Đình lạm "stagflation" và ảnh hưởng tới thị trường chứng khoán

Theo lý luận về đường cong Phillips của kinh tế học Keynes, có sự đánh đổi giữa tỷ lệ lạm phát với tỷ lệ thất nghiệp (hoặc giữa tỷ lệ lạm phát với tốc độ tăng trưởng GDP thực tế). Điều này hàm ý, nếu kinh tế đình đốn thì cũng không thể có lạm phát cao. Tuy nhiên, kinh tế Anh thập niên 1960 và 1970, kinh tế Mỹ đầu thập niên 1970 cho thấy trong khi kinh tế đình đốn, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, mà tỷ lệ lạm phát lại không hề hạ xuống.
Trước tiên bạn phải hiểu rằng có hai loại lạm phát đó là: lạm phát cầu-kéo và lạm phát chi phí đẩy.

• Lạm phát cầu kéo (demand-pull inflation) là sự gia tăng mức giá chung do tổng cầu vượt quá khả năng cung ứng hàng hoá và dịch vụ của nền kinh tế.
• Lạm phát chi phí đẩy (cost-push inflation) là sự gia tăng của một trong các chi phí tham gia vào việc sản xuất hàng hóa, dịch vụ như: tiền lương, giá nguyên liệu, máy móc, thuế, chi phi thuê kho bãi… từ đó doanh nghiệp phải tăng giá hàng hóa để đảm bảo lợi nhuận.

Có nhiều lý thuyết về lý do tại sao lạm phát đình đốn xảy ra được đưa ra bởi nhà tiền tệ học Keynes và các nhà kinh tế học trọng cung:

• Các nhà kinh tế học theo trường phái Keynes đổ lỗi cho các cú sốc nguồn cung gây ra lạm phát đình đốn. Ví dụ, họ viện dẫn chi phí năng lượng tăng cao hoặc chi phí thực phẩm tăng là nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề kinh tế của lạm phát đình đốn. Các nhà kinh tế theo chủ nghĩa tiền tệ cho rằng cung tiền tăng trưởng quá nhanh đã tạo ra tình trạng có quá nhiều tiền nhưng hàng hoá lại quá ít.
• Trong khi đó, phe theo kinh tế trọng cung thì đổ lỗi cho thuế cao, tình trạng phúc lợi quá ổn định khiến mọi người có thể sống mà không cần làm việc.

Ngoài ra, có các lý thuyết bổ sung rằng lạm phát đình đốn chỉ đơn giản là một phần tự nhiên của chu kỳ kinh doanh trong các nền kinh tế hiện đại, hoặc nó có thể bị gây ra bởi cấu trúc chính trị hoặc xã hội.

Việc thất bại trong việc dự báo, phòng tránh và ngăn chặn lạm phát đình đốn một khi nó xảy ra cho thấy rằng các nguyên nhân chính xác tạo ra hiện tượng này vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Trong những năm 1970, tình trạng lạm phát đình đốn vẫn tồn tại ở Mỹ bất chấp những nỗ lực to lớn của chính phủ trong việc dập tắt nó. FED cuối cùng đã phải nâng lãi suất đến mức mà nhiều bộ phận của nền kinh tế không thể vay (vì lãi quá cao), và nước Mỹ rơi vào một cuộc suy thoái sâu rộng.
=> Dấu hiệu đình lạm ngày càng rõ, việc hiếm khi xuất hiện trong lịch sử gây ra sự khó khăn trong việc tìm mối tương quan với thị trường chứng khoán. Mong các chuyên gia chỉ giáo.