Đô La, Vàng Và AI: Ba Lực Định Hình Dòng Vốn Toàn Cầu 2026

Luận điểm về việc loại bỏ đô la Mỹ khỏi nền kinh tế chỉ là một phần sự thật nhỏ, nhưng lại đưa ra một kết luận hoàn toàn sai lệch. Các dòng vốn, dữ liệu giao dịch của BIS và lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc được điều chỉnh theo quy mô lưu ký cho thấy một câu chuyện phức tạp và khả thi hơn nhiều so với phiên bản bi quan đang thống trị các diễn đàn tài chính trên mạng xã hội.

Mở bất kỳ chuyên mục tài chính nào trên mạng xã hội tuần này, bạn sẽ bắt gặp một phiên bản nào đó của cùng một tiêu đề. Đồng đô la đang suy yếu. Quá trình phi đô la hóa đang tăng tốc. Nhu cầu nước ngoài đối với trái phiếu kho bạc đang giảm dần. Một biểu đồ sức mua kéo dài cả thế kỷ sẽ được sử dụng làm bằng chứng hỗ trợ, vàng và Bitcoin sẽ được viện dẫn như vị cứu tinh, và câu chuyện sẽ được xây dựng từ một tập hợp các điểm dữ liệu mà từng điểm riêng lẻ thì chính xác, nhưng tổng thể lại gây hiểu lầm theo những cách có ảnh hưởng rất lớn đến quyết định đầu tư.

Bản thân các số liệu đủ thực tế để chứng minh câu chuyện. Chỉ số DXY đã giảm khoảng 10% so với mức đỉnh đầu năm 2025 gần 103,5. Dữ liệu COFER của IMF cho thấy tỷ trọng đô la trong dự trữ ngoại hối toàn cầu giảm từ 73% năm 2001 xuống còn khoảng 58% hiện nay. Các ngân hàng trung ương đã mua 863 tấn vàng trong năm 2025, mức tăng dự trữ hàng năm lớn thứ tư trong lịch sử và gần gấp đôi mức trung bình giai đoạn 2010-2021. BRICS+ đã mở rộng bao gồm Iran, Ai Cập, Ethiopia, UAE, Ả Rập Xê Út và Indonesia, đại diện cho gần một nửa dân số thế giới. Lượng trái phiếu kho bạc Mỹ do Trung Quốc nắm giữ tại Mỹ đã giảm hơn 27% kể từ năm 2022. Cơ sở hạ tầng thanh toán phi SWIFT đang được tích cực xây dựng thông qua CIPS và kiến trúc thanh toán BRICS mới nổi.

Nếu sắp xếp các quan sát đó theo đúng trình tự, bạn có thể tạo ra một câu chuyện mang tính tận thế, thu hút sự chú ý đáng kể trong một video dài ba phút. Vấn đề là đồng đô la được mô tả trong câu chuyện không phải là đồng đô la phản ánh dòng tiền thực tế. Khoảng cách giữa hai mô tả này không nhỏ, và đối với các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư dựa trên việc phiên bản nào chính xác hơn, sự khác biệt đó chính là sự khác biệt giữa việc định vị đúng đắn và định vị sai lầm nghiêm trọng.


Nội dung thực sự của đoạn băng ghi âm

Hãy bắt đầu với chính đồng đô la, bởi vì phép thử thực nghiệm cơ bản nhất để kiểm chứng luận điểm về "sự sụp đổ của đồng đô la" chính là giá trị của đồng đô la, và giá trị của đồng đô la hiện tại không cho thấy dấu hiệu của sự sụp đổ.

Tính đến thời điểm viết bài này, chỉ số DXY đang ở mức khoảng 98, về cơ bản là không thay đổi trong mười hai tháng qua và cao hơn nhiều so với mức trung bình dài hạn trong lịch sử. Chỉ số này đã giao dịch dưới 80 trong hầu hết giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2014. Một chỉ số DXY gần 100 đơn giản là không phù hợp với từ "sụp đổ". Nó phù hợp với "sự suy yếu theo chu kỳ trong một phạm vi dài hạn", một tiêu đề trên mạng xã hội nghe có vẻ kém hấp dẫn hơn nhưng lại mô tả chính xác hơn những gì dữ liệu cho thấy.

Dữ liệu về hành vi của nhà đầu tư nước ngoài thậm chí còn mâu thuẫn trực tiếp hơn với luận điểm về sự sụp đổ. Dữ liệu của Treasury International Capital cho thấy các nhà đầu tư nước ngoài đã mua ròng 101 tỷ đô la chứng khoán dài hạn của Mỹ trong tháng Hai, sau con số 222 tỷ đô la được ghi nhận vào tháng Mười Một. Trong năm tháng báo cáo gần đây nhất, dòng vốn ròng nước ngoài đổ vào cổ phiếu và trái phiếu dài hạn của Mỹ đạt tổng cộng khoảng 488 tỷ đô la, một tốc độ sánh ngang với sự bùng nổ thanh khoản sau đại dịch COVID-19. Nếu thế giới thực sự đang từ bỏ đồng đô la, thì ai đó đã quên nói điều đó với các nhà quản lý quỹ trên thế giới, những người đang thực hiện các giao dịch này bằng vốn thực tế và với giá thực tế.

Dữ liệu từ Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đưa ra bằng chứng rõ ràng nhất để bác bỏ luận điểm về sự sụp đổ. Khảo sát ba năm một lần của Ngân hàng Trung ương năm 2025 cho thấy đồng đô la Mỹ chiếm 89,2% tổng số giao dịch ngoại hối trong tháng 4 năm 2025, tăng từ 88,4% năm 2022, với tổng giá trị giao dịch hàng ngày đạt 9,6 nghìn tỷ đô la. Tỷ lệ dự trữ đang giảm dần. Tuy nhiên, việc sử dụng đô la thực tế lại không giảm. Đây là những phép đo khác nhau về các hiện tượng khác nhau, và việc gộp chung chúng chính là sai lầm phân tích cốt lõi trong luận điểm về sự sụp đổ.

Việc tỷ trọng giao dịch của đồng nhân dân tệ tăng lên 8,5% thể hiện sự tiến bộ thực sự trong quá trình quốc tế hóa tiền tệ của Trung Quốc. Tuy nhiên, con số này cũng chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số giao dịch của đồng đô la, điều này khiến cho việc coi nhân dân tệ là một lựa chọn thay thế đô la đáng tin cậy trong ngắn hạn trở nên không có cơ sở thực nghiệm. Khoảng cách giữa 8,5% và 89,2% không phải là khoảng cách có thể thu hẹp nhờ các hội nghị thượng đỉnh BRICS hay các thông báo về cơ sở hạ tầng thanh toán. Đó là khoảng cách phản ánh hàng thập kỷ tích lũy quán tính thể chế, độ sâu thị trường và hiệu ứng mạng lưới mà không thể xóa bỏ chỉ bằng động cơ địa chính trị.

Vụ "bán phá giá" của Bộ Tài chính Trung Quốc thực chất không phải như vẻ bề ngoài.

Biểu đồ có sức thuyết phục nhất trong luận điểm về việc loại bỏ đô la Mỹ là sự sụt giảm rõ rệt trong lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà Trung Quốc nắm giữ, từ mức đỉnh điểm khoảng 1,2 nghìn tỷ đô la xuống còn khoảng 683 tỷ đô la hiện nay. Biểu đồ đó, cho thấy mức giảm 43% và được trình bày như một cuộc thanh lọc tài sản bằng đô la, được sử dụng làm bằng chứng A trong hầu hết mọi lập luận về sự sụp đổ của đồng đô la. Hơn nữa, trong cách trình bày thông thường, nó thực sự gây hiểu lầm về những gì đang thực sự xảy ra.

Phương pháp báo cáo TIC của Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã giải thích điều này. Các khoản nắm giữ được báo cáo theo địa điểm lưu giữ, chứ không phải theo danh tính của chủ sở hữu kinh tế. Khi Trung Quốc quản lý rủi ro địa chính trị sau vụ đóng băng dự trữ của Nga năm 2022, nước này đã dần chuyển việc lưu giữ các khoản nắm giữ trái phiếu kho bạc của mình từ các tổ chức lưu ký của Hoa Kỳ sang cơ sở hạ tầng thanh toán bù trừ của châu Âu, chủ yếu là Euroclear ở Bỉ và Clearstream ở Luxembourg. Trái phiếu kho bạc vẫn thuộc sở hữu của các tổ chức Trung Quốc. Việc lưu giữ đã được chuyển đến một địa điểm ít chịu sự can thiệp trực tiếp của chính phủ Hoa Kỳ hơn.

Bằng chứng thể hiện rõ trong dữ liệu của các đối tác. Bỉ, một quốc gia không hề tích trữ dự trữ ở quy mô như báo cáo về lượng trái phiếu kho bạc nắm giữ, đã ghi nhận 481 tỷ đô la Mỹ trái phiếu kho bạc nắm giữ tính đến tháng 11 năm 2025. Luxembourg ghi nhận 425 tỷ đô la Mỹ. Lượng trái phiếu nắm giữ của Bỉ đã tăng khoảng 500 tỷ đô la Mỹ trong khi lượng trái phiếu nắm giữ được báo cáo của Trung Quốc giảm khoảng 600 tỷ đô la Mỹ. Bỉ là nơi đặt trụ sở của Euroclear Bank. Luxembourg là nơi đặt trụ sở của Clearstream International. Cả hai đều là trung tâm thanh toán toàn cầu, nơi các khách hàng tổ chức, bao gồm các quỹ đầu tư quốc gia và ngân hàng trung ương, lưu ký chứng khoán vì lý do quản lý rủi ro và hoạt động, không liên quan gì đến sở thích tiền tệ cơ bản của họ.

Kết luận sau đây rất quan trọng đối với phân tích đầu tư: khi điều chỉnh lượng trái phiếu kho bạc Trung Quốc nắm giữ để tính đến việc chuyển dịch lưu ký sang cơ sở hạ tầng thanh toán bù trừ của châu Âu, tổng số lượng hầu như không thay đổi so với mức năm 2011. Mức độ tiếp xúc với đô la vẫn giữ nguyên. Hệ thống đã thay đổi. Nhưng cán cân thì không. Tổng lượng trái phiếu kho bạc Mỹ do nước ngoài nắm giữ đã đạt mức kỷ lục 9,4 nghìn tỷ đô la vào tháng 11 năm 2025. Đây là việc quản lý rủi ro sau lệnh trừng phạt năm 2022, chứ không phải là việc loại bỏ đô la khỏi hệ thống đầu tư. Sự khác biệt này rất quan trọng vì nó hàm chứa những kết luận đầu tư khác nhau về tính bền vững của nhu cầu trái phiếu kho bạc nước ngoài.



CHI TIẾT: https://vietnambusinessinsider.vn/d...-dinh-hinh-dong-von-toan-cau-2026-a53064.html