Doanh nghiệp dệt may Việt Nam nào hưởng lợi tốt nhất với mức thuế mới?

Doanh nghiệp dệt may Việt Nam nào hưởng lợi tốt nhất với mức thuế mới?

Hoa Kỳ từ lâu đã đóng vai trò là thị trường xuất khẩu chủ lực của ngành dệt may Việt Nam. Trong năm 2024, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sang Mỹ đạt khoảng 16,1–16,2 tỷ USD, chiếm 13,5% tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường này. Xét trên toàn ngành, thị trường Mỹ đóng góp khoảng 36–38% tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may, tương đương gần 2/5 giá trị xuất khẩu – một tỷ trọng vượt trội so với các thị trường lớn khác như EU, Nhật Bản hay Hàn Quốc. Với vai trò là đối tác thương mại lớn nhất của ngành, mọi thay đổi trong chính sách thuế nhập khẩu của Mỹ đều có thể tạo ra ảnh hưởng sâu rộng đến hoạt động sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam.

Với mức thuế đối ứng mới rơi vào khoảng 20%

Hiện tại, hàng dệt may Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ đang chịu mức thuế suất tối huệ quốc (MFN) trung bình khoảng 18%. Tuy nhiên, kể từ tháng 4/2025, Mỹ đã áp dụng thêm mức thuế nhập khẩu bổ sung 10% đối với hàng hóa từ một số quốc gia, trong đó có Việt Nam. Điều này khiến tổng thuế nhập khẩu hiệu dụng đối với hàng may mặc Việt Nam tại Mỹ tăng lên khoảng 28%.

Trước đó, Mỹ từng công bố kế hoạch áp dụng mức thuế đối ứng lên tới 46% nhằm phản ánh sự mất cân bằng thương mại. Tuy nhiên, quyết định này đã được tạm hoãn trong 90 ngày và thay thế bằng mức thuế bổ sung 10% như hiện nay. Với mức thuế đối ứng được duy trì dưới ngưỡng 46%,về mức còn 20% thì mức giảm tương ứng có thể lên đến hơn 25 điểm phần trăm so với kịch bản ban đầu. Điều này đồng nghĩa với việc giảm khoảng 39% gánh nặng thuế quan so với mức thuế 46%, giúp giảm đáng kể chi phí cho doanh nghiệp xuất khẩu, dù vẫn có thể cao hơn mức MFN trước đây.

Việc duy trì mức thuế nhập khẩu dưới 46% mà cụ thể là về dưới 20% chắc chắn mang lại nhiều tác động tích cực cho ngành dệt may Việt Nam. Trước hết, mức thuế thấp hơn giúp hạn chế sự gia tăng giá bán sản phẩm tại thị trường Mỹ, từ đó duy trì sức mua của người tiêu dùng. Điều này góp phần ổn định đơn hàng từ các nhà nhập khẩu Mỹ, giảm thiểu nguy cơ bị hủy hoặc trì hoãn, giúp doanh nghiệp Việt giữ vững sản lượng xuất khẩu thay vì đối mặt với sự sụt giảm đột ngột.

Bên cạnh đó, giá bán sau thuế thấp hơn giúp hàng dệt may Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng Mỹ có xu hướng thắt chặt chi tiêu. Khi giá cả trở thành yếu tố quyết định trong hành vi mua sắm, mức thuế ưu đãi sẽ tạo điều kiện thuận lợi để hàng Việt giữ vững thị phần và thậm chí mở rộng hiện diện tại các hệ thống bán lẻ lớn. Với dự báo nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ có thể phục hồi nhẹ trong năm 2025, đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt gia tăng đơn hàng khi các nhà nhập khẩu tìm kiếm nguồn cung có giá cả hợp lý.

Quan trọng hơn, việc giảm thuế giúp ngành dệt may tránh được những cú sốc lớn về sản xuất và lao động. Với hàng triệu lao động đang làm việc trong ngành, mức thuế cao như 46% có thể buộc nhiều doanh nghiệp phải cắt giảm đơn hàng, thu hẹp quy mô sản xuất, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc làm. Ngược lại, mức thuế thấp hơn cho phép các doanh nghiệp có thời gian thích ứng, duy trì hoạt động ổn định và từng bước đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Theo ông Phạm Văn Việt – Chủ tịch HĐQT Việt Thắng Jean – nếu mất thị trường Mỹ, việc chuyển hướng sang thị trường khác có thể mất từ 2–3 năm, gây khó khăn lớn trong việc duy trì lực lượng lao động. Do đó, chính sách thuế hợp lý không chỉ giúp bảo toàn việc làm mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của toàn ngành.

Lợi thế so sánh với Trung Quốc và Bangladesh



Việt Nam không phải là quốc gia duy nhất bị Mỹ áp thuế đối ứng, nhưng so với các đối thủ cạnh tranh lớn như Trung Quốc hay Bangladesh, mức thuế mới theo công bố đến ngày 12/7 lại đang tạo ra một lợi thế rõ rệt. Cụ thể, hàng hóa từ Việt Nam hiện chỉ chịu mức thuế nhập khẩu khoảng 28%, thấp hơn đáng kể so với Bangladesh (35%) và thấp hơn cả mức thuế thông thường mà hàng Trung Quốc phải chịu (trong nhiều ngành có thể lên đến 30–40% hoặc hơn, tùy mặt hàng).

Mức thuế thấp hơn khiến các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng chuyển đơn hàng từ các quốc gia có thuế cao hơn như Bangladesh hoặc Trung Quốc sang Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực mà chất lượng sản phẩm tương đương, như may mặc, giày dép và đồ nội thất. Trong ngành dệt may, chỉ cần chênh lệch thuế vài phần trăm cũng có thể quyết định ai giành được hợp đồng sản xuất.

Thực tế, sau thông báo thuế mới, nhiều khách hàng Mỹ đã đẩy nhanh quá trình chuyển dịch đơn hàng sang Việt Nam. Trong khi Bangladesh vốn nổi tiếng về chi phí lao động thấp phải đối mặt với bất lợi thuế quan, thì Việt Nam không những được hưởng thuế thấp hơn mà còn có lợi thế về tay nghề, năng suất và thời gian giao hàng. Điều này giúp Việt Nam trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn, đặc biệt cho các đơn hàng trung và cao cấp mà trước đây thường do Bangladesh đảm nhận.

Đồng thời, chiến lược “China +1” mà nhiều nhà mua hàng toàn cầu đang áp dụng ngày càng có thêm cơ sở. Chỉ cần một phần đơn hàng được dịch chuyển khỏi Trung Quốc sang Việt Nam cũng có thể tạo ra sự tăng trưởng đột biến cho ngành dệt may Việt Nam.

Hiện nay, Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ hai thế giới về xuất khẩu dệt may, chỉ sau Trung Quốc, với khoảng 15% thị phần toàn cầu. Với môi trường thuế quan ngày càng thuận lợi tại Mỹ, Việt Nam có cơ hội củng cố và mở rộng thị phần, đặc biệt là trước sự cạnh tranh từ Bangladesh và Ấn Độ.

Về lâu dài, các hiệp định như EVFTA và CPTPP tiếp tục là nền tảng quan trọng, đặc biệt là khi thuế nhập khẩu vào EU sẽ giảm về 0% từ năm 2025 giúp ngành dệt may Việt Nam tăng trưởng bền vững và giảm sự phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.

Tất nhiên, thuế chỉ là một phần trong cuộc chơi. Để khai thác triệt để lợi thế này, doanh nghiệp Việt cần đầu tư mạnh hơn vào thiết kế, xây dựng thương hiệu và đáp ứng tốt các tiêu chuẩn xuất xứ để được hưởng ưu đãi thuế. Tuy nhiên, việc chỉ phải chịu mức thuế 20%, thấp hơn Bangladesh và phần lớn các đối thủ là một bước ngoặt lớn, tạo thêm không gian để Việt Nam cạnh tranh sòng phẳng hơn trên thị trường quốc tế.


Một số doanh nghiệp nổi bật



MSH

Trong năm 2024, MSH ghi nhận kết quả kinh doanh rất tích cực với doanh thu khoảng 5.280 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 440 tỷ đồng. So với năm trước, doanh thu tăng 16% còn lợi nhuận tăng tới 80%, đưa MSH trở thành doanh nghiệp có lợi nhuận cao nhất ngành dệt may. Biên lợi nhuận ròng cũng cải thiện đáng kể, đạt khoảng 8%, phần lớn nhờ tỷ giá USD/VND tăng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu của công ty.

Với 80% doanh thu đến từ thị trường Mỹ, kế hoạch áp thuế 46% từng khiến MSH đối mặt với rủi ro lớn. Ban lãnh đạo thừa nhận nếu mức thuế này kéo dài, khả năng mất đơn hàng là rất cao. Tuy nhiên, khi chính sách thuế được điều chỉnh xuống còn 28%, công ty đã nhanh chóng ổn định tâm lý và chủ động thích ứng. Tại đại hội cổ đông thường niên 2025, MSH cho biết đã có đủ đơn hàng sản xuất đến cuối năm và không cần điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, bất chấp những thông tin bất lợi trước đó. Lãnh đạo công ty kỳ vọng các cuộc đàm phán giữa hai chính phủ sẽ giúp giảm áp lực thuế quan, qua đó giữ vững mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.

Thực tế cho thấy MSH đang hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển đơn hàng từ Trung Quốc sang Việt Nam. Lợi thế thuế quan cùng với uy tín trong cung ứng giúp công ty bù đắp rủi ro mất đơn hàng cũ. Trong năm 2025, MSH đặt mục tiêu doanh thu 5.500 tỷ đồng, tăng nhẹ 4%, và lợi nhuận trước thuế 600 tỷ đồng, tăng 11%. Nếu hoàn thành, đây sẽ là mức lợi nhuận cao nhất trong lịch sử hoạt động của công ty. Quý I/2025 đã khởi đầu thuận lợi với doanh thu đạt 1.036 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ, và lợi nhuận trước thuế đạt 109 tỷ đồng, tăng 75%, hoàn thành 19% kế hoạch năm cho cả hai chỉ tiêu.

Bên cạnh kết quả kinh doanh, MSH cũng đang đầu tư mở rộng năng lực sản xuất. Nhà máy Xuân Trường II với 50 chuyền may, công suất 3 triệu sản phẩm mỗi tháng, dự kiến đi vào hoạt động cuối năm 2024 hoặc đầu 2025. Khi đi vào vận hành, nhà máy mới sẽ giúp công ty đáp ứng tốt hơn các đơn hàng lớn chuyển dịch từ đối thủ, đặc biệt trong bối cảnh thuế quan tiếp tục thuận lợi. Đây sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng cho MSH từ năm 2025 trở đi.

TCM

TCM đã có một năm 2024 đầy khởi sắc. Doanh thu đạt 3.810 tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 278 tỷ đồng – gấp đôi năm trước và gần chạm mức đỉnh lịch sử năm 2022. Biên lợi nhuận ròng cải thiện lên khoảng 7,3%, nhờ công ty tối ưu chi phí và chuyển dịch cơ cấu sản phẩm theo hướng giá trị cao hơn, đặc biệt là mảng ODM.

Bước sang 2025, TCM tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Quý I ghi nhận doanh thu 1.011 tỷ đồng, tăng 8,2%, và lợi nhuận sau thuế 78,6 tỷ đồng, tăng 25,5%. Kế hoạch cả năm đặt ra khá thận trọng với doanh thu 4.525 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần như đi ngang so với 2024, phản ánh chiến lược giữ ổn định sau giai đoạn tăng mạnh.

Về rủi ro thuế quan, TCM có khoảng 25% doanh thu đến từ thị trường Mỹ nên vẫn chịu ảnh hưởng, nhưng không quá lệch như các doanh nghiệp phụ thuộc hoàn toàn. Trong kịch bản thuế 46%, công ty đã chủ động kiểm soát rủi ro bằng cách rà soát các đơn hàng FOB – vốn dễ bị hoãn hoặc hủy nếu chi phí tăng. Chủ tịch Trần Như Tùng cho biết công ty đã làm việc sớm với khách hàng để tránh đứt gãy dòng tiền.

Hiện tại, khi thuế được điều chỉnh về mức 28%, áp lực đã giảm đáng kể. TCM không phải đối mặt với làn sóng hủy đơn hàng, đồng thời không cần giảm giá bán quá sâu, giúp bảo vệ biên lợi nhuận xuất khẩu. Với kế hoạch lợi nhuận năm 2025 đã tính đến kịch bản khó, nếu môi trường thuế quan tiếp tục thuận lợi, công ty hoàn toàn có thể vượt kế hoạch.

Một điểm cộng lớn của TCM là chuỗi cung ứng khép kín. Nhờ tự chủ từ sợi đến dệt nhuộm, công ty có thể linh hoạt điều chỉnh nguồn nguyên liệu để đáp ứng yêu cầu xuất xứ, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ siết kiểm tra nguồn gốc vải sợi. Nếu chính sách phân biệt thuế theo nguyên liệu được thông qua, TCM sẽ hưởng lợi nhờ tỷ lệ nội địa hóa cao.

Chiến lược chuyển dịch sang ODM/FOB trọn gói cũng đang phát huy hiệu quả. Sản phẩm tự thiết kế thường có biên lợi nhuận cao hơn, đủ sức hấp thụ một phần chi phí thuế mà vẫn giữ được sức cạnh tranh. Bên cạnh đó, TCM đang mở rộng thị trường nội địa và các thị trường ngoài Mỹ, đúng với xu hướng giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất của ngành.

GIL

Gilimex là một trường hợp đặc biệt trong ngành dệt may Việt Nam. Trước năm 2022, công ty là nhà xuất khẩu hàng dệt may gia dụng hàng đầu phía Nam, với Amazon chiếm tới 80% doanh thu. Tuy nhiên, cú cắt giảm đơn hàng đột ngột từ Amazon cuối năm 2022 đã khiến doanh thu của GIL lao dốc hơn 80% chỉ trong vài quý, kéo theo lợi nhuận năm 2023 giảm tới 92%. Công ty liên tục báo lỗ và tồn kho lên tới 800 tỷ đồng – phần lớn là hàng sản xuất cho Amazon.

Bước sang năm 2024, Gilimex bắt đầu tái cơ cấu để phục hồi. Doanh thu cả năm đạt 711 tỷ đồng, giảm 24%, lợi nhuận sau thuế chỉ còn 26 tỷ đồng, giảm nhẹ 8%. Dù chỉ hoàn thành chưa đến một nửa kế hoạch năm, điểm tích cực là công ty đã có lãi trở lại sau chuỗi quý thua lỗ. Song song, GIL chuyển hướng chiến lược: mở rộng danh mục sản phẩm sang thú nhồi bông, đồ gia dụng kết hợp nhựa – kim loại, và đầu tư vào bất động sản công nghiệp.

Về ảnh hưởng thuế, do đơn hàng xuất khẩu sang Mỹ đã giảm mạnh từ 2023, tác động trực tiếp từ mức thuế 46% không lớn như với các doanh nghiệp đang có đơn hàng dồi dào. Thực tế, khó khăn của GIL đến từ phía cầu – tức sự sụt giảm đơn hàng từ Amazon – hơn là từ thuế. Tuy nhiên, triển vọng phục hồi của công ty vẫn gắn chặt với thị trường Mỹ. Nếu thuế được giữ ở mức thấp, khoảng 28% hoặc thấp hơn, Gilimex sẽ có lợi thế rõ rệt khi đàm phán với các khách hàng mới. Công ty đang giới thiệu sản phẩm mới cho các nhà bán lẻ lớn, và mức thuế thấp sẽ giúp giá thành cạnh tranh hơn, tăng khả năng chốt đơn hàng.

Trước đây, GIL từng từ chối các khách hàng lớn như IKEA hay Columbia Sportswear để tập trung cho Amazon. Sau cú sốc, công ty đang mở lại các kênh này. Thuế thấp sẽ là yếu tố hỗ trợ quan trọng trong quá trình tái thiết quan hệ. Đồng thời, nếu môi trường kinh doanh thuận lợi, khả năng dàn xếp tranh chấp với Amazon cũng cao hơn. GIL hiện đang kiện Amazon đòi bồi thường 280 triệu USD. Nếu hai bên đạt được thỏa thuận và Amazon quay lại đặt hàng, công ty sẽ có cơ hội phục hồi mạnh mẽ. Trong kịch bản đó, mức thuế thấp sẽ giúp cả hai bên duy trì biên lợi nhuận hợp lý.

Gilimex đặt mục tiêu doanh thu năm 2025 đạt 1.200 tỷ đồng, tăng 69%, và lợi nhuận trước thuế 150 tỷ đồng, tăng 82%. Công ty cũng dự kiến trả cổ tức tiền mặt 10%, cho thấy sự tự tin vào dòng tiền tương lai. Để đạt được kế hoạch này, rõ ràng GIL đang kỳ vọng đơn hàng xuất khẩu sẽ tăng trở lại, đặc biệt từ thị trường Mỹ. Nếu thuế quan tiếp tục duy trì ở mức hợp lý, công ty có cơ hội ký thêm các hợp đồng lớn đang theo đuổi.

Ngoài mảng sản xuất, Gilimex đang đẩy mạnh đầu tư vào bất động sản công nghiệp, với kế hoạch phát triển ba khu công nghiệp tại Thừa Thiên Huế, Vĩnh Long và Bắc Giang, tổng quỹ đất khoảng 1.000 ha. Việc Mỹ giảm thuế với hàng Việt Nam sẽ thúc đẩy dòng vốn FDI vào các ngành như dệt may, da giày – từ đó tạo nhu cầu thuê đất tại các khu công nghiệp của GIL. Nói cách khác, thuế thấp không chỉ hỗ trợ mảng sản xuất hiện tại mà còn mở ra cơ hội cho mảng bất động sản công nghiệp mới.

Tóm lại, Gilimex đang trong giai đoạn tái cấu trúc đầy thử thách, nhưng nếu môi trường thuế quan tiếp tục thuận lợi, công ty có cơ hội thoát khỏi bóng đen của cú sốc Amazon và bước vào chu kỳ tăng trưởng mới. Chiến lược đa dạng hóa khách hàng, mở rộng sản phẩm và đầu tư vào khu công nghiệp đang tạo nền tảng cho sự phục hồi bền vững.