Đồng đô la Mỹ suy yếu có ý nghĩa gì đối với nền kinh tế?

Đồng đô la Mỹ, từ lâu được coi là nền tảng của tài chính toàn cầu, đang trải qua đợt suy giảm mạnh, gây ra những ảnh hưởng lan rộng trên thị trường quốc tế và làm dấy lên những cuộc tranh luận gay gắt về chính sách kinh tế của Mỹ. Đồng tiền này đã giảm 9% so với rổ các đồng tiền chính trên thế giới trong năm qua, chạm mức thấp nhất kể từ tháng 3 năm 2022 vào tháng 1, một xu hướng giảm mà dường như không có dấu hiệu chững lại.

Điều khiến đợt suy thoái này trở nên đặc biệt đáng chú ý là nguồn gốc của nó. Thông thường, đồng đô la mạnh lên trong thời kỳ bất ổn toàn cầu khi các nhà đầu tư tìm kiếm sự an toàn. Nhưng vào năm 2026, sự bất ổn lại xuất phát từ chính Washington, nơi cách tiếp cận phi truyền thống của Tổng thống Donald Trump đối với quản trị và chính sách đối ngoại đã đảo lộn các động lực thị trường truyền thống.

Các nguyên nhân dẫn đến sự suy yếu của đồng đô la

Nhiều yếu tố đang cùng hội tụ để gây áp lực giảm giá đối với đồng đô la Mỹ. Những tuyên bố chính sách đối ngoại thất thường của ông Trump—bao gồm cả những lời đe dọa sáp nhập Greenland và lật đổ tổng thống Venezuela bằng vũ lực—đã làm suy yếu vị thế trú ẩn an toàn truyền thống của đồng đô la. Các thị trường từng coi tài sản của Mỹ là nơi trú ẩn an toàn trong thời kỳ hỗn loạn giờ đây đang đánh giá lại điều đó.

Có lẽ quan trọng hơn, những cuộc tấn công liên tục của Trump vào tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang đã làm lung lay niềm tin vào khuôn khổ thể chế của Mỹ. Tổng thống đã công khai ủng hộ việc sa thải Chủ tịch Fed Jerome Powell, trong khi Bộ Tư pháp đã khởi động một cuộc điều tra mà các nhà lập pháp lưỡng đảng cho là có động cơ chính trị liên quan đến việc cải tạo trụ sở Fed. Những động thái này thách thức nguyên tắc lâu đời rằng các ngân hàng trung ương nên hoạt động độc lập khỏi sự can thiệp chính trị - một nền tảng của uy tín đồng đô la.

Việc có khả năng cắt giảm lãi suất thêm nữa càng làm tăng thêm áp lực giảm giá. Lãi suất thấp hơn làm giảm sức hấp dẫn của đồng đô la đối với các nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm lợi nhuận cao hơn, thúc đẩy dòng vốn chảy sang các loại tiền tệ có lợi suất tốt hơn.



Các vấn đề về cấu trúc và động lực nợ

Bên cạnh những căng thẳng chính sách trước mắt, những lo ngại về cấu trúc đang gây áp lực lên đồng tiền này. Nợ công của Mỹ đã tăng vọt lên hơn 38 nghìn tỷ đô la, với tỷ lệ nợ trên GDP vượt quá 100% - mức cao nhất kể từ khi kết thúc Thế chiến II. Gánh nặng nợ ngày càng tăng này đặt ra câu hỏi về tính bền vững tài chính dài hạn của Mỹ và khả năng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính, làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư.

Một số quan chức chính quyền cho rằng sự suy giảm của đồng đô la là một sự điều chỉnh cần thiết. Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick gợi ý rằng đồng tiền này có thể đang đạt đến trạng thái cân bằng tự nhiên sau nhiều thập kỷ được nâng cao một cách nhân tạo thông qua các động lực tiền tệ toàn cầu. Quan điểm này cho rằng các quốc gia khác đã cố tình kìm hãm giá trị đồng tiền của chính họ để giành lợi thế thương mại, khiến đồng đô la bị định giá quá cao.

Mâu thuẫn chính sách và sự nhầm lẫn thị trường

Thông điệp của chính quyền về chính sách đô la Mỹ khá mâu thuẫn. Ông Trump đã hoan nghênh sự suy yếu của đồng tiền này, nói với các phóng viên vào cuối tháng Giêng rằng ông thấy sự suy giảm này "rất tốt" như một phương tiện để thúc đẩy xuất khẩu của Mỹ. Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent lại duy trì chính sách "đô la mạnh" truyền thống vào ngày hôm sau, gây ra sự nhầm lẫn về định hướng chính sách chính thức của Mỹ.

Sự mâu thuẫn này phản ánh các mục tiêu cạnh tranh: sử dụng đồng đô la yếu hơn để tăng cường khả năng cạnh tranh xuất khẩu trong khi vẫn duy trì vị thế của đồng tiền này như là trụ cột của tài chính toàn cầu. Liệu cả hai mục tiêu có thể đạt được đồng thời hay không vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ.

Ý nghĩa kinh tế và sự đánh đổi

Diễn biến của đồng đô la mang lại những hệ quả đáng kể cho nền kinh tế Mỹ. Việc giảm giá kéo dài sẽ có lợi cho các nhà xuất khẩu và các nhà sản xuất trong nước bằng cách làm cho sản phẩm của họ cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Người mua nước ngoài sẽ được hưởng lợi từ sức mua tăng lên khi tiền tệ của họ tăng giá so với đồng đô la.

Tuy nhiên, ngành sản xuất hiện chỉ chiếm chưa đến 8% tổng số việc làm tại Mỹ, giảm so với hơn 30% vào những năm 1950. Do đó, bất kỳ sự thúc đẩy xuất khẩu nào cũng có thể chỉ có tác động hạn chế đến tăng trưởng kinh tế tổng thể và tạo việc làm, bất chấp tham vọng tái công nghiệp hóa của Trump.

Hậu quả của lạm phát còn đáng lo ngại hơn. Đồng đô la yếu hơn làm tăng chi phí hàng nhập khẩu, buộc người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ phải trả nhiều tiền hơn cho các sản phẩm sản xuất ở nước ngoài. Lạm phát do nhập khẩu này có thể trở nên đặc biệt nghiêm trọng nếu nó kéo dài, có khả năng buộc Cục Dự trữ Liên bang phải duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn.

Lãi suất cao hơn sẽ gây ra tác động dây chuyền lên toàn bộ nền kinh tế, làm tăng chi phí cho các khoản vay thế chấp nhà, vay mua ô tô và nợ thẻ tín dụng. Chính phủ liên bang sẽ phải đối mặt với chi phí vay mượn cao hơn để tài trợ cho thâm hụt ngân sách, có thể dẫn đến những lựa chọn tài chính khó khăn.

CHI TIẾT: https://vietnambusinessinsider.vn/d...co-y-nghia-gi-doi-voi-nen-kinh-te-a51733.html