Em đang nghe Bảo Việt chuẩn bị IPO các bác ạ.

Bối cảnh thị trường đang thay đổi về chất

Chỉ số VN-Index những ngày này tiếp tục giảm dưới mức 1.000 điểm, trở lại vạch xuất phát hồi đầu năm 2007. Tại các công ty chứng khoán, lượng người đến sàn đã thưa hẳn và tâm trạng bất ổn lây lan nhanh trong nhóm các nhà đầu tư mới. Hơn 1 tháng qua, theo ghi nhận của ĐTCK, nhiều cá nhân và tổ chức đã tạm
Đạm Phú Mỹ cũng ế ẩm!
Theo thông tin của ĐTCK, lượng đăng ký tham gia đấu giá Đạm Phú Mỹ lần này thấp, thậm chí có thể gọi là ế ẩm đến mức đáng ngạc nhiên: tổng lượng đăng ký tham gia đấu giá chỉ cao hơn lượng cổ phiếu chào bán khoảng 10%.
Được kỳ vọng như một sự giải thoát cho các tổ chức đầu tư nước ngoài (ĐTNN) vốn đã bị ức chế trong một thời gian dài vì thiếu hàng hóa để giải ngân, Đạm Phú Mỹ cũng vì lẽ đó là một ẩn số nhạy cảm của thị trường trong 3 tháng tới, nhất là trong lúc lượng tiền và động thái mua bán của các nhà ĐTNN vẫn tác động mạnh mẽ đối với sự thăng trầm của thị trường.
Trong đợt bán cổ phần này, Đạm Phú Mỹ sẽ rút mất của thị trường lượng tiền mặt từ 500 triệu đến 1 tỷ USD. Đợt đấu giá của Đạm Phú Mỹ được ghi nhận là kỷ lục về giá trị vốn DN nhà nước được bán đấu giá (1.514 tỷ đồng mệnh giá, bán với giá khởi điểm gấp 5 lần) cũng như lượng tiền mặt lấy đi của thị trường. Theo ghi nhận của báo chí nước ngoài thời gian gần đây, lượng vốn của các tổ chức ĐTNN có thể giải ngân hiện khoảng 4 tỷ USD, nhưng theo quan sát của ĐTCK thì con số khả dụng chỉ khoảng một nửa, tức là 2 tỷ USD.
Sức ép giải ngân giảm cộng với yếu tố khách quan là mặt bằng giá chứng khoán đã tăng gấp 2 lần từ giữa năm 2006 đến cuối tháng 2/2007 và đang trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh, đợt đấu giá của Đạm Phú Mỹ xem như yếu tố cộng hưởng để xác lập một mặt bằng giá mới trong điều kiện các tổ chức đầu tư có nhiều chọn lựa hơn, cán cân cung cầu cân bằng hơn và một yếu tố quan trọng nữa là nhà đầu tư cá nhân cũng trưởng thành hơn.
Tương lai không ai biết chắc
Nhớ lại thời điểm đầu quý IV/2006, nhà đầu tư giàu kinh nghiệm cũng có một mối hoài nghi như những điều mà nhà đầu tư mới đang trải qua hôm nay: liệu giá cổ phiếu tăng lên một mức cao mới (hiện nay là giảm xuống một mức thấp mới) có thực sự hợp lý và được tương lai của thị trường chấp nhận?
Nhiều người lấy viễn cảnh tương lai của thị trường, mà họ cảm thấy lạc quan vì tin rằng các công ty niêm yết sẽ tiếp tục tăng trưởng nhanh trong 3 - 5 năm tới, nên cho rằng, mức VN-Index trên dưới 1.000 điểm như hiện nay là hợp lý. Đáng tiếc là không thể có một câu trả lời thỏa đáng cho câu hỏi trên vào thời điểm quý IV/2006 cũng như hôm nay. "Nói thì nói thế chứ ai chắc có đến 50% công ty niêm yết sẽ vẫn ổn trong 3 năm nữa? Đơn giản vì tương lai là điều không chắc, nhất là trong một thế giới đầy bất ổn", Giám đốc một quỹ đầu tư chia sẻ.
Quay lại câu chuyện của Đạm Phú Mỹ. Chuyện thật 100% là từ cuối năm 2006 cho đến cuối tháng 3 vừa qua, nhiều nhà đầu tư mạo hiểm đã tìm mua suất mua cổ phần của nhân viên Đạm Phú Mỹ với mức giá cao gấp 12 - 15 lần mệnh giá. Nếu dựa vào kết quả đăng ký đấu giá của Đạm Phú Mỹ, có thể tính ngay được rằng, giá trúng thầu bình quân lần này đến 99% không vượt quá mức 5,5 lần mệnh giá. Nghĩa là nhiều nhà đầu tư lỡ mua "cổ phiếu non" sẽ "đứt" một nửa, thậm chí đến 2/3 "khúc ruột" (vì đồng tiền đi liền khúc ruột mà).
Nhìn về... tương lai
Với lượng đăng ký đấu giá Đạm Phú Mỹ thấp như trên, những người tham gia đã nắm chắc thành công với mức giá trúng thầu sẽ rất "dễ chịu". Chớ trêu thay, khi những nhà đầu tư vào Đạm Phú Mỹ đang vui mừng thì phần lớn nhà đầu tư cá nhân lại hết sức lo lắng vì theo họ, nếu Đạm Phú Mỹ đạt giá thấp thì các cổ phiếu trong ngành dầu khí, vốn được treo giá rất cao, sẽ có khả năng giảm giá mạnh và không ít thì nhiều mặt bằng giá cổ phiếu (cả niêm yết và chưa niêm yết) cũng có thể tiếp tục giảm sâu hơn. Nhiều nhà đầu tư đang bi quan như thế, nhưng theo cuộc điều tra nhanh mà ĐTCK thực hiện trong 2 ngày đầu tuần qua thì tương lai của thị trường có thể sẽ rất khác những gì mà nhà đầu tư cá nhân tưởng tượng.
Thứ nhất, mặt bằng giá cổ phiếu sẽ điều chỉnh, nhưng không quá nghiêm trọng. Nếu bình tĩnh xem xét thì những gì đang diễn ra với VN-Index trong 1 tháng qua đúng như dự đoán từ cuối năm 2006: VN-Index sẽ buộc phải có đợt điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng trưởng phi mã. Hơn nữa, mặt bằng giá chứng khoán hiện nay không thể xem là quá cao hay kém hấp dẫn hơn quá nhiều so với giá mà nhà đầu tư sẽ trả cho Đạm Phú Mỹ. Cụ thể, nếu mức giá đầu tư là 55.000 đồng/CP thì
chỉ số P/E của Đạm Phú Mỹ theo kế hoạch 2007 sẽ là 48,6 lần (vốn điều lệ 3.800 tỷ đồng, lợi nhuận 430 tỷ đồng), cao hơn nhiều so với P/E trung bình của thị trường hiện nay; tốc độ tăng trưởng của Đạm Phú Mỹ trong 3 năm tới cũng chỉ không quá 4%/năm.
Thứ hai, các tổ chức ĐTNN phần lớn đều mới trải qua giai đoạn chuẩn bị cho kế hoạch đầu tư lâu dài tại Việt Nam. Cho dù lúc này hay lúc khác, họ có thể nói ngược nói xuôi về thị trường nhưng rồi họ cứ mua, tiếp tục mua và mua; việc bán ra họa chăng cũng chỉ là thay đổi danh mục hay tổ chức này bán ra thì tổ chức khác mua vào. Các nhà đầu tư trong nước khó có thể theo chiến lược đường dài, nhưng có thể nhìn vào sự chuẩn bị cho tương lai của các tổ chức nước ngoài mà chuẩn bị kế hoạch cho mình.
Điều quan trọng nhất là bối cảnh của thị trường đang thay đổi về chất: tiền nhiều hơn, hàng hóa phong phú hơn, người chơi chuyên nghiệp hơn, luật chơi phức tạp hơn, thị trường biến động thường xuyên hơn. Tương lai của thị trường chắc chắn không đơn giản rằng, nhà đầu tư hễ cứ bỏ tiền ra, mua cổ phiếu nào đó và chờ đợi là sẽ thắng. Theo ghi nhận của ĐTCK, các quỹ đầu tư trong thời gian tới sẽ tập trung nhiều vào DN lớn và có tầm quan trọng trong nền kinh tế. Việc nhiều công ty bị lãng quên do quy mô nhỏ, phương thức kinh doanh không có gì đặc biệt và ngủ quên trên chiến thắng là điều có thể thấy trước. Thị trường đang giảm cũng là cơ hội để nhà đầu tư suy nghĩ và có cái nhìn nghiêm túc lại những điều họ từng nghĩ về tương lai