Giá lương thực toàn cầu có thể bất ngờ tăng trở lại

Sau khi Nga xâm lược Ukraine, giá các loại thực phẩm thiết yếu như Ngô, Đậu tương, Lúa mì và Gạo đã tăng, nhưng một vài tháng sau, chúng đã rút lui về gần mức trước chiến tranh, do đó đã dừng một cuộc biểu tình bắt đầu vào cuối năm 2020 (xem các hình ảnh sau ).


Nguyên nhân khiến giá giảm được tìm thấy là do điều kiện cung ứng được cải thiện với việc chấm dứt dần lệnh cấm vận đối với xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine từ Nga, nhưng chủ yếu là do các yếu tố kinh tế vĩ mô, bao gồm việc tăng lãi suất và lo ngại về suy thoái toàn cầu.

Tuy nhiên, có những triển vọng về một đợt tăng giá lương thực mới, trong bối cảnh các sự kiện như hạn hán ở các vùng của Trung Quốc và Mỹ và giá phân bón cao hơn do lượng phân bón sản xuất ở Belarus và Nga giảm.
Giá lương thực tăng là một động lực quan trọng của chính sách kinh tế vì chúng góp phần đáng kể vào chỉ số lạm phát, khiến chính sách tiền tệ trở nên khó khăn hơn. Khó khăn đáng kể nhất là ở các nước, và những người có thu nhập thấp vì chi tiêu cho thực phẩm chiếm một nửa tổng mức tiêu dùng của họ. Giá lương thực tăng liên tục sẽ làm dấy lên lo ngại về khủng hoảng lương thực ở các nước thu nhập thấp và bất ổn xã hội giữa các nhóm xã hội có thu nhập thấp, ngay cả ở các nước phát triển.

Để đối phó với giá lương thực cao hơn và những vấn đề mà chúng tạo ra, chẳng hạn như những vấn đề nêu trên, các quốc gia sẽ tăng cường bảo trợ xã hội, một chính sách, đặc biệt đối với các nước nhập khẩu lương thực, làm xấu đi cân đối tài chính của họ. Hơn nữa, một chính sách như vậy, mặc dù cần thiết, nhưng lại làm suy yếu tính ngang giá của đồng tiền của các quốc gia này.

Tương quan với giá năng lượng

Các loại thực phẩm như lúa mì, ngô và gạo có trong chế độ ăn uống của mọi người trên trái đất, là thách thức để thay thế. Đây là lý do tại sao chúng đại diện cho 2/3 sản lượng lương thực toàn cầu, trong khi giá của chúng thường di chuyển song song với giá năng lượng, do đó làm tăng tác động kinh tế vĩ mô của chúng.

Theo một nghiên cứu của IMF từ năm 2005, giá ngũ cốc và năng lượng tuân theo các chu kỳ lên xuống tương tự nhau khoảng 2/3 trong năm.



Những lý do để điều này xảy ra chủ yếu là:

1. Dầu được sử dụng làm nhiên liệu cho các thiết bị nông nghiệp và vận chuyển nông sản, trong khi khí đốt ảnh hưởng gián tiếp đến nông nghiệp vì nó là nguyên liệu đầu vào chính của phân bón và thuốc trừ sâu dựa trên nitơ.
2. Giá năng lượng là một yếu tố nhu cầu quan trọng ảnh hưởng đến hoạt động toàn cầu và nhu cầu đối với các sản phẩm thực phẩm.
3. Một số sản phẩm nông nghiệp được sử dụng làm nhiên liệu sinh học.
Trên thực tế, sau khi Liên minh châu Âu và Mỹ bắt đầu áp dụng các quy định về nhiên liệu sinh học vào giữa những năm 2000, mối tương quan giữa giá dầu và giá ngũ cốc đã tăng mạnh. Điều này đặc biệt xảy ra đối với cây ngô đồng, được ưa chuộng trong các chính sách về nhiên liệu sinh học hơn các loại ngũ cốc khác. Mối tương quan cũng có ý nghĩa với dầu thực vật.
Tóm lại, triển vọng về giá lương thực vẫn không chắc chắn, vì giá lương thực toàn cầu có thể bất ngờ tăng trở lại, do sự không chắc chắn cao về tác động của cuộc chiến ở Ukraine, các hiện tượng thời tiết từ cuộc biến đổi khí hậu và ảnh hưởng của giá phân bón cao, trong khi giá năng lượng có tác động đáng kể đến giá lương thực.