Góc khuất đằng sau Top 10 thị phần môi giới: Hão danh hay tự sướng?????

Đừng vì thị phần môi giới mà làm hỏng thị trường chứng khoán

(NDHMoney) Có ý kiến cho rằng, cuộc đua giành giật thị phần môi giới ở nhiều công ty chứng khoán đang khiến thị trường bị méo mó.
Chạy đua vào Top…

Trong bảng xếp hạng thị phần môi giới cổ phiếu trong quý 3/2010 trên HOSE, 10 công ty chứng khoán dẫn đầu nắm 50,31% thị phần môi giới. Trong khi tại HNX, 10 công ty chứng khoán có thị phần lớn nhất chiếm khoảng 46,19%. Quý này sang quý khác, 10 công ty trong nhóm đầu hầu như nắm giữ xấp xỉ một nửa miếng bánh thị phần.

10 công ty chứng khoán dẫn đầu thị phần trên HOSE có vốn điều lệ trên 10.500 tỷ đồng, chiếm 1/3 tổng vốn điều lệ của 105 công ty chứng khoán ở Việt Nam. Nếu chỉ nhìn một cách đơn thuần nguồn thu từ nghiệp vụ môi giới thì có lẽ 95 công ty chứng khoán còn lại chắc phải “đói”.

Tuy nhiên, có lẽ thị trường từ lâu đã biết công ty chứng khoán lãi lớn từ nguồn nào trên báo cáo kết quả kinh doanh. Tỷ trọng mảng môi giới ở nhiều công ty chứng khoán lớn chiếm tỷ trọng không nhiều so với tổng lợi nhuận.

Nếu chỉ xét giá trị thị phần thu về để nói đến độ lớn mạnh của công ty chứng khoán thì chắc không đủ thuyết phục. Thế nhưng, việc đưa công ty mình lên Top 10, Top 20 hay Top 50 lại là cái đích nhiều công ty chứng khoán đặt lên vị trí ưu tiên hàng đầu.

Để đạt mục tiêu cũng như bước vào cuộc đua “tốn tiền, nhiều rủi ro” này, nhiều công ty chứng khoán đã phải trả giá và đối mặt với những rủi ro tiềm ẩn vì những tài khoản margin “cháy khét” đã lõm vào phần lợi nhuận từ tự doanh, tư vấn niêm yết…

Lãnh đạo một công ty chứng khoán tầm trung cho biết, khi cả thị trường bước vào cuộc đua nâng thị phần để "đánh bóng" mình thì công ty ông không thể ngồi yên. Độ lớn, thậm chí uy tín của một công ty chứng khoán được đánh giá cao khi xét trên thị phần môi giới, chứ có nhà đầu tư nào nhìn vào EPS của công ty chứng khoán đó để nói công ty này lớn mà “yên tâm” mởi tài khoản.

“Tất nhiên, việc các dịch vụ tư vấn đầu tư, hay “hậu mãi” các dịch vụ cho vay ký quỹ đầu tư… hay thậm chí là dùng cả chiêu độc khi mở thêm nghiệp vụ mua bán khống trên giấy tờ mà luật chưa cho phép… cũng là một trong những yếu tố quan trọng để các nhà đầu tư “tay to” quan tâm”, vị giám đốc công ty chứng khoán trên cho biết.

Để gia tăng thị phần môi giới, bên cạnh nhiều công ty mở ra các chiến lược thu hút khách hàng bài bản bằng công nghệ, dịch vụ tư vấn… thì nhiều công ty áp dụng chiến thuật “đi tắt đón đầu” bằng cách cho nhà đầu tư sử dụng margin tỷ lệ cao, với thời hạn mua bán trước T+4. Mặc dù có cơ chế xử phạt, nhưng để phát hiện và xử phạt được cũng mất khoảng thời gian dài và mức phạt thấp so với lợi ích thu về, cho nên việc “lách luật” đã trở thành chuyện “bình thường”.

Và thế, không ai bảo ai, cứ cho dùng margin, lúc thị trường có vẻ sáng sủa thì margin tỷ lệ cao và ngược lại. Bên cạnh đó, khách hàng càng VIP thì tỷ lệ ký quỹ cũng tương xứng đi kèm.

Xói mòn niềm tin

Nhiều nhà đầu tư cho rằng, chính những ưu đãi vượt quá các quy định của pháp luật đã góp phần tiếp tay cho các hành vi làm giá cổ phiếu và gây mất niềm tin cho thị trường.

Hệ quả của margin để lại là những tài khoản “cháy” cho tự doanh xử lý.

Trong việc mở rộng thị phần môi giới bằng mọi giá cũng có công từ không ít nhân viên môi giới mà ở đó vẫn tồn tại những người thiếu lương tâm nghề nghiệp. Môi giới muốn có tiền thì khách hàng phải có giao dịch là điều ai cũng phải biết, nhưng làm thế nào để khách hàng giao dịch thì là cả một câu chuyện dài sau đó…

Câu chuyện tư vấn mua cổ phiếu khi... thị trường xuống hay “thâu tóm” nhân viên môi giới của công ty chứng khoán khác để mang theo cả “list” những khách hàng lớn vốn dĩ đã ầm ĩ trên thị trường.

Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận, trên thị trường, không phải tất cả các công ty chứng khoán đều phát triển bằng mọi giá. Có những công ty có những bước đi chuyên nghiệp khi kiên quyết không có khách hàng dùng margin,… dù biết sẽ mất đi lượng khách hàng đáng kể. Thậm chí có công ty sẵn sàng chi cả triệu USD chỉ để nhờ tổ chức tư vấn quốc tế thiết lập quy trình hoạt động chuyên nghiệp theo tiêu chuẩn quốc tế cho công ty.

Tuy vậy, số này có lẽ không nhiều và cũng vì thế mà thị trường cứ “lâu lâu” lại xuất hiện một hiện tượng cổ phiếu “nóng” mà nhà đầu tư hay dùng từ “làm giá”, với nguồn tiền có lẽ chủ yếu đến từ margin. Và khi từ “làm giá” nghe mãi thành quen, thì cũng là thời điểm nhiều nhà đầu tư đang mất dần niềm tin vào thị trường. Khi đó, cuộc đua lọt vào Top… cũng vô nghĩa vì cái thiệt là cả thị trường, chứ không chỉ riêng ai.