Góc nhìn mới về ESOP

ESOP là cổ phiếu phát hành ưu đãi cho người lao động, đây là hiện tượng mới về esop dưới góc nhìn của gà em, các chứng sỹ trước khi ấn enter nên cân nhắc thận trọng về vấn đề esop của doanh nghiệp:
1. Esop là cổ phiếu phát hành thêm với giá ưu đãi thấp hơn giá thị trường của cổ phiếu nhằm giữ chân người lao động hoặc thưởng cho ban lãnh đạo doanh nghiệp khi hoàn thành vượt kế hoạch.
2. Esop sẽ làm tăng số cổ phiếu lưu hành, làm tăng vốn chủ sở hữu bằng nguồn tiền giữ lại chưa phân phối hoặc bằng quỹ đầu tư phát triển, làm giảm lợi nhuận trên 1 cổ phiếu hay còn gọi là EPS từ đó làm giảm lợi ích của cổ đông.
3. Esop được bán với giá ưu đãi thấp hơn giá thị trường làm giảm giá trị của cổ phiếu, pha loãng giá cổ phiếu trên thị trường khi cổ phiếu Esop được giao dịch trên thị trường.
4. Esop lấy danh nghĩa bán cho người lao động nhưng thực chất là chỉ những lãnh đạo doanh nghiệp mới được phép mua, như vậy là lãnh đạo doanh nghiệp đang tìm cách gia tăng ảnh hưởng lên công ty thông qua cổ phiếu Esop. Ví dụ Esop bán ưu đãi 20000/ cổ phiếu và cổ phiếu được giao dịch trên thị trường là 100000/cổ phiếu tức là nhà đầu tư bình thường phải mất khoảng 100000 để sở hữu 1 cổ phần hay quyền biểu quyết trong công ty nhưng lãnh đạo công ty chỉ cần 20000 là sở hữu 1 cổ phần hay 1 quyền biểu quyết. Chưa kể cổ phiếu esop được phát hành tăng vốn dựa vào nguồn tiền chưa phân phối (lợi nhuận để lại) hay quỹ đầu tư phát triển, như vậy là 80000 được đút vào túi lãnh đạo doanh nghiệp.
5. Esop bây giờ được biến tướng thành công cụ để trói buộc người lao động. Nếu như giá trị doanh nghiệp lớn, giá thị trường của cổ phiếu cao thì Esop được bán cho lãnh đạo doanh nghiệp với giá ưu đãi và hạn chế thời gian giao dịch 1-3 năm, sau 1-3 năm cổ phiếu sẽ được chuyển hóa thành tiền. Còn Esop phát hành cho người lao động lại ngược lại. Khi giá trị doanh nghiệp thấp hơn giá thị trường, hay nói cách khác giá thị trường được đẩy lên quá cao so với giá trị thật thì esop được bán với giá ưu đãi cho người lao động (thực chất là bán đắt hơn giá trị thực mặc dù đã được ưu đãi: ví dụ 1 cái áo giá 100k được dán mác 300k và bán hạ giá 50% là 150k) và thời gian hạn chế chuyển nhượng là 3-5 năm. Khi đó chính người lao động đang bị trói buộc bởi chính doanh nghiệp, nếu người lao động bỏ doanh nghiệp thì mất số tiền mua cổ phiếu esop.
6. Esop được phát hành cho lãnh đạo nếu doanh nghiệp vượt kế hoạch đề ra. Vậy cũng nên tính đến việc thu hồi esop nếu lãnh đạo doanh nghiệp không hoàn thành kế hoạch hoặc trừ lương thưởng lãnh đạo với tỷ lệ tương ứng
7. Cuối cùng, vì bất cứ lý do nào cũng nên tránh xa những doanh nghiệp phát hành esop, vì lãnh đạo doanh nghiệp đã được nhà đầu tư thuê để điều hành doanh nghiệp, được trả lương, được thưởng nếu vượt kế hoạch lợi nhuận, vậy thì không thể nghĩ thêm cách bòn rút lợi nhuận của cổ đông bằng cách esop được.