Hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc, trong cơ hội có rủi ro

Hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc có tác động như thế nào đối với thị trường chứng khoán và nền kinh tế Việt Nam?
Tỷ lệ dự trữ bắt buộc (Required Reserve) là tỷ lệ ngân hàng nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại phải tuân theo.

Cụ thể khi người dân hay các tổ chức gửi tiền tại Ngân hàng Thương mại thì phải chuyển một khoản tiền bằng với tỷ lệ trên tổng tiền gửi mà người dân hay tổ chức gửi tiền tại các NH Thương mại nhằm mục đích giúp ngân hàng đối phó với các tình huống khẩn cấp - Ví dụ như khi khách hàng đột ngột muốn rút tiền một cách ồ ạt. Đây là một cách thức đảm bảo quyền lợi cho khách hàng.



Hiện nay, Ngân hàng TW quy định tiền gửi nội tệ không kỳ hạn hoặc kỳ hạn dưới 12 tháng có tỷ lệ dự trữ 3%. Với tiền gửi có kỳ hạn trên 12 tháng thì tỷ lệ này là 1%.
Ví dụ khi người dân A gửi 100tr với kỳ hạn dưới 12 tháng thì NHTM phải để ra 3% tiền tương đương với 3tr để NHNN giữ hộ làm tài sản phòng ngừa các trường hợp rủi ro sau này.
Vậy nếu theo tin đồn NHNN giảm một nửa tỷ lệ dự trữ bắt buộc xuống
(i) 1,5% từ 3% đối với tiền gửi dưới 12 tháng và
(ii) 0,5% từ 1% đối với tiền gửi trên 12 tháng.
Lượng bơm ước tính: ~ 450 nghìn tỷ đồng.


(Ví dụ về cung tiền M2 và vòng quay tín dụng > hệ số nhân tiền)

Có nghĩa là bây giờ người dân A gửi 100tr kỳ hạn dưới 12 tháng thì NHTM sẽ chỉ phải trích ra 1,5tr để gửi lại NHNN và có thêm 1,5tr để làm việc khác và dùng để cho vay. Giả sử NHTM lại cho người B vay 90tr mà bản chất tiền này là của người A gửi tiền, sau đó người B dùng tiền để mua bán trao đổi hàng hóa với người C; người C lại dùng 80tr để gửi tiền tại NHTM thì lúc này NHTM lại trích 1,5% tổng tiền gửi và có thể dùng phần còn lại để cho vay. Nếu vòng lặp này cứ tiếp diễn càng nhiều thì có nghĩa NHTM có thêm nhiều tiền hơn và được phép cho vay, từ đó nếu nền có nhu cầu nhiều tiền và nền kinh tế hấp thụ được thì tổng cung tiền ra nền kinh tế sẽ nhiều hơn, tiền phân bổ đến các kênh đầu tư như chứng khoán và BĐS cũng sẽ nhiều hơn.

Tuy nhiên Việc bơm tiền ra nền kinh tế là có nhưng phải mất khá nhiều thời gian bởi tỷ lệ này sẽ áp dụng lên các khoản gửi tiền của khách hàng mới và các khoản đáo hạn trong tương lai.
Trong 6 tháng đầu năm của năm 2023 lượng tiền huy động trong nền kinh tế hay từ người dân và các tổ chức có phần hồi phục và tăng lên do lãi suất huy động khá cao tại giai đoạn đầu năm, tuy nhiên đến giai đoạn hiện tại đã có phần chậm lại nhưng đến hết quý II/23 là tăng.



Ví dụ Vietinbank có % tăng trưởng tiền gửi của khách hàng lên 12% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên việc cung tiền ra nền kinh tế nhiều hay ít phụ thuộc rất nhiều yếu tố.
- Yếu tố thứ nhất là Hệ số nhân tiền có lớn hay không. Hay vòng quay tín dụng có mạnh mẽ để người dân có tiền và gửi đến các NHTM hay không?
- Yếu tố thứ hai là về tỷ lệ LDR - tức là tỷ lệ cho vay trên tiền gửi của các ngân hàng thương mại đã cao hay chưa, nếu cao rồi thì sẽ khá khó cho vay nhiều ảnh hưởng tới vòng quay tín dụng.
- Yếu tố thứ ba là là về phía ngân hàng sẽ phải cân đối tỷ lệ SFL qua nghiệp vụ quản trị của chính các ngân hàng làm sao cho lợi nhuận ngon nhất mà không vượt mặt NHNN
- Yếu tố thứ tư là về việc Room tín dụng có dồi dào hay không, trong bối cảnh hiện tại NHNN vừa mới phân bổ nốt room tín dụng trong năm 2023 cho các ngân hàng sẵn sàng với trường hợp kích thích người dân vay tiền.Nhưng khổ nỗi hiện tại lãi suất cho vay chỉ giảm mạnh ở BIG 4 chứ các NHTM tư nhân vẫn khá cao, nên xảy ra tình trạng NGƯỜI MUỐN VAY THÌ KHÔNG VAY ĐƯỢC, sản xuất kinh doanh trì trệ thì Người thường xuyên đi vay lại chẳng cần vay.



VỚi động thái này thì chúng ta có thể mơ hồ thấy rằng NHNN đang rất khó để giải được bài toán đẩy tiền ra nền kinh tế một cách lành mạnh. Bởi tiền cục bộ bơm ra nhưng không bền thì sẽ là con dao 2 lưỡi. Do đó cần theo dõi kỹ những động thái tiếp theo đến từ phía NHNN để đánh giá tác động tới các kênh đầu tư mà anh chị và các bạn đang quan tâm.