Hết Thép giờ lại đến Thủy Sản

Rạng sáng ngày 07/06, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) công bố kết quả sơ bộ đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) liên quan đến lệnh áp thuế chống bán phá giá đối với tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam, giai đoạn từ 01/02/2023 đến 31/01/2024.

Theo thông báo, DOC xác định Công ty Thông Thuận không bán phá giá với biên độ 0%, trong khi Công ty Thủy sản Sóc Trăng (Stapimex) lại bị áp mức thuế sơ bộ 35,29%. Mức thuế này cũng được áp cho 22 doanh nghiệp khác thuộc nhóm được hưởng mức thuế riêng biệt nhưng không bị kiểm tra bắt buộc, thay vì áp dụng mức thuế trung bình gia quyền từ hai bị đơn bắt buộc như thông lệ.

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và các đơn vị liên quan cho biết hết sức bất ngờ và quan ngại sâu sắc về kết quả này. “Trong suốt 19 năm tham gia các kỳ rà soát hành chính, chưa từng có doanh nghiệp Việt Nam nào bị áp thuế sơ bộ ở mức hai con số“, VASEP nhấn mạnh và cho biết mức thuế cao đột biến khiến họ nghi ngờ có sai sót trong quá trình tính toán.

Hiệp hội dẫn chiếu một tình huống đã từng xảy ra tại kỳ POR12, khi DOC áp mức thuế sơ bộ 25,76% cho Công ty Thực phẩm Sao Ta (Fimex) do lỗi kỹ thuật trong tính toán, nhưng sau đó đã điều chỉnh còn 4,58% trong kết quả cuối cùng.

“Chúng tôi hoàn toàn có cơ sở để tin rằng lần này cũng có nhầm lẫn, sai sót tương tự”, thông cáo của VASEP nêu.

Stapimex – doanh nghiệp trong nhóm đầu ngành bị áp thuế cao nhất – được cho là đã chuẩn bị kỹ càng và đầy đủ hệ thống hồ sơ, sổ sách để chứng minh không bán phá giá. Tuy nhiên, kết quả sơ bộ lại cách xa dự đoán và không phản ánh đúng thực tế.

Theo VASEP, có vấn đề kỹ thuật hoặc hiểu nhầm nào đó đã dẫn đến số liệu bị sai lệch. Stapimex sẽ nhanh chóng bổ sung tài liệu và kỳ vọng kết quả cuối cùng sẽ phản ánh đúng thực tế xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam – không bán phá giá vào thị trường Hoa Kỳ.

Dù kết quả sơ bộ chưa có hiệu lực và có thể thay đổi trong kết quả cuối cùng (dự kiến công bố tháng 12/2025), nhưng thông tin này đã và đang ảnh hưởng rõ rệt đến tâm lý của nhà nhập khẩu Hoa Kỳ, ảnh hưởng tới kế hoạch mua hàng, đơn hàng xuất khẩu và đáng lo ngại hơn là ảnh hưởng tới tâm lý và hoạt động của người nuôi tôm trong nước.

VASEP cảnh báo, trong bối cảnh Chính quyền Trump khởi động chính sách áp thuế đối ứng cao đối với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, mức thuế sơ bộ bất thường lần này sẽ làm trầm trọng thêm thách thức mà ngành tôm Việt Nam đang đối mặt khi tiếp cận thị trường Mỹ.

“Chúng tôi khẩn thiết đề nghị DOC xem xét lại các tính toán, đảm bảo khách quan, công bằng, và đúng với tiền lệ các kỳ rà soát trước để bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam và duy trì sự ổn định trong thương mại thủy sản giữa hai quốc gia”, VASEP nhấn mạnh.