Hiến kế mở đường cho giao dịch T+0

VAFI vừa có văn bản gửi Bộ Tài chính, Uỷ Ban Chứng khoán để đề nghị xây dựng sản phẩm ứng trước chứng khoán đã mua.


Theo Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI), khi nhà đầu tư thực hiện xong giao dịch mua chứng khoán niêm yết, về mặt pháp lý nhà đầu tư đã có quyền sở hữu loại chứng khoán đó. Tuy nhiên, do phải thực hiện quy trình thanh toán, lưu ký giữa công ty chứng khoán, sở giao dịch và Trung tâm Lưu ký thì phải sau 4 ngày, nhà đầu tư mới có đầy đủ quyền để định đoạt tài sản đó, tức là họ có quyền bán chứng khoán đó mà không cần một điều kiện gì.


Tuy nhiên, theo thông lệ quốc tế và Luật Chứng khoán Việt Nam, nhà đầu tư có thể thực hiện được ngay việc bán toàn bộ số chứng khoán đã mua nếu họ có thể vay số chứng khoán đó từ công ty chứng khoán, nếu công ty chứng khoán có loại chứng khoán đó.


Theo lý giải của VAFI, để triển khai nghiệp vụ ứng trước chứng khoán đã mua, công ty chứng khoán xây dựng một “kho hàng”. Về nguyên tắc, “kho hàng” này phải đảm bảo sinh lời, ít chịu rủi ro nhất, đồng thời vẫn phải bảo đảm hoạt động tự doanh của công ty chứng khoán.


Cũng theo VAFI, nghiệp vụ ứng trước chứng khoán đã mua về bản chất là lành mạnh, mặc dù nhà đầu tư có vay chứng khoán từ công ty chứng khoán, nhưng về bản chất khoản vay này không phải là khoản nợ (mua 10.000 cổ phiếu A và vay ứng trước 10.000 cổ phiếu A), trong nghiệp vụ này, nhà đầu tư chỉ trả một khoản phí ứng truớc, có thể gần như tương tự khoản phí ứng trước tiền đã bán chứng khoán.


VAFI cho rằng, nếu triển khai nghiệp vụ ứng trước chứng khoán đã mua, nhà đầu tư và thị trường chứng khoán được hưởng nhiều lợi ích.


Theo đó, nhà đầu tư được phép giao dịch T + 0, với những loại cổ phiếu có sẵn trong “kho” của các công ty chứng khoán, thanh khoản của thị trường tăng lên rất nhiều.


Đồng thời làm tăng lên rất nhiều những giao dịch lành mạnh, hoạt động đầu tư giá trị được thúc đẩy. Giảm thiểu tối đa những giao dịch không lành mạnh như đầu tư vào các loại cổ phiều bị làm giá, những “cổ phiếu lởm”…


Bên cạnh đó, dòng tiền vào thị trường chứng khoán sẽ được phân bổ hợp lý hơn. Dòng tiền đầu tư giá trị sẽ lớn hơn nhiều dòng tiền đầu cơ.


Tuy nhiên, theo VAFI cần có chế tài để phòng tránh mặt trái của nghiệp vụ ứng trước chứng khoán đã mua như: có thể xảy ra tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các công ty chứng khoán với nhau, bằng việc công ty chứng khoán sẽ cho nhà đầu tư vay số lượng chứng khoán vượt hơn số chứng khoán đã mua.


“Nếu công ty chứng khoán nào cố tình “vượt rào” thì tổng giám đốc công ty chứng khoán sẽ bị tước chứng chỉ hành nghề kinh doanh chứng khoán. Chỉ cần ra qui định này thôi thì sẽ không có một tổng giám đốc nào dám “đùa với số phận của mình”, VAFI nhấn mạnh.


Để triển khai thực hiện nghiệp vụ này, theo VAFI, điều tiên quyết là Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần khẩn trương ban hành những qui định như cho phép một nhà đầu tư được mở nhiều tài khoản tại nhiều công ty chứng khoán, và cho phép nhà đầu tư được mua bán cùng một loại chứng khoán trong cùng 1 phiên giao dịch.(Nguồn: NDHMoney, 14/10)