Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung: Khi địa chính trị bắt đầu lấn át hoàn toàn kinh tế

Cuộc gặp kéo dài 36 giờ giữa hai nhà lãnh đạo với sức ảnh hưởng không cân xứng, áp lực nội bộ trái chiều và một cuộc chiến mà cả hai đều không hoàn toàn kiểm soát được sẽ quyết định quỹ đạo của thương mại toàn cầu, thị trường năng lượng và cán cân quyền lực Mỹ-Trung trong phần còn lại của thập kỷ này.

Khi chuyên cơ Air Force One hạ cánh xuống Bắc Kinh vào tối thứ Tư, Donald Trump sẽ bắt đầu chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi phát động cuộc chiến ở Trung Đông, mang theo mình gánh nặng của một cuộc xung đột đã trở thành điểm yếu chí mạng trong nhiệm kỳ thứ hai của ông. Ông dẫn theo một phái đoàn đặc biệt, gồm Elon Musk, Jensen Huang, các giám đốc điều hành từ lĩnh vực tài chính, hàng không vũ trụ, công nghệ và nông nghiệp, cùng với kỳ vọng được đón tiếp nồng nhiệt và nhận được các thỏa thuận kinh tế đánh dấu sự thành công của chuyến đi. Ông đến và đối mặt với một Tập Cận Bình, người mà theo mọi đánh giá nghiêm túc về cán cân quyền lực song phương, đang nắm giữ nhiều đòn bẩy hơn trong thời điểm đàm phán này so với bất kỳ cuộc gặp Trump-Tập nào trước đây.

Chương trình nghị sự 36 giờ của hội nghị thượng đỉnh bao gồm các hoạt động tại Đại lễ đường Nhân dân, tiệc chiêu đãi cấp nhà nước và tiệc trà sáng. Các chủ đề chính thức bao gồm thương mại, thuế quan, Đài Loan và Iran. Nhưng khuôn khổ phân tích mà bài đánh giá của Bloomberg nắm bắt một cách trực tiếp bất thường đã định hình toàn bộ cuộc gặp gỡ: "Ông Trump cần nhiều hơn từ hội nghị thượng đỉnh này so với ông Tập. Và ông Tập biết điều đó."

Sự bất đối xứng đó không phải là một cách diễn đạt mang tính báo chí. Đó là hệ quả toán học của những diễn biến cụ thể và có thể kiểm chứng được trong mối quan hệ song phương đã tích lũy kể từ cuộc gặp Trump-Xi sáu tháng trước. Hiểu được những diễn biến đó, và ý nghĩa của chúng đối với kết quả mà thị trường đang định giá, là điều kiện tiên quyết để đánh giá liệu hội nghị thượng đỉnh này có mang lại tín hiệu ổn định mà thị trường chứng khoán đã phần nào dự đoán hay tín hiệu phức tạp hơn mà phân tích địa chính trị cho thấy có nhiều khả năng xảy ra hơn.



Bản đồ đòn bẩy: Sự cân bằng đã thay đổi như thế nào

Sáu tháng trước, khi Trump và Xi đưa Hàn Quốc vào cuộc để thực hiện thỏa thuận thương mại kéo dài một năm, vốn đã chi phối quan hệ thương mại song phương kể từ đó, cán cân đòn bẩy gần như đối xứng. Thuế quan của Mỹ là công cụ cưỡng chế chính, và sự phụ thuộc xuất khẩu của Trung Quốc vào thị trường Mỹ đã tạo ra áp lực kinh tế đáng kể đối với Washington. Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ sau đó đã vô hiệu hóa hầu hết cấu trúc thuế quan của Trump, làm thay đổi đáng kể cán cân này.

Khi biện pháp áp thuế bị suy yếu do xem xét lại của tòa án, các công cụ đòn bẩy chính còn lại của Washington là các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn tiên tiến nhằm hạn chế khả năng tiếp cận các chip cần thiết để cạnh tranh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc, và áp lực gián tiếp từ chiến dịch chống Iran đang làm gián đoạn nguồn cung năng lượng và tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc.

Khả năng phản công của Trung Quốc đã đồng thời được mở rộng thông qua một số diễn biến mà giai đoạn chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh Bắc Kinh đã làm nổi bật. Việc kích hoạt công cụ quản lý của Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia để hủy bỏ thương vụ mua lại công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo Manus trị giá 2 tỷ đô la của Meta là lần đầu tiên sử dụng một công cụ được tạo ra vào năm 2020, báo hiệu sự sẵn sàng của Bắc Kinh trong việc triển khai các công cụ kinh tế mà trước đây họ chỉ giữ trong kho dự trữ. Lệnh yêu cầu các công ty Trung Quốc bất chấp lệnh trừng phạt của Mỹ đối với các công ty giao dịch dầu mỏ của Iran là một sự khẳng định rõ ràng chủ quyền thương mại của Trung Quốc trước quyền tài phán ngoài lãnh thổ của Mỹ, đây là lần đầu tiên Bắc Kinh đưa ra chỉ thị như vậy. Và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm mà Trung Quốc đã sử dụng để đối phó với thuế quan của Mỹ năm ngoái vẫn còn nguyên vẹn, được Jeremy Chan của Eurasia Group mô tả là "lá bài chủ chốt" của Bắc Kinh.

Tầm ảnh hưởng của đất hiếm cần được định lượng cụ thể. Theo tính toán của Bloomberg Economics, đòn bẩy của Trung Quốc đối với bảy kim loại đất hiếm quan trọng có giá trị kinh tế ước tính khoảng 1,2 nghìn tỷ đô la. Những vật liệu này là "ốc vít vàng" của ngành sản xuất toàn cầu, là nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho hệ thống quốc phòng, xe điện, thiết bị điện tử tiêu dùng và hệ sinh thái phần cứng trí tuệ nhân tạo. Trong khi đó, chất bán dẫn, công cụ đối trọng chính của Mỹ, được ước tính mang lại doanh thu hàng năm khoảng 200-400 tỷ đô la cho các nhà sản xuất Trung Quốc. Sự bất đối xứng về đòn bẩy giữa vật liệu và công nghệ nghiêng về phía Bắc Kinh, và kết quả của hội nghị thượng đỉnh về việc tiếp cận chip và nguồn cung đất hiếm sẽ quyết định liệu sự bất đối xứng đó được giải quyết một phần hay sẽ trở nên trầm trọng hơn.

CHI TIẾT: https://vietnambusinessinsider.vn/h...-bat-dau-lan-at-hoan-toan-kinh-te-a53308.html