Khi vàng lên ngôi: Mặt trận mới trong cuộc chiến tiền tệ toàn cầu

Nga và Trung Quốc đổ xô tích trữ vàng để giảm bớt quyền lực của đồng đô la. Nhưng Washington dường như đang chuẩn bị cho một cuộc chơi khác – nơi vàng khó có thể theo kịp: kỷ nguyên tiền tệ số.
New York, Tháng 10/2025

Trong một buổi sáng mùa thu ở Thượng Hải, hàng trăm người xếp hàng dài trước cửa hiệu vàng, chờ đến lượt mua từng chỉ vàng miếng. Tại Hà Nội, cảnh tượng tương tự diễn ra: người dân chen lấn, cửa hàng phải phát số thứ tự. Ở phía sau những hình ảnh náo nhiệt ấy là một thực tế ít ai thấy: các ngân hàng trung ương, từ Bắc Kinh đến Moxcơva, đang lặng lẽ gom vàng với quy mô khổng lồ.

Không giống những cơn sốt vàng của năm 2008 hay 2020, lần này nguyên nhân không phải là khủng hoảng bất ngờ. Đó là một chiến lược có chủ đích: thoát khỏi chiếc bóng quá lớn của đồng đô la Mỹ.

Từ cơn sốt đến chính sách

Trong nhiều thập kỷ, vàng thường chỉ là “nơi trú ẩn” khi khủng hoảng xảy ra – giá vàng tăng rồi lại hạ khi niềm tin vào các thị trường khác quay trở lại. Nhưng hiện tại, vai trò của vàng đã khác:

• Theo dữ liệu của World Gold Council, tính đến Q2 2025, dự trữ vàng chính thức của Trung Quốc là khoảng 2.298,5 tấn.
• Trong quý I/2025, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã công bố mua thêm ~13 tấn vàng, nâng tổng dự trữ lên ~2.292 tấn, tương đương ~6,5 % dự trữ ngoại hối quốc gia.
• Dữ liệu mới nhất cho thấy: các ngân hàng trung ương toàn cầu đã thêm ròng +19 tấn vàng trong tháng 8/2025.
• Điều này phản ánh một xu hướng rõ ràng: các quốc gia tìm cách “đa dạng hóa” dự trữ khỏi USD trong bối cảnh địa chính trị và tài chính toàn cầu thay đổi.

Nếu trước đây vàng phản ứng với biến động, thì nay vàng được sử dụng như một công cụ chủ động trong chính sách quốc gia.

Washington không bất ngờ

Điều đáng chú ý là phản ứng của Mỹ. Dù giá vàng đã lên mức kỷ lục, Washington dường như không vội vàng ngăn chặn. Mỹ vẫn sở hữu hơn 8.000 tấn vàng – dự trữ lớn nhất thế giới – và giữ quyền kiểm soát các quỹ ETF vàng khổng lồ tại Phố Wall, có khả năng tác động đến giá toàn cầu.

Thực tế, mỗi đợt tăng giá vàng thường không làm suy yếu đồng đô la. Ngược lại, chỉ số DXY – thước đo sức mạnh đồng bạc xanh – nhiều lần tăng song song với vàng, khi nhà đầu tư vẫn đổ về trái phiếu và tiền mặt Mỹ trong những giai đoạn bất ổn.

“Vàng có thể là biểu tượng chống lại Mỹ, nhưng trong thực tế nó thường củng cố thêm sức mạnh của đô la,” một chuyên gia hàng hóa tại New York nhận định.

Vũ khí mới: Đô la kỹ thuật số

Điểm Washington có thể khác biệt là ở cách ứng xử. Thay vì chạy đua tích trữ vàng, từ nhiều năm nay, Federal Reserve (Fed) đã nghiên cứu phát hành đồng đô la kỹ thuật số (CBDC – Central Bank Digital Currency) – một loại tiền do ngân hàng trung ương phát hành, có thể lưu chuyển tức thì toàn cầu.

Song song, các đồng stablecoin gắn với USD như USDT và USDC đã trở thành “đồng tiền ngầm” trong thế giới tiền mã hóa, mở rộng tầm ảnh hưởng của đồng đô la sang lĩnh vực tài chính chuỗi khối.

“Vàng nặng nề và tĩnh tại. Đô la kỹ thuật số thì linh hoạt và khó kiểm soát,” Eswar Prasad – chuyên gia kinh tế tại Đại học Cornell – nhận định. “Đó là lợi thế dài hạn mà Washington nắm giữ.”

Hai thế giới song song

Một sự phân tách hiếm có đang hình thành:

• Nga và Trung Quốc: đặt cược vào vàng và các đồng tiền quốc gia
• Mỹ: chuẩn bị bước sang kỷ nguyên đô la số, kết hợp công nghệ và niềm tin để duy trì vị thế

Câu hỏi không còn là liệu USD có mất ngôi bá chủ hay không, mà là USD sẽ biến đổi thành hình hài nào trong trật tự mới.

“Lịch sử cho thấy Mỹ chưa bao giờ chịu buông quyền lực tài chính. Lần này, chiến lược có thể là để các đối thủ tự chất đầy kho vàng, trong khi nước Mỹ viết lại luật chơi bằng công nghệ số.” – một cựu quan chức Bộ Tài chính Mỹ chia sẻ.

Kết

Cuộc chiến tiền tệ toàn cầu đang bước vào giai đoạn mới. Vàng tỏa sáng hơn bao giờ hết, nhưng sự bền vững của nó vẫn bị đặt dấu hỏi. Trong khi đó, Mỹ dường như đã chọn một con đường khác — ít hào nhoáng hơn, nhưng có thể quyết định tương lai: đưa đồng đô la bước vào kỷ nguyên kỹ thuật số.
































Bốc phét vậy thôi!!!