Không ở đâu có kiểu “tiên đoán” TTCK như Việt Nam

Các "dự báo chỉ số" và "phân tích kỹ thuật" của các CTCK hiện nay có độ chính xác thấp - Ảnh minh họa: Hoài Nam​

Nếu có dịp tham gia hoặc tìm hiểu hoạt động của TTCK ở các nước phát triển như Mỹ, châu Âu, Nhật, Singapore…, bạn sẽ không bao giờ thấy cảnh dự báo TTCK lên rồi xuống bao nhiêu điểm như ở Việt Nam, nơi mà các phương tiện thông tin đại chúng đăng tải "tiên đoán" hàng ngày giống như kiểu dự báo thời tiết hay đua ngựa vậy.
Việc làm này rất nguy hiểm cho hoạt động của TTCK, vì về bản chất cũng giống như thao túng thị trường vậy.
TTCK Việt Nam, nơi mà đa phần là NĐT cá nhân, có kiến thức và kinh nghiệm về tài chính khá hạn chế, sẽ hoang mang vì tin tức, nhận định của từng CTCK đưa ra khác nhau, nhiều khi trái ngược nhau. Hơn nữa, khi các CTCK "dự báo" điểm của TTCK vô tình "định hướng" cho thị trường, chỉ cần một lượng NĐT thiếu chuyên môn, kỹ năng phân tích, dao động tâm lý mua vào hoặc bán ra theo các "định hướng" này sẽ dẫn đến phản ứng dây chuyền cho toàn bộ hệ thống.
Các "dự báo chỉ số" và "phân tích kỹ thuật" của các CTCK hiện nay có độ chính xác thấp. Cho dù có là chuyên gia đi nữa cũng chưa chắc đã đúng, đơn giản là TTCK Việt Nam là nơi mà tâm lý đám đông mang tính chất chủ đạo. NĐT Việt Nam, đa số là cá nhân, mua bán chứng khoán trên cơ sở đầu cơ ngắn hạn, ngay cả nhiều tổ chức hay các CTCK không chuyên nghiệp cũng vậy, do kiến thức định giá DN và cổ phiếu chưa được trang bị đầy đủ.
Tại các thị trường phát triển, những phân tích kỹ thuật, để dự báo xu hướng của TTCK thường được các NĐT cá nhân hay tổ chức chuyên nghiệp sử dụng cho công việc kinh doanh của chính họ, chứ không đăng tin hàng ngày trên các bản tin như ở Việt Nam. Đơn giản là nếu làm như vậy, NĐT dựa vào những phân tích đánh giá không chính xác để kinh doanh dẫn đến thua lỗ có thể khiếu kiện. Hơn nữa, việc phân tích, dự báo ít có sự chính xác tuyệt đối, cho dù là chuyên gia giỏi. Nếu theo dõi những website tài chính quốc tế, ta sẽ thấy rõ điều này.
Hiện nay, một trong những phương pháp định giá DN, cổ phiếu đắt hay rẻ là FCFE: phân tích, định giá DN dựa trên cơ sở doanh thu, chi phí và lợi nhuận của DN trong quá khứ và hiện tại để đưa ra những dự báo trong tương lai, sau đó xác định luợng tiền mặt hiện hành (Free cash flow), sau khi khấu trừ các khoản nợ, ta có được giá trị của DN, trên cơ sở khối lượng cổ phiếu đang lưu hành sẽ xác định được giá trị của cổ phiếu. Đây là phương pháp phân tích khá phức tạp, nhưng chính xác và được nhiều chuyên gia sử dụng.
Ngoài phương pháp này, còn có các phương pháp P/E, P/B, chiết khấu dòng tiền… cũng được ứng dụng. Đó là những phương pháp khoa học để xác định giá trị cổ phiếu mà các NĐT chuyên nghiệp sử dụng trong việc đầu tư.
Tôi thấy hiện nay ít có CTCK tại Việt Nam nào định giá chứng khoán rõ ràng như vậy khi đưa ra nhận định giá chứng khoán đắt hay rẻ, mà chỉ hô hào "suông", khiến TTCK hoạt động méo mó không phản ánh thực trạng kinh tế và kết quả kinh doanh của DN.
Về mặt truyền thông, tôi đề nghị các phương tiện truyền thông ngưng đưa ra những "dự báo" và "khuyến cáo" không có cơ sở trước khi TTCK mở cửa cũng như trong lúc đang giao dịch, để tránh gây ra những tác động xấu đến hoạt động của thị trường.
Về phía NĐT cá nhân hoặc tổ chức không chuyên nghiệp, hãy tìm đến những tổ chức tư vấn chuyên nghiệp hoặc tổ chức quản lý tài sản lớn, có những nhân viên được đào tạo chuyên nghiệp và có tư cách đạo đức tốt, nhằm bảo vệ tài sản của mình. TTCK là một thị trường cao cấp, cần những kỹ năng và kiến thức chuyên biệt, nơi không dành cho những người không chuyên, trừ khi thị trường bị thao túng, lũng đoạn.

Khoa Nguyen, Ths tài chính, Đại học Washington, Mỹ.(ndkhoa8691@yahoo.com​