Kinh tế Việt Nam 2025: Vượt sóng ngoạn mục và bệ phóng cho năm 2026

Ngày 5/1/2026, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) đã chính thức công bố báo cáo tình hình kinh tế – xã hội năm 2025. Vượt qua những dự báo thận trọng đầu năm, nền kinh tế Việt Nam đã khép lại một năm bứt phá, tạo tiền đề vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

1. Những con số "biết nói" về tăng trưởng
Theo số liệu vừa công bố, tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2025 của Việt Nam ước tính tăng 8,02% so với năm trước. Đây là mức tăng trưởng cao thứ hai trong vòng 15 năm qua (chỉ sau mức 8,54% của năm phục hồi sau đại dịch 2022).
Đáng chú ý, quỹ đạo tăng trưởng duy trì xu hướng "quý sau cao hơn quý trước" một cách bền bỉ:

• Quý I: tăng 7,05%
• Quý II: tăng 8,16%
• Quý III: tăng 8,25%
• Quý IV: đạt đỉnh với mức tăng 8,46%

Quy mô nền kinh tế theo giá hiện hành ước đạt khoảng 514 tỷ USD, đưa GDP bình quân đầu người cán mốc 5.026 USD (tăng 326 USD so với năm 2024). Việc vượt qua ngưỡng 5.000 USD là một cột mốc tâm lý quan trọng, minh chứng cho sự dịch chuyển của Việt Nam lên nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao một cách vững chãi hơn.

2. Cấu trúc tăng trưởng: "Kiềng ba chân" vững chãi
Sự bứt phá của GDP năm 2025 không đến từ một lĩnh vực đơn lẻ mà là kết quả của sự đồng thuận giữa ba khu vực kinh tế lớn:

• Khu vực Công nghiệp và Xây dựng (Tăng 8,95%): Đóng góp 43,62% vào mức tăng chung. Ngành chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò "đầu tàu" với mức tăng trưởng hai chữ số, khẳng định vị thế công xưởng quan trọng của khu vực. Ngành xây dựng cũng ghi nhận mức tăng 9,62% nhờ sự bùng nổ của các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm.
• Khu vực Dịch vụ (Tăng 8,62%): Đóng góp lớn nhất vào giá trị tăng thêm của nền kinh tế (51,08%). Sự phục hồi mạnh mẽ của du lịch quốc tế và sự trỗi dậy của kinh tế số (đóng góp 14,02% vào GDP) đã thổi luồng sinh khí mới vào mảng dịch vụ tiêu dùng và tài chính.
• Khu vực Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản (Tăng 3,78%): Dù chịu ảnh hưởng nặng nề từ các đợt thiên tai, bão lũ trong năm, khu vực này vẫn đóng vai trò "bệ đỡ" quan trọng, đảm bảo an ninh lương thực và duy trì đà xuất khẩu nông sản kỷ lục.

3. Động lực từ "Tứ trụ" kinh tế
Sức mạnh tăng trưởng của năm 2025 được thúc đẩy bởi bốn động lực then chốt:

• Xuất nhập khẩu: Tổng kim ngạch đạt con số kỷ lục 930,05 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm trước. Cán cân thương mại tiếp tục xuất siêu khoảng 20,03 tỷ USD, giúp ổn định tỷ giá và dự trữ ngoại hối.
• Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): Việt Nam tiếp tục là điểm sáng thu hút dòng vốn quốc tế với vốn đăng ký vượt 38 tỷ USD. Vốn FDI thực hiện đạt mức cao nhất trong 5 năm qua, tập trung mạnh vào các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn và năng lượng xanh.
• Đầu tư công: Chính phủ đã quyết liệt thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công như một "vốn mồi" để dẫn dắt đầu tư tư nhân. Các dự án cao tốc Bắc-Nam, sân bay Long Thành đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới các ngành vật liệu xây dựng và logistics.
• Tiêu dùng nội địa: Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng trưởng ổn định, phản ánh niềm tin của người dân vào sự phục hồi kinh tế và hiệu quả của các chính sách kích cầu, giảm thuế VAT.

4. Bối cảnh quốc tế và những rủi ro tiềm ẩn
Tăng trưởng của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh thế giới đầy phức tạp. Dù có những tín hiệu "đình chiến" thương mại giữa các cường quốc lớn (như thỏa thuận Mỹ - Trung cuối năm 2025), nhưng áp lực từ hàng rào thuế quan và các chính sách bảo hộ vẫn là thách thức lớn đối với một nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam.

Tuy nhiên, tăng trưởng năm qua vẫn bộc lộ một số rủi ro cần lưu tâm:

• Chất lượng tăng trưởng: Năng suất lao động dù tăng (đạt 9.809 USD/lao động) nhưng vẫn cần cải thiện mạnh mẽ hơn để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.
• Chi phí đầu vào: Áp lực lạm phát dù được kiểm soát ở mức 3,31% nhưng rủi ro từ giá năng lượng và nguyên liệu nhập khẩu vẫn thường trực.
• Sức khỏe doanh nghiệp: Mặc dù số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng, nhưng số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn còn ở mức cao, cho thấy sự sàng lọc khắc nghiệt của thị trường.

5. Triển vọng 2026: Hướng tới mục tiêu hai chữ số
Bước sang năm 2026, Chính phủ Việt Nam đã đặt ra mục tiêu đầy tham vọng với kỳ vọng tăng trưởng GDP đạt mức 10%.
Đây không phải là mục tiêu viển vông khi nhìn vào đà tăng của quý IV/2025 và những cải cách thể chế quyết liệt đang được thực thi. Các chuyên gia dự báo, năm 2026 sẽ là năm của "FDI thế hệ mới" – nơi Việt Nam không chỉ là nơi lắp ráp mà chuyển mình sang nghiên cứu, phát triển (R&D) và sản xuất giá trị gia tăng cao.