Lạm bàn về việc điều hành HOSE!

Thứ nhất, đó là tầm nhìn và năng lực của lãnh đạo:

1. Đã quyết định mua hệ thống của HQ cách đây 10 năm, cho thấy tầm nhìn của lãnh đạo lúc đó rất đáng khen ngợi (không rõ việc mua này đã thanh toán chưa, hay thanh toán bao nhiêu % rồi...). Tuy nhiên, không biết người ký quyết định mua và người chịu trách nhiệm thực hiện triển khai là cùng 1 người, cùng tổ chức hay khác nhau để dẫn đến tình trạng như hôm nay.
2. Những vị lãnh đạo kế thừa qua các thời kỳ chắc chắn sẽ nhận bàn giao những việc đang thực hiện và các kế hoạch cần thực hiện. Vậy vướng mắc nằm ở chỗ nào! Và việc nhận lương thưởng hàng tháng, hàng năm có đúng với trách nhiệm, nhiệm vụ đã hoàn thành công việc hay không!
   
3. Và với sự cố hiện nay, việc đưa hệ thống HQ vào vận hành (cái mà đúng ra thực hiện cách đây 10 năm) thì dự kiến vận hành maximum được bao nhiêu lệnh giao dịch và dự kiến đến năm nào phải nâng cấp, thời gian nâng cấp bao lâu, chi phí nâng cấp bao nhiêu, phương án dự phòng là gì?
4. Ngoài hệ thống giao dịch ra, các nghiệp vụ khác, các hệ thống khác hiện nay như thế nào. Đến giới hạn nào sẽ nâng cấp tiếp theo, và có đồng bộ hay không!
5. Các công ty chứng khoán thành viên hoặc không thành viên hiện tại cơ sở hạ tầng được báo cáo như thế nào. Việc đầu tư của HOSE có phù hợp với hạ tầng chung của các Cty CK hay không? Các công ty CK mới là nơi giao tiếp trực tiếp với nhà đầu tư.
6. Luật và các hướng dẫn về TTCK có hạn chế vướng mắc gì không? (làm lãnh đạo mà không rõ, không rành luật của ngành mình thì nên nghỉ!). Không thể đổ lỗi cho cơ chế, vướng mắc để biện hộ cho việc vận hành kém hiệu quả (nếu có).

Thứ hai, đó là trách nhiệm của lãnh đạo:

1. Việc thiếu năng lực để hoạch định ra các tầm nhìn ở trên (nếu có) thì trách nhiệm hiển nhiên phải gánh chịu là của ngày hôm nay. Thời kỳ nào, lãnh đạo nào, quyết định cái gì, nhận trách nhiệm bàn giao việc gì mà không hoàn thành,... thì phải chịu trách nhiệm cái đó.
2. Việc làm ảnh hưởng đến kênh huy động vốn gián tiếp (FII) của nền kinh tế cần phải được đề cập khi thanh tra. Trong tình huống Covid hiện nay, thì kênh gián tiếp là kênh thu hút vốn tốt hơn kênh trực tiếp. Việc này sẽ ảnh hưởng đến các Nghị Quyết của CP trong kế hoạch phát triển kinh tế hàng năm hay không? Bao nhiêu lượng vốn nước ngoài đã rút ra từ cuối năm 2020 (khi có dấu hiệu nghẽn lệnh, đơ bảng) đến nay.
   
3. Việc chậm trễ trong việc thực hiện, triển khai hệ thống đã mua trước đây 10 năm cần phải làm rõ (đã thanh toán chưa, chi phí phát sinh (có thể trong 10 năm qua một số chi phí đi lại, ăn nhậu lấy cớ bàn công việc,.. chắc cũng không ít. Kiểm tra các chi phí tiếp khách có liên quan đến dự án này là ra ngay....) vì sao chậm trễ thực hiện (đơn thư đã gởi đến ai, ai chưa duyệt, ....), vì sao không có báo cáo và đề xuất giải pháp trong báo cáo hàng năm. Nếu có thì lãnh đạo lúc đó sao không hành động...thiếu trách nhiệm...
4. Việc đưa ra giải pháp tình thế (nâng bước lệnh) và ép buộc các CTCK "đồng thuận" để không có sửa hủy lệnh trong khi hiểu rõ việc này là trái luật. Cho thấy lãnh đạo hoặc là: không hiểu biết luật, hoặc là cố tình phạm luật. Và các công ty chứng khoán có trong thỏa thuận này phải bồi thường thiệt hại cho nhà đầu tư (đặc biệt là những nhà đầu tư phải bán bằng lệnh MP những ngày vừa qua).
5. Vì sao phải đợi thủ tướng yêu cầu làm việc với FPT thì mới phối hợp với họ để xử lý?! HOSE không biết được nên làm việc với ai thì quản lý để làm gì? Sao lại lấy cớ chuyên gia vì Covid không qua làm việc được để đổ lỗi cho sự chậm trễ. Và sao không chủ động liên hệ FPT mà phải có chỉ thị TT mới làm? Phó thủ tướng chuyên trách lĩnh vực này ở đâu, Bộ Trưởng bộ Tài Chính ở đâu? Tất cả các ban ngành tê liệt vì sự hoạt động của HOSE à (chủ yếu là trách nhiệm người cũ, vì người mới được bầu và bổ nhiệm gần đây thì không trách việc tiếp quản chi tiết). Rất hoan nghênh BTTC mới đã ra quyết định thanh tra ngay.

Thứ ba, đạo đức và văn hóa của lãnh đạo:

1. Tất nhiên, đạo đức là thứ xa xỉ trên thị trường tài chính. Nhưng tối thiểu thấy những cái gì sai thì phải tích cực sữa chữa, đề xuất, tìm giải pháp, thông báo với NĐT để trấn an họ trong những ngày biến động mạnh hoặc sự cố hệ thống,... không phải giữ "im lặng là vàng"!
2. Văn hóa: đó là các phát biểu trên mạng xã hội. Không cần phải nhắc lại

Có thể sau đợt thanh tra này, sợ Hãi nhất đó là: "Kết quả thanh tra nhận thấy một số thành quả a.b.c và một số hạn chế x.y.z..." rồi đâu lại vào đó thì không đỡ nỗi! Vì dù sao cũng là mẹ đi kiểm tra con. Nên nếu "vạch áo cho người xem lưng. Vén váy cho người xem mông" thì chẳng lẽ mẹ phải chịu trách nhiệm liên đới do lỗi của con hay sao!

Hôm nay, lạm bàn việc này liên quan đến HOSE cũng cho thấy một trong những yếu kém của các Doanh Nghiệp Nhà Nước. Có lẽ cổ phần hóa cần phải tính sớm nhất có thể!

P/S: Lạm bàn được định nghĩa là bàn luận ngoài phạm vi hiểu biết của mình.