Liên minh thép–nhôm Mỹ–EU: Vũ khí mới trước dư thừa công suất Trung Quốc?

Việc xác nhận hợp tác Mỹ-EU về thương mại thép và nhôm vào ngày 21 tháng 8 năm 2025 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong quan hệ kinh tế xuyên Đại Tây Dương, đánh dấu sự chuyển mình từ đối đầu bảo hộ sang hợp tác công nghiệp chiến lược.

Khuôn khổ này, mặc dù vẫn duy trì các rào cản thương mại đáng kể trong ngắn hạn, báo hiệu một sự điều chỉnh cơ bản hướng tới các mục tiêu chính sách công nghiệp chung, có thể định hình lại thị trường kim loại toàn cầu và kiến trúc chuỗi cung ứng.

Mô hình mới: Từ chiến tranh thương mại đến liên minh chiến lược

Thỏa thuận được xác nhận giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu von der Leyen đã vượt ra ngoài các cuộc đàm phán thương mại truyền thống, thiết lập cái mà các nhà kinh tế gọi là "sự phối hợp công nghiệp phòng thủ". Việc duy trì mức thuế 50% đối với các sản phẩm thép và nhôm của EU, cùng với kế hoạch áp dụng hạn ngạch thuế quan (TRQ), thể hiện một cách tiếp cận tinh vi đối với việc bảo vệ thị trường, thừa nhận cả áp lực chính trị trong nước và thực tế về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất toàn cầu.

Khung này khác với chủ nghĩa thương mại tự do cổ điển, thay vào đó áp dụng cái mà chúng ta có thể gọi là "cạnh tranh có quản lý" - một hệ thống trong đó quyền tiếp cận thị trường được hiệu chỉnh để hỗ trợ năng lực công nghiệp chiến lược đồng thời giải quyết những biến dạng do sản xuất quá mức được nhà nước trợ cấp.

Thách thức về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất: Sự thất bại của thị trường toàn cầu

Trọng tâm của thỏa thuận là "rào chắn" chống lại tình trạng dư thừa năng lực sản xuất toàn cầu, giải quyết vấn đề mà các nhà kinh tế học nhận định là một thất bại cơ bản của thị trường. Khi sản xuất được nhà nước trợ cấp tạo ra tình trạng dư thừa nguồn cung dai dẳng, các cơ chế thị trường truyền thống không thể đạt được trạng thái cân bằng. Cách tiếp cận của EU-Hoa Kỳ thể hiện một nỗ lực nhằm tạo ra cái có thể được gọi là "phân khúc thị trường để bảo tồn thị trường" - bảo vệ sản xuất khả thi về mặt kinh tế khỏi sự cạnh tranh giá rẻ giả tạo.

Tình trạng dư thừa công suất nhôm và thép của Trung Quốc, do chính sách công nghiệp hơn là tín hiệu thị trường, đã tạo ra sự bóp méo giá cả, đe dọa khả năng tồn tại của các nhà sản xuất theo cơ chế thị trường. Nhận định của Hiệp hội Nhôm Châu Âu rằng "tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc đã bóp méo thị trường nhôm trong nhiều năm" phản ánh một thách thức lớn hơn đối với trật tự thương mại tự do khi các bên tham gia hoạt động trong các hệ thống kinh tế khác biệt về cơ bản.

CHI TIẾT: https://vietnambusinessinsider.vn/l...ruoc-du-thua-cong-suat-trung-quoc-a47490.html