Liệu Có Kỳ Tích Sông Hồng

Quá oki

Kinh tế tư nhân phát triển ra sao từ năm 2000 đến nay?

'Cao tốc' cho kinh tế tư nhân
Nghị quyết 68 -NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được xem như bước ngoặt, mở “đường cao tốc” cho kinh tế tư nhân tiến lên. Nghị quyết này được đánh giá là động lực lớn để người dân khởi nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.
Bài 1: “Nâng cấp” hộ kinh doanh lên tầm mới
Nghị quyết 68 khẳng định, kinh tế tư nhân Việt Nam gồm 940 nghìn doanh nghiệp (DN) và 5 triệu hộ kinh doanh. Nhận thức rõ vai trò của hộ kinh doanh, nhiều giải pháp thiết thực được đưa ra để “nâng cấp” khu vực này như: Bỏ thuế khoán, “số hóa sổ chợ”.

Số hóa “sổ chợ”
Hộ kinh doanh có mặt ở khắp ngõ ngách của nền kinh tế, từ quán phở vỉa hè đến cửa hàng, thương hiệu lâu năm. Từ lâu, con số 5 triệu hộ kinh doanh đã được nhiều bộ ngành nhắc tới nhưng gắn liền với tư duy nhỏ lẻ. Lần đầu tiên, trong Nghị quyết 68, hộ kinh doanh được nhìn nhận đúng với vai trò, vị trí. Trong đó, yêu cầu xóa bỏ hình thức thuế khoán.
Việc cụ thể hóa quy định xóa thuế khoán với hộ kinh doanh được nêu trong Nghị định 70/2025 về hoá đơn chứng từ.
Cụ thể, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm, hoạt động trong 6 nhóm ngành nghề (gồm: trung tâm thương mại, siêu thị, bán lẻ; ăn uống, nhà hàng, khách sạn; dịch vụ vận tải hành khách; dịch vụ nghệ thuật, vui chơi, giải trí; dịch vụ phục vụ cá nhân khác), bắt buộc phải sử dụng hoá đơn điện tử từ máy tính tiền.


Nhiều hộ kinh doanh tại chợ Đồng Xuân (Hà Nội) sẽ chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thuế

Là người đã từng kinh doanh ở cả 2 mô hình, anh Trần Văn Bắc - chủ hộ kinh doanh nhà hàng ăn uống tại Nam Từ Liêm (Hà Nội) lo lắng.

“Nhiều mặt hàng như rau thơm, hành, ớt mua tại chợ, mua trực tiếp của người dân sẽ không có hoá đơn đầu vào. Nếu tôi, chuyển sang mua siêu thị đôi khi không đủ mặt hàng cần thiết hoặc giá cao so với bên ngoài. Điều này sẽ khiến chi phí tăng, đội giá bán nguy cơ mất khách.
Tôi mong cơ quan chức năng có giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh chúng tôi phát triển thành doanh nghiệp chứ đừng để chúng tôi phải dừng”, anh Bắc nói.
Cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ kinh doanh đang được quản lý thuế, trong đó gần 2 triệu hộ thuế khoán với mức trung bình hơn 670.000 đồng/hộ/tháng (quý 1/2025). Từ ngày 1/6, khoảng 37.000 hộ kinh doanh trên cả nước kết thúc thuế khoán, chuyển sang kê khai thuế. Năm 2024, cá nhân kinh doanh nộp thuế với số tiền gần 26.000 tỷ đồng.
Cùng băn khoăn, bà Nguyễn Thị Hồng - chủ hộ kinh doanh quần áo tại chợ Đồng Xuân (Hà Nội) cho biết, đã nhận được yêu cầu chuyển sang xuất hoá đơn, kê khai thuế.
Tuy nhiên, ki ốt do 2 vợ chồng già trông nom vì vậy bà sợ gặp khó khăn khi xuất hoá đơn, kê khai thuế.
“Mong cơ quan thuế có giải pháp hỗ trợ để chúng tôi kinh doanh thuận lợi”, bà Hồng nói.

Bà Lê Thị Yến - GĐ Cty TNHH tư vấn thuế Hà Nội cho biết, bộ máy vận hành của nhiều hộ kinh doanh thường chỉ có 1-2 người (gồm chủ hộ và người phụ việc), không kế toán chuyên trách, không có thói quen ghi chép sổ sách kế toán, quản lý thu chi bằng giấy tờ (hoặc không đầy đủ).
“Các hộ, cá nhân kinh doanh nên thay đổi tư duy, thích ứng với quy định thuế mới. Trước hết hộ, cá nhân kinh doanh cần rà soát số liệu tồn kho, công nợ, dòng tiền... làm cơ sở số dư đầu kỳ để đưa vào hệ thống. Hộ kinh doanh cũng tìm hiểu, lựa chọn nền tảng công nghệ phù hợp, đồng bộ, thuận lợi cho việc quản trị sau này”, bà Yến cho biết.
Trong hội nghị hướng dẫn hộ kinh doanh kê khai thuế vừa diễn ra, ông Vũ Mạnh Cường - Phó Cục Thuế cho biết, để hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai, cơ quan thuế phối hợp đơn vị cung cấp dịch vụ với thao tác đơn giản.
“Cơ quan thuế có tờ khai gợi ý, hỗ trợ sổ sách kế toán. Điều này giúp hộ kinh doanh không cần sổ chợ, sổ chép tay, dễ dàng theo dõi chi phí, lợi nhuận để tối ưu hoá và giúp nâng cao uy tín với khách hàng”, ông Cường nói.
Nhiều đơn vị cung cấp phần mềm, dịch vụ kế toán cam kết miễn phí ứng dụng cho hộ kinh doanh kê khai trong 6 tháng đầu tiên sử dụng. Sau đó, chi phí sử dụng phần mềm kế toán trung bình khoảng 200.000 đồng/tháng.
Cơ quan thuế sẽ hỗ trợ
Theo bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, thay vì lo khó, hộ kinh doanh tìm hiểu quy định và lợi ích của kê khai thuế. Nếu trước đây theo thuế khoán, hộ kinh doanh không đạt ngưỡng doanh thu kê khai vẫn phải nộp đủ thuế đã đăng ký. Khi chuyển sang kê khai, hộ kinh doanh sẽ chỉ khai đúng số thuế của doanh thu hàng ngày.
Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành cho biết, ngành Thuế đang chuyển đổi phương pháp quản lý hộ kinh doanh từ truyền thống sang quản lý tự động hóa thông qua công tác chuyển đổi số và dữ liệu lớn. Cơ quan thuế đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ, nâng cao nhận thức, trách nhiệm tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế, đặc biệt là hộ kinh doanh nhỏ lẻ, hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống, nhà hàng, lưu trú.
Theo lãnh đạo Cục thuế, việc sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền không chỉ giúp minh bạch hóa giao dịch, giảm chi phí, mà còn hỗ trợ người nộp thuế quản lý hiệu quả, tra cứu dễ dàng và nâng cao uy tín với khách hàng.
Dữ liệu hóa đơn chuyển đến cơ quan thuế thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ nhận, truyền, lưu trữ dữ liệu điện tử, đảm bảo tính chính xác và kịp thời; nâng cao uy tín của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, thể hiện sự chuyên nghiệp, hiện đại.
Ông Lê Hồng Quang - Tổng GĐ Cty Misa cho biết, việc tuân thủ quy định về hóa đơn, chứng từ theo Nghị định 70 là bước quan trọng góp phần thúc đẩy chuyển đổi số của khối kinh tế tư nhân phát triển minh bạch và chuyên nghiệp hơn. Áp dụng hóa đơn điện tử giúp kê khai thuế, kinh doanh hiệu quả hơn và cũng có thể góp phần hỗ trợ người kinh doanh vay vốn từ ngân hàng .
Cơ quan thuế trên cả nước đã và đang hướng dẫn hộ kinh doanh chuyển đổi để nâng cấp. Ông Lê Ngọc Huy - Trưởng phòng thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác (Chi cục Thuế khu vực I) cho biết, cơ quan thuế tuyên truyền hộ kinh doanh chủ động kê khai và chuyển đổi.
Bên cạnh đó, nhằm chống thất thu thuế, cơ quan chức năng đưa ra giải pháp như so sánh hoá đơn đầu vào, xác định dòng tiền, xác định từ bên thứ 3 (như trung gian vận chuyển) để xác định doanh thu.

Quốc hội tán thành thông qua sớm chính sách đặc biệt cho kinh tế tư nhân


Nghị trình Kỳ họp thứ 9 của Quốc hội đã được điều chỉnh.
Sáng 15/5 Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã trình Quốc hội điều chỉnh Chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV.

Trình bày nội dung này, Tổng thư ký Quốc hội Lê Quang Tùng đề nghị điều chỉnh thời gian Quốc hội nghe trình bày tờ trình, báo cáo thẩm tra, tiến hành thảo luận và biểu quyết thông qua trước ngày 18/5/2025 đối với 2 dự thảo nghị quyết.

Gồm, Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt, tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Hai là Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

Việc này để kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, bảo đảm các nghị quyết Quốc hội thông qua được quán triệt, triển khai ngay tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị vào sáng ngày 18/5/2025.

Theo chương trình điều chỉnh, chiều 15/5 Quốc hội sẽ nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra và thảo luận tại tổ cả hai dự thảo nghị quyết trên. Sáng 16/5, cả hai dự thảo được thảo luận tại hội trường, sau đó bấm nút thông qua vào cuối giờ sáng thứ bảy.

Trước đó, theo nghị trình đã được Quốc hội thông qua thì sáng 12/6 (đợt hai của Kỳ họp), dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân mới được trình Quốc hội, chiều 28/6 (ngày cuối cùng của Kỳ họp) Quốc hội mới bấm nút nội dung này.

Đề xuất tiếp theo là bổ sung 3 nội dung Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định, bao gồm: việc bổ sung ngân sách nhà nước chi thường xuyên (nguồn vốn viện trợ không hoàn lại nước ngoài) năm 2025, việc chuyển tiếp áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù đã được Quốc hội cho phép thực hiện tại một số địa phương sau khi thực hiện sắp xếp bộ máy, mở rộng địa giới hành chính theo chủ trương của Đảng, Nhà nước.

Hai nội dung được bố trí thảo luận cùng với nội dung về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và quyết nghị các nội dung này trong Nghị quyết Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV).

Nội dung nữa cũng được bổ sung là điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn.

Ông Tùng cũng cho biết Quốc hội sẽ bố trí họp riêng (tại phiên họp nghe trình bày tờ trình, báo cáo thẩm tra và phiên thảo luận tổ, hội trường) đối với nội dung về bố trí nguồn thanh toán các khoản nợ thuộc trách nhiệm của Chính phủ tại Tổng công ty Công nghiệp Tàu thủy (SBIC).

Theo đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng dự kiến điều chỉnh thời gian tiến hành đối với một số nội dung khác có liên quan cho phù hợp. Phiên bế mạc Kỳ họp sẽ diễn ra vào chiều 27/6.

Kết quả biểu quyết có 429/429 đại biểu có mặt tán thành điều chỉnh chương trình Kỳ họp.

Quốc hội xem xét loạt cơ chế đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân
Không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, tăng hỗ trợ đất đai, mặt bằng kinh doanh tại các khu, cụm công nghiệp; cho vay vốn rẻ là những chính sách đặc biệt để phát triển kinh tế tư nhân.

Ngày 16/5, Quốc hội sẽ thảo luận tại hội trường dự thảo Nghị quyết một số cơ chế đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Dự thảo nghị quyết này nhằm thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị tại Nghị quyết 68, và tạo cú hích, đòn bẩy để kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Một trong những nội dung được quan tâm tại dự thảo nghị quyết là phân định rõ trách nhiệm của pháp nhân với cá nhân, và không hình sự hóa các quan hệ kinh tế.

Theo đó, với vi phạm, vụ việc về dân sự, kinh tế thì ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế và hành chính trước. Các doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh được chủ động khắc phục vi phạm, thiệt hại. Việc này nhằm tạo sự yên tâm cho người dân, doanh nghiệp đầu tư, kinh doanh. Đây là điểm được các đại biểu Quốc hội, giới chuyên gia đồng thuận cao.

Ông Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cho rằng quy định này giúp doanh nhân, doanh nghiệp nếu vi phạm, họ có cơ hội, điều kiện bù đắp thiệt hại và quay trở lại kinh doanh để đóng góp cho xã hội.

Công nhân sản xuất tại Công ty Thép Hòa Phát Dung Quất, Quảng Ngãi. Ảnh: Giang Huy

" style="padding-bottom: 453.328px; box-sizing: border-box; text-rendering: optimizelegibility; width: 680px; float: left; display: table; -webkit-box-pack: center; justify-content: center; background: rgb(240, 238, 234); position: relative;">
Công nhân sản xuất tại Công ty Thép Hòa Phát Dung Quất, Quảng Ngãi. Ảnh: Giang Huy

Việt Nam đang có trên 940.000 doanh nghiệp và hơn 5 triệu hộ kinh doanh. Khu vực kinh tế tư nhân đóng góp hơn 30% tổng thu ngân sách, 82% lao động và khoảng 50% GDP.

PGS Trần Hoàng Ngân (trợ lý Bí thư Thành ủy TP HCM) cho rằng cần tạo điều kiện, ưu đãi nhất cho kinh tế tư nhân tiếp cận nguồn lực quốc gia. "Như vậy doanh nghiệp tư mới có thể trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế vào 2030", ông nói.

Việt Nam đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp đến 2030, tương ứng 20 doanh nghiệp trên 1.000 người dân. Trong số đó, ít nhất 20 tập đoàn lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng với đó, kinh tế tư nhân tăng trưởng bình quân khoảng 10-12% một năm, cao hơn tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế. Khu vực này đóng góp khoảng 55-58% GDP, 35-40% tổng thu ngân sách, giải quyết 84-85% việc làm và năng suất lao động tăng bình quân tăng 8,5-9,5% mỗi năm.

Dự thảo nghị quyết cũng quy định hoạt động thanh, kiểm tra tại doanh nghiệp tư nhân được chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Cụ thể, việc thanh, kiểm tra tại doanh nghiệp hộ kinh doanh không quá một lần trong năm (trừ trường hợp có bằng chứng vi phạm rõ ràng). Hành vi lạm dụng thanh, kiểm tra để nhũng nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp sẽ bị xử nghiêm. Quy định này thể hiện bình đẳng giữa doanh nghiệp Nhà nước và tư nhân, trừ trường hợp vi phạm phải thanh tra theo yêu cầu, vụ việc bắt buộc.

Tuy nhiên, thảo luận ở tổ chiều 15/5, nhiều đại biểu lo ngại việc giảm thanh tra, miễn kiểm tra có thể chậm phát hiện sai phạm của doanh nghiệp, nhất là lĩnh vực liên quan tới sức khỏe người dân (sữa, thực phẩm chức năng) hay phòng cháy chữa cháy... Họ đề nghị không quy định "cứng" việc thanh tra, kiểm tra tối đa một lần trong năm với tất cả lĩnh vực, ngành nghề và giao Chính phủ quy định chi tiết việc này.

Cũng trong sáng 16/5, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng, thi hành pháp luật.

Buổi chiều, Chính phủ trình báo cáo quyết toán ngân sách Nhà nước 2023. Các đại biểu dành thời gian còn lại thảo luận ở tổ 2 dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Xử lý vi phạm hành chính và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nội quy kỳ họp Quốc hội.

Quốc hội thông qua nghị quyết đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân
Hàng loạt chính sách đặc biệt vừa được Quốc hội thông qua nhằm khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp tư nhân phát triển. Từ ưu đãi thuế đến hạn chế thanh kiểm tra và bảo đảm môi trường pháp lý ổn định, công bằng.
Với 429/434 đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tán thánh, Quốc hội đã thông qua nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

https://image.*********.vn/2025/05/17/QH.jpg​

Các đại biểu Quốc hội đã thông qua nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân
Miễn thuế 3 năm, hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và khởi nghiệp sáng tạo

Nghị quyết quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký lần đầu đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ngoài ra, để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi số, Nhà nước sẽ bố trí kinh phí cung cấp miễn phí các nền tảng số và phần mềm kế toán dùng chung cho hộ kinh doanh.

Đối với hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nghị quyết quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo cho doanh nghiệp khởi nghiệp, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp.

Ngoài ra, nghị quyết miễn thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp và quyền mua vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Các chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp và các trung tâm đổi mới sáng tạo cũng được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 2 năm và giảm 50% số thuế trong 4 năm tiếp theo.

Hỗ trợ lãi suất 2% cho dự án xanh, tuần hoàn

Doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân, hộ và cá nhân kinh doanh được hỗ trợ lãi suất 2%/năm khi vay vốn để triển khai các dự án xanh, tuần hoàn và đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

Thanh tra, kiểm tra không quá một lần mỗi năm

Nghị quyết quy định mỗi doanh nghiệp, hộ hoặc cá nhân kinh doanh chỉ bị thanh tra, kiểm tra tối đa một lần mỗi năm, kể cả kiểm tra liên ngành, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng. Việc thanh tra, kiểm tra phải được thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, tránh gây phiền hà, nhũng nhiễu. Các hành vi lợi dụng thanh tra, kiểm tra để gây khó khăn cho doanh nghiệp sẽ bị xử lý nghiêm.

Ưu tiên biện pháp kinh tế, dân sự, không hình sự hóa quan hệ kinh tế

Nghị quyết nhấn mạnh nguyên tắc phân định rõ giữa trách nhiệm pháp nhân và trách nhiệm cá nhân; giữa trách nhiệm hình sự, hành chính và dân sự. Với các vi phạm dân sự, kinh tế, sẽ ưu tiên áp dụng biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính trước.

Trường hợp có thể dẫn tới xử lý hình sự thì chỉ thực hiện khi cần thiết và sau khi đã xem xét các biện pháp khắc phục thiệt hại kinh tế một cách chủ động, kịp thời. Đây sẽ là căn cứ để cơ quan tố tụng xem xét việc khởi tố, điều tra và xét xử.

Nghị quyết cũng quy định không áp dụng hồi tố pháp luật để xử lý bất lợi cho doanh nghiệp, hộ hoặc cá nhân kinh doanh.

Bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội, hạn chế tác động điều tra đến hoạt động sản xuất

Khi tài liệu, chứng cứ chưa rõ ràng để kết luận hành vi vi phạm, cơ quan có trách nhiệm phải sớm kết luận và công bố công khai. Quá trình điều tra, truy tố, xét xử phải bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội. Việc phong tỏa, kê biên, niêm phong tài sản phải tương xứng với hậu quả thiệt hại dự kiến và không được ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của doanh nghiệp.

Nghị quyết cũng yêu cầu phân biệt rõ tài sản hợp pháp với tài sản liên quan đến hành vi vi phạm; phân biệt giữa tài sản của doanh nghiệp với cá nhân quản lý trong xử lý các vi phạm.

Quan trọng thực hiện nó ra làm sao ạ, chứ đến tới địa phương thì căng nhắm

Không có kì tích nào đâu. Giầu lên là nhờ sự phát triển của kinh tế thế giới, không làm chủ được công nghệ hay tự sản xuất được thì khó lắm.

vậy phải làm thôi phải đổi mới thôi.

Không thể làm được nhé, đi lên từ ngọn thì không ổn lắm đâu. Phải cải cách giáo dục, luật mới là gốc rễ.