Lợi ích của cổ đông không kiểm soát là gì?

Cổ đông không kiểm soát là gì?

Cách tính lợi ích của cổ đông không kiểm soát?

Ví dụ về lợi ích của cổ đông không kiểm soát?

1. Cổ đông không kiểm soát là gì?

Khái niệm cổ đông không kiểm soát chỉ có tại các công ty con. Trong một công ty con có hai loại cổ đông gồm cổ đông chi phối quyền kiểm soát (cổ đông mẹ) và cổ đông không chi phối, không có quyền kiểm soát công ty.

Quyền kiểm soát được thiết lập khi công ty mẹ nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các công ty con khác trên 50% quyền biểu quyết ở công ty con.

Như vậy, cổ đông không kiểm soát là cổ đông nắm giữ dưới 50% cổ phần có quyền biểu quyết của công ty.Đối tượng cổ đông không kiểm soát không xuất hiện trên báo cáo tài chính của công ty con, mà muốn thấy đối tượng này, ta phải tìm trên báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ/ tập đoàn.

2. Lợi ích của cổ đông không kiểm soát là gì?

Theo Chuẩn mức kế toán Việt Nam số 25 (VAS 25), lợi ích cổ đông không kiểm soát được định nghĩa “Là một phần của kết quả hoạt động thuần và giá trị tài sản thuần của một công ty con được xác định tương ứng cho các phần lợi ích không phải do công ty mẹ sở hữu một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các công ty con”. Nói một cách dễ hiểu đó là phần lợi nhuận và tài sản thuần tương ứng với tỷ lệ nắm giữ trực tiếp và gián tiếp của các cổ đông không kiểm soát ở các công ty con.

Việc xác định lợi ích của các bên được căn cứ vào tỷ lệ vốn góp (trực tiếp và gián tiếp) tương ứng của từng bên trong công ty con, trừ khi có thoả thuận khác.

Thuật ngữ “Lợi ích của cổ đông không kiểm soát” chỉ xuất hiện trên Bảng cân đối kế toán (Mã số 429) thuộc Báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ/tập đoàn (gồm nhiều công ty con).

3. Ý nghĩa của “Lợi ích của cổ đông không kiểm soát” trên Bảng cân đối kế toán

Mã số 429 -“Lợi ích của cổ đông không kiểm soát” cho chúng ta biết: Phần vốn góp (trực tiếp và gián tiếp) của các cổ đông không kiểm soát ở các công ty con.

4. Các ví dụ xác định quyền kiểm soát của công ty mẹ

4.1. Công ty mẹ có thể nắm giữ quyền kiểm soát công ty con thông qua số vốn công ty mẹ đầu tư trực tiếp vào công ty con.

Ví dụ: Công ty A sở hữu 6000 cổ phiếu phổ thông có quyền biểu quyết trong tổng số 10.000 cổ phiếu phổ thông có quyền biểu quyết đang lưu hành của công ty cổ phần B. Như vậy A nắm giữ trực tiếp 60% quyền biểu quyết tại B. Theo đó, A là công ty mẹ của B, B là công ty con của A.

---> Cổ đông kiểm soát là công ty A, nắm giữ 60% lợi ích của B. Cổ đông không kiểm soát là các cổ đông còn lại (không thuộc A) nắm giữ 40% lợi ích cổ phần tại B (công ty con).

4.2. Công ty mẹ có thể nắm giữ gián tiếp quyền kiểm soát tại một công ty con thông qua một công ty con khác trong tập đoàn.

Ví dụ: Công ty cổ phần A sở hữu 7.000 cổ phiếu có quyền biểu quyết trong tổng số 10.000 cổ phiếu có quyền biểu quyết đang lưu hành của công ty cổ phần B. B đầu tư vào Công ty TNHH C với tổng số vốn là 6 tỷ đồng. Công ty A cũng đầu tư vào công ty TNHH C là 2 tỷ đồng trong tổng số 10 tỷ đồng vốn điều lệ đã góp đủ của C.

- Quyền biểu quyết trực tiếp của A tại B là: (7.000/10.000) x 100% = 70% .

---> B là công ty con của A

- Quyền biểu quyết trực tiếp của B tại C là: (6/10) x 100% = 60%.

---> C là công ty con của B

- Quyền biểu quyết của A với công ty TNHH C gồm hai phần: Quyền biểu quyết trực tiếp là 20% (2/10); Quyền biểu quyết gián tiếp qua công ty B là 42% (70%x60%). Tổng tỷ lệ biểu quyết của A nắm giữ trực tiếp và gián tiếp là 62% quyền biểu quyết của công ty C.

---> C là công ty con của A.

Như vậy, công ty A có 2 công ty con là B và C.

5. Các ví dụ xác định tỷ lệ lợi ích của công ty mẹ và các cổ đông không kiểm soát đối với công ty con.
Bài viết có chứa nhiều bảng số liệu ko thể chèn vào đây nên cả nhà chịu khó đọc tiếp tại: Lợi ích của cổ đông không kiểm soát là gì?