Lý giải hiện tượng thanh khoản giảm sút thời gian gần đây:

Lý giải hiện tượng thanh khoản giảm sút thời gian gần đây:

Trong chứng khoán DÒNG TIỀN là khái niệm rất quan trọng, luôn ảnh hưởng lớn đến thị trường cả trong dài hạn và ngắn hạn. Ở đây chúng ta sẽ tập trung phân tích vấn đề dòng tiền tạo ra thanh khoản, chứ sẽ không đi sâu vào dòng tiền của các Quỹ, các tổ chức đầu tư dài hạn. Hiện nay thanh khoản TTCK Việt nam được tạo ra bởi gần 90% dòng tiền đến từ khối các NĐT cá nhân. Để định lượng con số là bao nhiêu, tôi xin dựa vào một nghiên cứu chuyên sâu của một tổ chức tài chính cách đây vài năm: "Chu kỳ nắm giữ cổ phiếu của NĐT cá nhân trung bình là 12-14 phiên giao dịch". Nếu lấy con số GTGD trung bình trong 6 tháng gần nhất là 29k tỷ / phiên, rồi nhân với 13, chúng ta sẽ có đại lượng tổng dòng tiền tạo thanh khoản (xin chú ý là dòng tiền tạo thanh khoản, chứ không hẳn là tổng dòng tiền đầu tư). Từ đó chúng ta ước lượng dòng tiền đang chi phối và tạo ra giao dịch hàng ngày ở TTCK Việt nam khoảng 380.000 tỷ.

➡ Có 4 nguyên nhân của sự thanh khoản mất hút trong thời gian gần đây:
1. Tâm lý nghi ngại: khi thị trường trải qua những cú sốc giảm điểm lên đến hơn 60 điểm / phiên, tâm lý của nhiều NĐT cá nhân sẽ bị dao động. Dù việc bán tháo đã không còn, việc xử lý Margin Call cũng rất ít, nhưng để xuống tiền mua vào lúc này là điều NĐT cá nhân không dám làm.
2. Hiệu ứng kỳ nghỉ lễ: thường trước các kỳ nghỉ lễ kéo dài, nếu tình hình chính trị, kinh tế xã hội có nhiều điểm khó lường, xu hướng các NĐT sẽ không mua vào để giữ cổ phiếu trong những ngày này.
3. Tạo lập nằm im: sau những động thái xử lý một vài người có hành vi thao túng trắng trợn, các đội nhóm "lái tàu" đã hoàn toàn e dè. Dù bản chất việc tạo lập thị trường là cần thiết ở bất kỳ TTCK nào trên thế giới, nhưng vàng thau lẫn lộn, cho nên nhiều Nhà tạo lập ở các cổ phiếu đã không dám hành động vào lúc này.
4. Vấn đề Trái phiếu doanh nghiệp: đây là nguyên nhân chủ chốt, theo tôi đứng hàng thứ nhất trong 4 nguyên nhân. Tôi sẽ phân tích sâu:
- Trong 2 năm 2020-2021 số lượng TPDN phát hành là lớn. Theo con số thống kê của NHNN hiện số lượng TP đang lưu hành là 274.000 tỷ, tương đương khoảng 12 tỷ $. Phải xác định TPDN là ưu việt, là kênh được nhà nước ủng hộ về chủ trương, đặt mục tiêu đến năm 2025 đưa lên con số 20% GDP - tương đương 80 tỷ $, gấp hơn 6 lần hiện nay. Cho nên không bao giờ có chuyện bóp nghẹt kênh phát hành TPDN. Chỉ có điều CP đang chỉnh sửa và kiểm soát chặt chẽ hơn để thị trường TPDN phát triển bền vững. Có những vấn đề nổi trội nhất trong lĩnh vực này là phát hành sai mục đích, sai đối tượng mua, không có tài sản đảm báo, chất lượng doanh nghiệp thấp, thậm chí còn dựng lên ma trận đa cấp các công ty con cháu, có tính chất lừa đảo người mua.
- Không tính đến những doanh nghiệp có hành vi sai phạm trong phát hành TPDN, kể cả phát hành đúng mục đích cũng gặp nhiều khó khăn trong việc sử dụng vốn. Các dự án BĐS triển khai quá chậm trễ do thủ tục hành chính, do việc cấp phép rất khó khăn. Chính điều này gây ra hệ lụy là các doanh nghiệp đã phát hành thành công TPDN, có vốn về rồi cũng không biết làm gì. Họ bị áp lực phải bảo toàn và bù đắp chi phí lãi vay. Họ có thể gửi lại tiết kiệm vào chính ngân hàng đã mua TP của họ, nhưng sẽ có một phần chảy vào kênh Chứng khoán bởi sự an toàn trong đầu tư là khá cao.
- Việc nhiều ông chủ doanh nghiệp mang tiền phát hành TPDN để đầu tư chứng khoán là hiện tượng xảy ra trong năm 2021. Tôi sẽ không đánh giá đúng/sai trong hành vi này, nhưng xét về hiệu quả đầu tư là tốt. Tôi ước lượng có một khoản tầm 30% của tổng 274k TPDN đã chảy vào kênh chứng khoán.
- Sau khi vụ việc THM xảy ra, thông điệp của CP là thanh tra toàn diện các doanh nghiệp phát hành TP. Các doanh nghiệp chắc chắn sẽ rút tiền từ kênh chứng khoán về. Con số này như đã nói ở trên khoảng 80.000 tỷ. Như vậy dòng tiền tạo thanh khoản bị hụt đi con số này.
Tổng hợp lại 4 nguyên nhân trên, chúng ta có thể thấy rằng dòng tiền tạo thanh khoản khoảng 380k tỷ sẽ bị mất đi đâu đấy tầm 120k tỷ, tương đương 30%. Hay nói cách khác, thanh khoản sẽ giảm 30% so với trung bình 6 tháng gần nhất. Có nghĩa là nếu chúng ta thường chứng kiến GTGD thị trường khoảng 29.000 tỷ / phiên, thì bây giờ nên chấp nhận ở con số quanh 20.000 tỷ / phiên.
Tiền ít đi nghĩa là Cầu ít đi, và giờ sẽ không còn là câu chuyện "mua gì cũng thắng". Thị trường sẽ rất phân hóa, cơ hội sẽ xuất hiện theo hướng "đầu tư ngách". Như thế nào là đầu tư ngách? Sẽ có nhiều nhóm ngành đi theo con đường riêng, là câu chuyện đặc biệt của doanh nghiệp, đa phần là phụ thuộc vào giá trị nội tại hay một vài game riêng biệt.