Mong rằng, các nhà đầu tư Việt Nam cần hết sức thận trọng

Mong rằng, các nhà đầu tư Việt Nam cần hết sức thận trọng

Đừng mất tiền vì nghe ?obáo cáo ngoại?

Lâu nay, báo cáo về kinh tế, tài chính, chứng khoán của các tổ chức quốc tế được xem là một trong những thông tin quan trọng với giới đầu tư Việt Nam và thị trường đã không ít lần ?onghiêng ngả? theo các đánh giá, nhận định. Tuy nhiên, trên thực tế, chất lượng, mục tiêu của những báo cáo này còn rất nhiều vấn đề đáng xem xét.

?oTiền hậu bất nhất?

Sàn HOSE đã chính thức đảo chiều sau 11 phiên liên tiếp tăng giá còn sàn HASTC thì bước sang phiên thứ 3 liên tiếp mất điểm. Một trong những nguyên nhân của đợt suy giảm lần này được nhận định là những thông tin thiếu lạc quan trong bản báo cáo quý II của Tập đoàn Hongkong - Thượng Hải HSBC. Cụ thể, HSBC nhận định, cuối năm 2008, VN-Index sẽ còn 600 điểm và không đưa Việt Nam vào danh mục khuyến nghị đầu tư.

Vừa có 11 phiên tạm hồi phục, TTCK lập tức như bị ?odội nước lạnh? bởi những nhận định của HSBC. Cùng với đó, hành động bán ra để hiện thực hóa lợi nhuận từ những cổ phiếu ?ogom? lúc thị trường rơi xuống ?ođáy? dưới 500 điểm đã khiến cho tâm lý nhà đầu tư vốn đang dao động lại càng trở nên hoang mang.

Màu đỏ lại ?onhuộm? 2 sàn giao dịch và hành động nhà đầu tư lại ?ođảo chiều?: tranh bán chính những mã cổ phiếu mà họ vừa cố chen chân để mua vào bằng được trước đó. Và với những nhà đầu tư mua bán theo ?ophong trào? kiểu đó, thua lỗ là điều khó tránh.

Đã là kinh doanh, tất có lúc lãi, lỗ. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm ở đây là chuyện kinh doanh lại được ?oquyết? theo những đánh giá, nhận định của người khác, kể cả của các tổ chức nước ngoài trong khi chất lượng báo cáo còn không ít điều cần làm rõ.



?oBáo cáo là của họ, tiền túi là của mình?


Còn nhớ, chính HSBC trong báo cáo quý I-2008 đã nhận định, TTCK Việt Nam sẽ đạt 1.100 điểm vào cuối năm 2008.

Trong những báo cáo liên tiếp sau đó mà mới nhất là bản báo cáo ngày 2-4, HSBC vẫn ?obảo lưu? nhận định lạc quan khi cho rằng, Việt Nam là một trong 6 thị trường hấp dẫn nhất châu Á, đáng để ?omạnh tay? đầu tư.

Thế nhưng, bản báo cáo chỉ sau đó 5 ngày (ngày 7-4) cũng của tổ chức này lại điều chỉnh mức dự báo về VN-Index chỉ còn ngót nghét một nửa là 600 điểm!

Không phải chỉ riêng HSBC, một tổ chức ?otiếng tăm? khác là Merrill Lynch cũng góp thêm minh chứng về sự ?otiền hậu bất nhất? trong các bản báo cáo về Việt Nam.

Cụ thể, tháng 7 năm ngoái, tập đoàn đầu tư tài chính này đã cho rằng, TTCK Việt Nam đang xói mòn và hạ mức khuyến nghị phân bổ các khoản đầu tư của mình vào Việt Nam xuống còn số 0. Điều bất ngờ ở chỗ, mới trước đó một năm, tổ chức này đã hết lời ca ngợi TTCK Việt Nam và cho rằng đây là thị trường đáng để đầu tư nhất!

Nhầm lẫn hay có ý đồ?

Tiến sỹ Vương Quân Hoàng, nghiên cứu viên cấp cao Đại học Bruxelles, Bỉ (asset.net) cho rằng, không phủ nhận, những tổ chức báo cáo như HSBC hay Merrill Lynch đều là những ?otên tuổi? trong ?olàng? tài chính quốc tế.

Tuy nhiên, xem xét về chất lượng, mục tiêu và phương pháp thực hiện báo cáo này thì không phải là không có vấn đề. Về chất lượng, các con số và thống kê sử dụng rất đơn sơ, hầu như không gợi mở gì đáng kể. Khoảng ?ochân không? về chất lượng ấy, ái ngại thay, lại là chỗ cho các gán ghép và ?oquá trình tự hiểu?.

Về mục tiêu thực hiện báo cáo, ông Hoàng cho rằng, cũng có thể có nhiều khía cạnh cần đề cập: Có thể mục tiêu là biện minh cho hoạt động chưa hiệu quả của mình; Có thể mục tiêu là chứng minh việc mình làm sắp tới là có lý; Có thể mục tiêu là ?ohỗ trợ? phần hoạt động tư vấn...

Về phương pháp, theo ông Hoàng thật sự là dấu hỏi: Những công bố này nhằm vào đâu, để hỗ trợ tất cả chúng ta, để tăng kiến thức cho thị trường và nền tài chính chuyên nghiệp, hay chỉ đơn giản là góp thêm luồng thông tin?

?oThực tế mà nói, gọi là ?oTây?, nhưng đại diện cho cả một hệ thống nhiều khi chỉ là một cá nhân. Barings Bank sụp đổ chỉ vì một cá nhân, HSBC hay Merrill Lynch thì cũng không loại trừ. Đặc biệt, khi họ lại ?ohành quân? sang xứ sở khác ngôn ngữ, khác văn hóa và tướng lĩnh ra trận của họ chưa biết ở đẳng cấp nào?, ông Hoàng nói.

Quả thực, chất lượng báo cáo của các tổ chức này một lần nữa cần được xem xét khi chúng ta nhớ rằng, HSBC đã có lúc nhầm lẫn ?ochết người? (tháng 5-2007) khi công bố chỉ số giá trên lợi nhuận (P/E) của Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI) là 251,8, cao gấp 10 lần so với thực tế.

Cùng với SSI, 4 trườnghợp bị nhầm lẫn tương tự là CTCP Chứng khoán Bảo Việt (BVS), CTCP Xi măng Bút Sơn (BTS), CTCP Tái bảo hiểm (VNR). Nguyên nhân của sai sót này theo HSBC đó là do nguồn dữ liệu thu thập từ một số tổ chức ở Việt Nam để tính toán chưa chuẩn(!).

Thực tế cũng cho thấy, báo cáo đầu tháng 3-2008, HSBC đã lỗ đến hơn 17 tỷ USD trong hoạt động tài chính. Còn Merrill Lynch, đến hết quý III-2007 thua lỗ tới 8 tỷ USD và đến đầu năm 2008, con số này đã lên tới 15 tỷ USD.

Một chuyên gia chứng khoán nhận xét, bất cứ định chế tài chính hay tổ chức đầu tư nào khi vào thị trường Việt Nam cũng phải đặt mục tiêu lợi nhuận lên hàng đầu. Do vậy, không loại trừ, việc đưa ra các báo cáo cũng có thể nhằm mục tiêu nào đó, trong đó có mục tiêu ?olàm giá?.

Bản thân các nhà ĐTNN vẫn gia tăng lượng mua vào trong những phiên thị trường giảm điểm vừa qua cho thấy, có thể khuyến cáo của HSBC không ?ocó trọng lượng? với họ; hoặc cũng có thể báo cáo đã ?odọn đường? để họ mua vào. Do vậy, nhà đầu tư nhỏ, lẻ không nên coi những ?obáo cáo ngoại? là ?okim chỉ nam? cho mình.

Còn theo phân tích của nhiều tổ chức, chuyên gia ?onội? thì giá nhiều loại cổ phiếu trên TTCK Việt Nam đã quá rẻ (121/150 mã trên sàn HOSE có hệ số P/E dưới 15 lần - một mức hấp dẫn đối với TTCK mới nổi như TTCK Việt Nam).

Có một câu mà các tổ chức lập báo cáo không bao giờ thiếu, đó là mọi thông tin của họ chỉ có tính chất tham khảo và họ không chịu bất cứ trách nhiệm nào về những quyết định của nhà đầu tư theo báo cáo đó.

Mong rằng, các nhà đầu tư Việt Nam cần hết sức thận trọng, tỉnh táo trước bất kỳ thông tin, đánh giá, nhận định nào bởi thông tin là của họ, còn túi tiền mới là của mình!