MTM - Sự thật phía sau 3 (Họ đã làm điều đó như thế nào)

MTM - Họ đã làm điều đó như thế nào?
Sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội (HNX) hoạt động theo mô hình Công ty TNHH MTV, 100% vốn nhà nước, đại diện chủ sở hữu là Bộ Tài chính. HNX có chức năng là đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức quản lý và điều hành thị trường giao dịch chứng khoán, trong đó có việc vận hành 3 thị trường: thị trường cổ phiếu niêm yết, thị trường trái phiếu chính phủ chuyên biệt và thị trường giao dịch cổ phiếu của công ty đại chúng chưa niêm yết (UpCOM).
HNX cũng giới thiệu mục tiêu hoạt động là tổ chức vận hành thị trường giao dịch chứng khoán minh bạch, công bằng, hiệu quả..., bảo đảm lợi ích cao nhất cho nhà đầu tư và doanh nghiệp tham gia thị trường.
Hãy xem họ đã làm điều đó như thế nào với việc chấp thuận cho cổ phiếu MTM được đăng ký giao dịch UpCOM. Và chỉ 2 tháng sau đó, HNX phải thông báo ngừng giao dịch cổ phiếu MTM. Hàng loạt thông tin xấu về MTM liên tiếp bị các cổ đông phát hiện như: Công ty đã ngừng hoạt động, bị Tổng cục Thuế nhắc nhở vì đã ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế, số điện thoại không liên lạc được, trụ sở Công ty là quán ăn...
Theo một lãnh đạo HNX:MTM nộp hồ sơ đăng ký giao dịch trên thị trường UPCoM vào ngày 3/11/2015. HNX đã tiếp nhận và xử lý hồ sơ đăng ký giao dịch (ĐKGD) của MTM trên cơ sở những văn bản, tài liệu của MTM theo đúng quy định. Căn cứ vào hồ sơ ĐKGD của doanh nghiệp, ngày 30/3/2016, HNX đã có Quyết định chấp thuận ĐKGD cổ phiếu MTM trên thị trường UPCoM.
Theo quy định hiện hành, hồ sơ ĐKGD cần có BCTC năm liền trước năm ĐKGD đã được kiểm toán theo quy định của pháp luật. Do MTM nộp hồ sơ ĐKGD vào ngày 3/11/2015 nên hồ sơ ĐKGD của MTM chỉ có BCTC kiểm toán năm 2014 và báo cáo tài chính có kiểm toán giai đoạn 1/1/2015 – 10/4/2015.
Sự thật có phải như vậy không? Theo ghi nhận của các cổ đông thì hồ sơ đăng ký giao dịch của MTM (bản chính, có dấu đỏ) được Công ty ký, đóng dấu vào ngày 21/3/2016. Phần đầu đóng dấu công văn đến của HNX là số 4841, ký ngày nhận 29/3/2016, các bộ phận của HNX ký nháy, gửi lãnh đạo Sở đều ký ngày 30/03/2016 và lãnh đạo Sở ký ban hành Quyết định số 201/QĐ-SGDHN cũng vào ngày 30/03/2016.
Do đó, HNX phải tuân thủ quy định của Thông tư 180/2015/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 1/1/2016, theo đó, hồ sơ đăng ký giao dịch MTM phải có báo cáo tài chính được kiểm toán của năm 2015, bản thông tin tóm tắt về công ty đại chúng: báo cáo kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh trong 2 năm 2014 - 2015, chính sách cổ tức trong 2 năm 2014 - 2015 và kế hoạch lợi nhuận giai đoạn 2016 - 2017. Nhưng thực tế thì trong hồ sơ của MTM chỉ có báo cáo tài chính kiểm toán năm 2014, báo cáo kiểm toán từ ngày 1/1/2015 đến ngày 10/4/2015, số liệu trong bản thông tin tóm tắt là số liệu năm 2014 và từ ngày 1/1/2015 đến ngày 10/4/2015.
Vànhư vậy việc CTCP Mõ và XNK Khoán Sản Miền Trungnộp hồ sơ vào ngày 03/11/2015 mà trong hồ sơ còn thiếu thì HNX phải tính hiệu lực từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ mới là đúng theo quy định pháp luật. Vậy tại sao ở đây HNX lại tính luôn ngày hiệu lực là ngày 03/11/2015 ? Điều này HNX đương nhiên phải biết vì là thời điểm cuối tháng 3/2016 là mùa nộp Báo cáo tài chính kiểm toán của các doanh nghiệp, nhưng họ đã bỏ qua không đòi báo cáo tài chính kiểm toán năm 2015 một cách khó hiểu, nên mới không phát hiện được doanh nghiệp này đã ngưng hoạt động hơn cả năm nay. Đây chính là mấu chốt giúp MTM lên sàn thực hiện trót lọt việc bán giấy lừa đảo nhà đầu tư.
Theo các quy định hiện hành, để một công ty đại chúng được giao dịch trên sàn Upcom thì phải trải qua các bước như: Đăng ký công ty đại chúng với SSC,đăng ký lưu ký chứng khoán lần đầu với VSD và đăng ký giao dịch với HNX. Trong tất cả các bước đều phải xem xét tính đầy đủ của hồ sơ và xem xét với thời gian thực. Trong mỗi bước thì hồ sơ đều phải có BCTC kiểm toán năm gần nhất và báo cáo kiểm toán vốn thực góp.
Như vậy có thể nói, Luật đã quy đinh rất rõ ràng là HNX phải có trách nhiệm kiểm tra về mặt hồ sơ ban đầu khi xét duyệt cho cổ phiếu MTM lên sàn, nhưng ở đây bằng cách nào đó HNX đã cho qua không đòi BCTC kiểm toán năm liền kề 2015. Ở đây chúng ta thấy, nếu HNX tuân thủ đúng quy trình khi xét duyệt cho cổ phiếu MTM lên sàn thì đã phát hiện ra doanh nghiệp này không còn hoạt động gì nữa cả năm trước đó (Theo bản tin VTV1, các cơ quan quản lý khai khoáng xác nhận CTCP Mỏ và XNK Khoáng sản Miền Trung đã ngưng hoạt động từ lâu vì giấy phép hoạt động đã hết hiệu lực). Và dấu hiệu lừa đảo thể hiện rõ rệt hơn trong phần công bố thông tin của doanh nghiệp này với hàng loạt Logo được sao chép lại hình ảnh từ các nhà xưởng, kho bải của một công ty khoáng sản khác có tại địa phương với cùng tên MTM một cách trắng trợn (Theo bản tin VTV1). Ở đây chúng ta thấy, nếu HNX tuân thủ đúng quy trình khi xét duyệt cho cổ phiếu lên sàn theo thông tư 180/2015/TT-BTC ngày 13/11/2015 của Bộ Tài chính có hiệu lực từ 01/01/2016, thì cổ phiếu MTM đã không lọt lưới lên sàn gây thiệt hại cho nhà đầu tư.
Tóm lại, từ việc HNX ban hành Quyết định số 201/QĐ-SGDCKHN trái luật dẫn đến hậu quả vô cùng nghiêm trọng là cổ phiếu “ma” MTM được phép giao dịch trên sàn Upcom, giúp ban lãnh đạo và 103 cổ đông có tên trong hồ sơ ĐKGD ban đầu chiếm đoạt tài sản lên đến hàng trăm tỷ đồng của các nhà đầu tư chứng khoán.
Rất mong các cơ quan chức năng, cơ quan điều tra hãy sớm vào cuộc để làm sáng tỏ vấn đề ai đúng ai sai trong việc đưa cổ phiếu MTM lên sàn và công bố kết quả điều tra trên các phương tiện thông tin đại chúng để lấy lại niềm tin cho các nhà đầu tư.
Như trên cho thấy đã đủ cơ sở để cơ quan điều tra tiến hành khởi tố ban lãnh đạo CTCP Mỏ và XNK Khoáng sản Miền Trung như một điển hình về tội phạm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản công dân một cách rất tinh vi có tổ chức, trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Vì tính chất nghiêm trọng của vụ việc ảnh hưởng đến môi trường đầu tư chứng khoán tại Việt Nam thiết nghỉ vụ án này cần phải được làm điểm và khẩn trương để lấy lại niềm tin cho các nhà đầu tư.
Điểm lại cái tênMTM – CTCP Mỏ và Xuất nhập khẩu khoáng sản miền Trung với những nghi vấn về một công ty “ma” dù sau đó, công ty đã "đóng thuế, treo biển, hoạt động trở lại sau khi có dư luận về biểu hiện bất thường của một doanh nghiệp". Tiền thân là một công ty khoáng sản có vốn điều lệ 2 tỷ đồng, đến một ngày, MTM thay đổi toàn bộ Ban lãnh đạo rồităng vốnđiều lệ lên 310 tỷ đồng, tạo hình một báo cáo tài chính có nhiều con số đẹp và tiến hành giao dịch trên thị trường chứng khoán. Các bước tiếp theo là thay đổi trụ sở, thay đổi ngành nghề kinh doanh.
Nói một cách văn hoa là chiêu “ve sầu thoát xác”, còn nói đơn giản là đi mua xácdoanh nghiệpvà đổi ruột theo mục đích của đối tượng mua. Rất nhiều doanh nghiệp trên sàn đã sử dụng chiêu này và làm mưa làm gió.
Họ đã làm điều đó như thế nào?
_ Mua xác doanh nghiệp
Trước hết, họ chọn một doanh nghiệp nhỏ, cơ cấucổ đôngcô đặc và dễ nâng khống giá trị tài sản. Khoáng sản là đối tượng được yêu thích.
Một nhómnhà đầu tưsẽ mua lại hết cổ phần của các cổ đông ban đầu. Sau đó tăng vốn điều lệ gấp nhiều lần bằng các thủ thuật như góp vốn bằng tiền, bằng tài sản hoặc bằng dự án ...
Để trả lại hoạt động kinh doanh cũ hoặc thực các hiện thoả thuận ngầm ban đầu với nhau, các cổ đông mới sẽ lại bán tài sản của doanh nghiệp cho các cổ đông cũ. Những chênh lệch trong việc mua bán này là con số lãi lời mà họ thỏa thuận với nhau khi cổ đông cũ bán xác doanh nghiệp cho nhóm cổ đông mới.
Sau khi hoàn thành thủ tục "ve sầu thoát xác", cổ đông mới của doanh nghiệp sẽ nhanh chóng tăng vốn, thay đổi lãnh đạo và làm đẹp báo cáo tài chính.
_ Làm đẹp sổ sách
Dòng tiền và lợi nhuận đầu tiên có được là từ việc bán tài sản nói trên. Có tiền, doanh nghiệp lại mua lại các dự án hoặc khoản đầu tư của mình ở các công ty khác với danh nghĩa các khoảnđầu tư tài chính hoặc góp vốn, liên danh liên kết. Ngoài ra, các lãnh đạo mới có chiêu mua hàng ảo và bán hàng ảo, đẩy tiền ra ngoài để trả trước cho người bán và sau đó rút ra từ đối tác bằng nhiều hình thức tung hứng cho nhau.
Để có thêm KQKD đẹp thì doanh nghiệp lại bán chịu cho đối tác một khoản lớn hơn giá trị tài sản khác hoặc hàng tồn kho.
Như vậy, sau một vài thao tác, các lãnh đạo mới đã có được cái vỏ của một doanh nghiệp lâu năm và những con số tài chính mới mẻ, đẹp đẽ hơn rất nhiều.
Thông thường, các công ty này sẽ tiếp tục vẽ ra nhiều dự án mới, thay đổi ngành nghề kinh doanh mà chủ yếu là đầu tư, xây dựng, tư vấn... Nhưng, tài sản lúc này chỉ còn lại là các khoản công nợ phải thu và các khoản đầu tư, góp vốn, liên danh liên kết.
_ Tìm cách lên sàn bán giấy
Cùng với việc đẩy hết tiền ra bên ngoài để thu lại vốn góp của mình, cổ đông mới tiến hành chia nhỏ vốn góp của mình cho người khác đứng tên để thành công ty đại chúng (dưới 5% để không có cổ đông lớn), đưa ra kế hoạch kinh doanh hoàn toàn mới mẻ, đầy triển vọng và tiến tới tìm đường dây đưa cổ phiếu lên trên sàn chứng khoán giao dịch.
Những cổ phiếu này thậm chí đã được liên hệ, tạo lập với các đội lái để tạo nên những đoạn tăng giá kinh khủng thu hút nhà đầu tư, để rồi sẽ đến giai đoạn rớt giá thảm hại khi “lái” buông.
_ Và sau cùng là hạ cánh an toàn
Sau một thời gian giao dịch, cổ đông mới sẽ bán dần và bán hết số lượng cổ phiếu, sau đó tạo ra các vụ vi phạm công bố thông tin để giá cổ phiếu giảm về mức thấp nhất có thể. Khi đó, những đạo diễn nói trên lại âm thầm mua vào và mua tối đa đến 75% số lượng cổ phiếu lưu hành để đủ điều kiện giải thể công ty.
Sau khi giải thể xong cũng là kết thúc phi vụ lừa đảo đúng luật và tuyên bố xoá nợ tại các dự án, các khoản đầu tư hay công nợ phải thu ảo như trên.
Quay trở lại với MTM phi vụ “ve sầu thoát xác” gần như đã đi đến cuối đoạn đường và sắp hạ cánh an toàn thì bị phanh phui bởi các nhà đầu tư phát hiện ra dấu hiệu bất thường từ việc tra cứu mã số thuế của MTM trên Tổng cục Thuế – Bộ Tài Chính mới đây thật bất ngờ khi nhận được kết quả là doanh nghiệp này đã ngừng hoạt động và chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế, từ việc Công ty bất ngờ bán hết các khoản đầu tư cốt lõi trong lĩnh vực khai thác mỏ để chuyển hướng sang kinh doanh BĐS, cho tới cơ cấu tài sản thiếu minh bạch. Ngoài ra, trụ sở chính của công ty cũng chỉ vừa mới được dựng bảng hiệu sau thông tin thực trạng trụ sở là quán bò né lan truyền, dư luận khiến HNX buộc phải cho tạm ngừng giao dịch. Trong khi các nhà đầu tư dính hàng trăm tỷ vào cổ phiếu MTM mà HNX đã cho lên sàn võn vẹn chỉ trong 2 tháng có nguy cơ bị mất trắng họ đang trông chờ vào kết luận của cơ quan điều tra xem ai đúng ai sai để có cơ sở khiếu kiện quy trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho nhà đầu tư thì ông Chu Danh Phương là cổ đông lớn của MTM và cũng là người đi đầu trong phong trào tập hợp nhà đầu tư đòi quyền lợi cho cổ đông MTM đã bất ngờ gia nhập vào “hàng ngũ” MTM với chức vụ Kế toán trưởng, ông lý giải cho điều này là nhằm mục đích kiểm soát, tìm hiểu kỹ hơn ngọn ngành hoạt động công ty bởi lẽ “không vào hang cọp thì sao bắt được cọp”! Ở đây không ít nhà đầu tư đã nghi ngờ ông Phương “đào ngũ”đi cửa sau với lãnh đạo MTM vì ông bắt đầu có ý tưởng vực dậy CTCP Mỏ và XNK Khoáng sản Miền Trung dưới 1 vỏ bọc khác, mặc dù trước đó không lâu ông đã buộc tội đanh thép đây là 1 công ty “ma” lên sàn để bán giấy và đưa ra các bằng chứng sai phạm của lãnh đạo MTM trong các báo cáo kế toán thể hiện trong cái gọi là sẽ có “Đơn kiện 2” với nội dung răng đe truy cứu trách nhiệm hình sự các vị trí chức danh trong ban lãnh đạo MTM khiến buộc họ phải ngồi vào bàn thương lượng đi cửa sau với nguyên đơn để tránh hành động pháp lý xảy ra, đổi lại họ sẽ được ai kia giúp cho hạ cánh an toàn kết thúc phi vụ “ve sầu thoát xác” một cách ngoạn mục.
Người ta có câu “Kim ngân phá lệ luật”. Chúng tôi viết bài kêu cứu này khi biết được ban lãnh đạo MTM đang cố gắng dàn xếp để tránh bị truy cứu trách nhiệm hình sự và chỉ bằng 1 động tác không truy cứu lãnh đạo MTM tội lừa đảo đã giúp HNX tránh được 1 vụ kiện tụng do đã xét duyệt cho cổ phiếu MTM lên sàn không đúng quy trình. Ở đây, nguy cơ chìm xuồng để vẹn cả đôi làng cho cả lãnh đạo MTM và HNX là hoàn toàn có thể xảy ra.
Ở đây chúng tôi thiết nghĩ các cơ quan điều tra phải sớm đưa ra kết luận về cổ phiếu MTM đễ các nhà đầu tư an tâm, xóa tan các tin đồn đoán về một phi vụ lừa đảo sắp được hạ cánh an toàn đúng luật gây bất lợi ảnh hưởng đến môi trường đầu tư chứng khoán tại Việt nam.