mua cp nước ngoài, đừng làm khổ thủ tướng

mua cp nước ngoài, đừng làm khổ thủ tướng

Ông "bầu Đức" của Hoàng Anh Gia Lai muốn mua cổ phần CLB Arsenal. Ông đã thuê tư vấn nghiên cứu và sau khi nghiên cứu xong, sẽ trình hồ sơ xin phép Thủ tướng Chính phủ.

Theo ông Phan Hữu Thắng - cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch Đầu tư - có một số doanh nghiệp hỏi về thủ tục đầu tư gián tiếp ra nước ngoài qua hình thức mua cổ phần của các công ty nước ngoài. Nhưng cho đến nay doanh nghiệp nộp hồ sơ đến Bộ KH-ĐT là bị tắc, vì chưa có cơ sở pháp lý để cấp phép.

Đối với những trường hợp như vậy, Bộ chỉ làm đầu mối tiếp nhận rồi chuyển cho Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Theo ông Vũ Bằng - chủ tịch Ủy ban Chứng khoán nhà nước ?" thì chưa có luật cho mua cổ phiếu ở nước ngoài.

Tôi xin không bàn về ý định của ông Đức, về khả năng ông có mua được hay không, mà chỉ xét khía cạnh pháp lý của việc mua cổ phần ở nước ngoài.

Người dân được làm những gì luật không cấm

Nhiều người ở ta thường không rõ mình có những quyền gì. Họ đã quá quen với việc cái gì cũng muốn phải được phép của ai đó. "Căn bệnh" thụ động này có thể cản trở lớn đến tính năng động của mỗi người, của mỗi tổ chức, đến sự phát triển của cả đất nước. Và vì thế, phải vứt bỏ nó một cách dứt khoát nhất.

Một nguyên lý căn bản của luật là: người dân (kể cả doanh nghiệp) có thể làm bất cứ thứ gì mà luật không cấm; các quan chức (kể cả quan cấp nhất) chỉ được làm những việc mà luật cho phép làm.

Như vậy, ông Thắng và ông Bằng đã hành xử hợp pháp khi chưa có quy định pháp luật nào cho cấp phép mua cổ phần ở nước ngoài, thì các ông không thể làm.

Có thể thấy luật hay quy định pháp luật chủ yếu là các quy định cho phép các quan chức được làm những việc gì, làm khác đi là họ phạm pháp.

Ngược lại, người dân và các doanh nghiệp được làm bất cứ thứ gì mà luật không cấm. Đó là quyền của họ, họ không phải xin phép ai để làm những việc ấy. Nếu luật quy định người dân được phép làm những việc gì, thì luật sẽ không thể khả thi và cản trở sự phát triển. Đơn giản, không ai biết số việc mà người dân có thể làm là những gì (nếu biết và chỉ có thế thì xã hội sẽ ngừng phát triển!).

Chính vì thế, mong muốn luật phải lường trước mọi tình huống là một ảo tưởng, không bao giờ khả thi. Luật không cấm hay chưa có luật thì người dân đương nhiên có quyền làm và việc làm ấy của họ là hợp pháp.

Doanh nghiệp có quyền mua cổ phần nước ngoài

Quay lại việc mua cổ phần ở nước ngoài. Mới chỉ mười mấy năm trước mua hàng hóa nước ngoài (nhập khẩu) còn là độc quyền của một vài doanh nghiệp nhà nước. Nay ai có nhu cầu là có thể mua hàng của các hãng nước ngoài theo các thủ tục thương mại thông dụng (tất nhiên trừ những thứ bị cấm).

Cổ phần của một công ty nước ngoài cũng là một loại hàng hóa được mua đi bán lại. Nếu luật Việt Nam chưa có quy định cấm, thì người dân và doanh nghiệp có quyền mua theo các thủ tục và tập quán thương mại và đầu tư thông dụng như các thủ tục thanh toán ngoại tệ.

Nếu tiền của người mua là đồng tiền chính đáng của chính họ, chứ không phải của nhà nước (thí dụ ngoại tệ do họ xuất khẩu hàng hóa sau khia đã làm mọi nghĩa vụ thuế, thì họ phải hoàn toàn có quyền dùng để mua hàng hóa nước ngoài, kể cả cổ phiếu).

Nếu quy định quản lý ngoại hối còn chưa thoáng, thì phải kiến nghị sửa, thí dụ đăng ký hay thông báo thanh toán thay cho phải xin phép. Nhưng đấy là vấn đề khác mà chúng ta không bàn đến ở đây.

Quyền mua là quyền của họ, tại sao họ lại cứ "làm phiền" các cơ quan Nhà nước, đòi được cấp phép, tại sao lại cứ muốn trình lên Thủ tướng?

Đừng làm khổ Thủ tướng

Việc xem xét thủ tục là việc của các nhân viên cấp phòng. Nếu mọi thứ "vặt" như vậy đều đẩy lên và đòi Thủ tướng giải quyết hay cho phép thì hỏi ông lấy sức đâu cho những việc trọng đại của đất nước. Chẳng thủ tướng hay Tổng thống của nước phát triển nào lại đi làm những việc vặt như vậy.

Vì thế thật đáng trách các doanh nghiệp, các tổ chức hay các cá nhân cứ muốn ?ođược phép? của các cơ quan Nhà nước, của Chính phủ trong khi thật ra họ chẳng cần xin phép ai cả.

Cũng đáng trách các cơ quan Nhà nước không làm rõ cho dân về các quyền của mình, không ?otừ chối? và bảo họ rằng họ không cần làm thế, mà lại cứ đẩy lên cấp trên, lên Thủ tướng. Phải nói rõ cho dân: đây không phải là việc của chúng tôi, cũng chẳng phải việc của cấp trên của chúng tôi, đấy là quyền của quý vị, và từ chối giải quyết thẳng thừng.

Sau một thời gian cái tật ?oxin phép? sẽ biến dần, quan trí và dân trí sẽ được nâng lên.

Dấu ấn của cơ chế ?oxin-cho? xem ra còn nặng lắm. Nếu thế thì phải sửa thôi. Mà phải sửa cả ở hai phía, chính quyền và người dân, theo hướng: dân đừng xin Nhà nước cho phép, thay vào đó hiểu quyền của mình là gì và đòi Nhà nước tạo điều kiện tốt để thực thi các quyền của mình; Nhà nước quy định rõ những việc cấm, quy định rõ những việc các quan chức được làm và thủ tục đối với các quan chức (chứ không phải đối với dân).

Nếu các quan và những người dân thay đổi được cách tư duy thì sẽ góp phần mạnh mẽ cho phát triển đất nước.

*
Nguyễn Quang A