Mỹ bước vào thời kỳ tài khóa nguy hiểm nhất kể từ Thế chiến II?

Cuộc thử nghiệm lớn về hiệu quả của chính phủ đã lặng lẽ kết thúc, và cùng với đó là mọi hy vọng mong manh rằng chỉ riêng cải cách hành chính có thể kiềm chế đà lao dốc của nền tài chính Mỹ. Dữ liệu ngân sách tháng 10 năm 2025 cho thấy mức thâm hụt 284 tỷ đô la đáng báo động - khởi đầu tồi tệ nhất cho bất kỳ năm tài chính nào trong lịch sử Hoa Kỳ, thậm chí còn vượt qua cả mức chi tiêu trong thời kỳ đại dịch của tháng 10 năm 2020.

Để hiểu rõ hơn, các nhà phân tích tài chính đã cảnh báo ngay từ đầu nhiệm kỳ của chính quyền Trump rằng việc Quốc hội kiểm soát các khoản phân bổ ngân sách cuối cùng sẽ quyết định kết quả, bất kể các sáng kiến về hiệu quả. Dự đoán này đã được chứng minh là đúng. Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), vốn chiếm sóng các tít báo trong những tháng đầu nhiệm kỳ của chính quyền, đã bị giải thể sớm hơn tám tháng so với dự kiến, với việc các quan chức xác nhận sáng kiến này không còn tồn tại dưới dạng một hoạt động tập trung.



Những con số đáng lo ngại của tháng 10

Số liệu ngân sách tháng 10 cho thấy một bức tranh đáng lo ngại về sự xói mòn kỷ luật tài khóa. Mặc dù doanh thu tăng đáng kể lên 404 tỷ đô la - cải thiện 23,7% so với tháng 10 năm 2024, nhưng chi tiêu lại vượt xa mức tăng trưởng này một cách đáng kể. Chi tiêu của chính phủ đạt 688,7 tỷ đô la, tăng 17,9% so với năm trước, tương đương khoảng 22 tỷ đô la chi tiêu liên bang mỗi ngày.

Đáng chú ý, thâm hụt tháng 10 đã tăng 10% so với cùng kỳ năm 2024, chủ yếu là do khoản chuyển 105 tỷ đô la từ các khoản thanh toán phúc lợi tháng 11 sang kế toán tháng 10. Khi điều chỉnh theo các tác động thời gian này, các quan chức Bộ Tài chính ước tính mức thâm hụt sẽ vào khoảng 180 tỷ đô la - vẫn là mức thâm hụt đáng kể, nhưng cho thấy các quy ước kế toán có thể làm sai lệch các so sánh hàng tháng.

Khủng hoảng chi phí lãi suất ngày càng trầm trọng

Xu hướng đáng báo động nhất vẫn là sự gia tăng không ngừng của chi phí trả nợ. Chi phí lãi vay nợ quốc gia đã vượt quá 1,2 nghìn tỷ đô la trong năm tài chính 2025, tăng gần 100 tỷ đô la so với năm 2024. Điều này có nghĩa là khoảng một phần tư số tiền thuế thu được hiện chỉ được dùng để trả lãi cho các khoản nợ tích lũy - một tỷ lệ lấn át chi tiêu cho hầu hết mọi thứ khác.

Hệ quả thật sâu sắc. Tổng chi trả lãi ròng lên tới 970 tỷ đô la, vượt chi tiêu quốc phòng 57 tỷ đô la và chỉ đứng sau chi phí An sinh Xã hội, Medicare và chăm sóc sức khỏe trong hệ thống phân cấp ngân sách liên bang. Khi lãi suất tiếp tục tăng cao và nợ công tiếp tục tích lũy, khoản chi này sẽ chỉ tiêu tốn một phần lớn hơn nguồn lực liên bang.



Doanh thu thuế quan: Điểm sáng có giới hạn

Một diễn biến đáng chú ý là sự gia tăng đột biến trong thuế hải quan. Doanh thu thuế quan đã tăng vọt 153%, từ 77 tỷ đô la lên 195 tỷ đô la trong năm tài chính 2025, mang lại sự gia tăng đáng kể cho ngân sách liên bang. Tuy nhiên, các hiệp định thương mại gần đây đã làm giảm dự báo thu thuế quan, khiến Văn phòng Ngân sách Quốc hội phải cắt giảm 25% ước tính về mức giảm thâm hụt do thuế quan trong thập kỷ tới - từ 4 nghìn tỷ đô la xuống còn 3 nghìn tỷ đô la, bao gồm cả tiết kiệm lãi suất.

Nguồn thu này, mặc dù hữu ích, nhưng không thể khắc phục được sự mất cân bằng cơ bản giữa cam kết chi tiêu và nguồn lực hiện có. Bài toán vẫn còn rất khó khăn: ngay cả với mức thu thuế quan kỷ lục, chính phủ vẫn chi nhiều hơn 1,78 nghìn tỷ đô la so với số tiền thu được trong năm tài chính 2025.



CHI TIẾT: https://vietnambusinessinsider.vn/m...nguy-hiem-nhat-ke-tu-the-chien-ii-a49827.html