Mỹ và châu Âu liệu có một cuộc khủng hoảng mới

Đây là bài phân tích cá nhân tôi đã viết cách đây 3 tháng nay copy lại.
Tính từ năm 1930 và hậu chiến tranh thế giới thứ 2 nền kinh tế Mỹ liên tục tăng trưởng với năng suất lao động gia tăng nhanh chóng nhờ sự thay đổi công nghệ và khoa học kỹ thuật cùng các phát minh liên tục ra đời. Từ một nền kinh tế phục vụ chiến tranh nước Mỹ đã nhanh chóng chuyển sang một nền kinh tế công nghiệp và những năm cuối của thế kỷ 20 My trở thành một cường quốc đứng đầu về công nghệ phần mềm và công nghệ, dịch vụ bậc cao. Điều này thể hiện trên đồ thị DJ với độ dốc thay đổi ở giai đoạn sau cho sự gia tăng năng suất lao động và dòng tiền đạt đỉnh điểm còn thời kỳ đầu khi mà năng suất lao động thấp hơn với nền kinh tế chưa tăng trưởng nhanh và mạnh thì DJ tăng vừa phải.

Khi nước Mỹ đạt đến đỉnh điểm của nền kinh tế thì sự phân công lao động diễn ra mạnh giữa Mỹ và các quốc gia khi ho ưu tiên cho các ngành hàng công nghiệp bậc cao và tiêu dùng xa xỉ, các ngành công nghiệp phần mềm và dịch vụ thay cho các ngành sản xuất hàng hoá nguyên liệu thiết yếu nhập từ các nước đang phát triển và các quốc gia có chi phí nhân công rẻ. Đây chính là một điểm bất lợi với Mỹ trong cuộc khủng hoảng vừa qua.

Từ một quốc gia sản xuất chuyển sang tiêu dùng và chi tiêu lớn cho việc theo đuổi chính sách vị thế đứng đầu thế giới trong các hoạt động quân sự khiến một phần lớn chi tiêu của chính phủ bị thâm hụt phải đi vay nhờ bán trái phiếu. Sự thâm hụt và vay nợ này tích luỹ hàng chục năm khi mà Mỹ vay thế giới quá dễ dàng để chi tiêu tạo nên một thói quen chi tiêu lớn trong chính phủ và người dân đối với mọi hoạt động tạo nên một bong bóng đối với các khoản nợ cá nhân và quốc gia. Đến nhiệm kỳ của Bill Clinton với sự chấp thuận cho vay mua bất động sản dưới chuẩn là giọt dầu châm vào hệ thống tài chính khi đó đã rất nóng và có dấu hiệu cháy làm bùng lên ngọn lửa. Bong bóng bất động sản đã là ngòi nổ cho cuộc khủng hoảng hệ thống ngân hàng tại Mỹ và châu Âu.

Suốt năm 2009 khi tổng thống mới nhậm chức Obama thực hiện chính sách kích cầu vào các ngành BDS và công nghiệp ô tô đối với cá nhân. Liệu mỗi người dân Mỹ có cần nhiều ô tô đến thế khi mà cuộc khủng hoảng đang xảy ra ưu tiên cho thắt chặt chi tiêu. Và vô hình chung chính sách kích cầu này lại đẩy số hàng tồn kho từ các hãng, các doanh nghiệp sang tay người dân dưới hình thức cho vay một lần nữa. Các ngành công nghiệp phần mềm, truyền thông và di động là còn trụ được trong khủng hoảng nhưng đó có phải lợi thế cạnh tranh cho giai đoạn sau giúp cho quá trình xuất khẩu đóng góp vào GDP của Mỹ khi mà các nước châu Á như Ấn Độ, Trung Quốc ... nổi lên như các quốc gia sản xuất phần mềm, công nghệ cao với giá rẻ hơn nhiều lần các công nghệ bản quyền của Mỹ?

Vậy các ngành gì đang đóng góp vào GDP hiện nay và vị thế của các ngành đó ra sao ?

Xét trên chi tiêu và tiết kiệm

Nước Mỹ đã có một thói quen chi tiêu không cần có tiền từ rất nhiều năm mà hoàn toàn vay trước trả sau tạo nên một thói quen có hại cho nền kinh tế khi mục tiêu của chính phủ đặt cho người dân lẫn quốc gia có sự tiết kiệm và tích luỹ cần thiết. Sự chi tiêu vượt quá khả năng chi trả của chính phủ Mỹ có thể hình dung như một gia đình có các thành viên lao động để có tiền về gia đình, nhưng các thành viên trong gia đình có thói quen chi tiêu thoải mái nhờ vay mượn vuợt quá khả năng kiếm ra. Mà thói quen này đã ăn sâu nhiều năm trên phương diện một xã hội quá lớn nhu Mỹ liệu có dễ thay đổi . Đây có phải một sự tích luỹ tốt và cần thiết cho quốc gia đó trải qua khủng hoảng khi mà thói quen tiêu dùng của người dân phải thắt chặt cho những nhu cầu tối thiểu.

Vậy cái gì đang góp phần tạo ra GDP của Mỹ để có thể gánh nợ ở mức tỉ lệ nợ/GDP hiện nay gấp 2 lần nợ/GDP của cuộc khủng hoảng năm 1930 và thâm hụt ngân sách như hiện nay.
Nước Mỹ và châu Âu đang đứng trước một cuộc khủng hoảng nợ lớn

Châu Âu hiện số nợ ước tính mức 16000 tỉ Euro tương đương 21000 tỉ USD với thể chế như một cỗ máy cồng kềnh già cỗi từng chi tiết và đầu tư đan chéo giữa các quốc gia trong hệ thống gọi là cộng đồng chung châu Âu. Đây là điểm khiến châu Âu dễ có khả năng xảy ra hiệu ứng domino khi một tế bào ung thư trong cả cơ thể bị di căn sang các tế bào khác mà không cắt kịp thời và triệt để.

Châu Âu hiện lâm nguy và Mỹ thì sẽ ra sao với tình trạng nợ và thâm hụt như hiện nay. Và hệ thống tiền tệ tại Châu Âu sẽ ra sao khi mà có sự ràng buộc chặt chẽ neo đậu các đồng tiền với nhau trong cả hệ thống ấy? Nếu xảy ra cuộc khủng hoảng nợ và tiền tệ ở mức như vậy thì DJ có trụ ở mức 6500 so với khủng hoảng cho vay dưới chuẩn năm 2008

Theo quan điểm cá nhân DJ sẽ giảm về mức dưới 6500 trong tương lai.