Ngành Chăn Nuôi chạm đỉnh? Có những ai cần lưu ý?

TĂNG TRƯỞNG NGÀNH CHĂN NUÔI CAO NHẤT TRONG 10 NĂM​

Giá trị gia tăng mà ngành chăn nuôi đóng góp vào ngành nông nghiệp khá lớn. “Số lượng thống kê hàng năm cho thấy, giá trị gia tăng mà ngành chăn nuôi đóng góp chung vào ngành nông nghiệp khoảng 23-24%, song năm nay có thể cao hơn. Giá trị gia tăng ngành chăn nuôi chủ yếu tập trung ở 2 lĩnh vực chính là lợn và gia cầm”: theo ông Hoàng Thanh Vân, Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT).

Nhận định về nhu cầu trong nước, ông Hoàng Thanh Vân cũng cho biết: Một tín hiệu tích cực trong năm 2017 là trong 2 tháng đầu năm số lượng NK tất cả các sản phẩm chăn nuôi đều thấp hơn năm ngoái. Ví dụ, thịt lợn 2 tháng NK 1.667 tấn, thấp hơn năm ngoái 25%; thịt gà NK 14.970 tấn, thấp hơn năm ngoái 30%, thịt bò không xương 163 tấn, có xương 6.454 tấn, giảm hơn 25,2% so với năm ngoái.

TĂNG TRƯỞNG ĐÃ VÀO GIAI ĐOẠN KHÁ NÓNG​

Hiện nguồn cung của ngành chăn nuôi trong nước đã vượt quá nhu cầu tiêu thụ của thị trường khiến giá các sản phẩm giảm mạnh. Điều này đang khiến các hộ chăn nuôi lâm rơi vào tình trạng thua lỗ.

Ông Tống Xuân Chinh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) cho biết, hiện nguồn cung của ngành chăn nuôi trong nước đặc biệt là các sản phẩm như thịt, trứng đang có dấu hiệu dư thừa dẫn tới giá cả giảm mạnh trong thời gian qua. Theo ông Chinh, một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là sự phát triển quá nhanh của ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi. Cụ thể, với sản lượng thức ăn chăn nuôi lên tới 5,02 triệu tấn (số liệu năm 2016), tính trung bình cứ 3 kg thức ăn chăn nuôi sản xuất được 1 kg thịt thì tổng cung lên tới gần 1,7 triệu tấn thịt. Tổng nhu cầu trong nước hiện tại không đạt đến mức đó. Điều đó cho thấy sự mất cân bằng giữa cung và cầu. Mỗi năm chúng ta sản xuất hơn 2 triệu con lợn, đây là một trong những nguyên nhân khiến thịt lợn bị dư thừa.

Tình trạng dư thừa nguồn cung và việc khó khăn trong khâu tiêu thụ lại xuất hiện do thương lái Trung Quốc bất ngờ dừng mua đã dẫn đến giá thịt lợn hơi sụt giảm sâu trong những tháng đầu năm, người chăn nuôi thua lỗ nặng. Hiện tại, giá thịt lợn đang tăng dần trở lại dần tiệm cận với giá thành chăn nuôi (36.000 - 37.000 đồng/kg), do đó phần lớn người chăn nuôi chưa dám tăng đàn vào thời điểm này. Mặt khác tuy bị thua lỗ nhưng các hộ gia trại và trang trại vẫn cố gắng duy trì hoặc giảm nhẹ quy mô đàn do chuồng trại và con giống có sẵn, chỉ những hộ nuôi nhỏ lẻ sau khi xuất chuồng bị thua lỗ mới giảm đàn. Theo Tổng cục Thống kê, ước tính số lượng lợn hiện tại của cả nước tăng khoảng 1,5-2% so với cùng kỳ năm 2016. Lượng dư thừa trong dân vẫn rất lớn.

Hiện giá thành sản phẩm chăn nuôi của Việt Nam còn cao hơn so với các nước trong khu vực và thế giới như Mỹ, Brazil... Vì vậy, các doanh nghiệp có thị trường, có kiến thức quản lý và vốn phải là đầu tàu tạo ra liên kết sản xuất cho bà con nông dân, tạo thành tổ đội, liên minh HTX để giảm giá thành sản xuất, tăng hiệu quả chăn nuôi, đảm bảo đầu ra, an toàn thực phẩm, môi trường... Thực tế trong thời gian vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có những động thái nhằm “hãm bớt” lại tốc độ sản xuất lợn. Cụ thể, Bộ NN&PTNT đã có văn bản yêu cầu các tỉnh rà soát quy hoạch chăn nuôi lợn gắn với thị trường chung và tiềm năng của từng địa phương. Hạn chế mở rộng quy mô đầu lợn trên địa bàn, nhất là đàn lợn nái. Đồng thời đề nghị các địa phương dừng tất cả các dự án xây dựng nhà máy thức ăn chăn nuôi mới...

Tuy nhiên về lâu dài, ông Chinh cho biết cần đổi mới quy hoạch ngành chăn nuôi. Quan trọng là phải giám sát được quy hoạch, bởi nếu không giám sát được sẽ lại xảy ra tình trạng khi giá cao thì sản xuất ồ ạt, đến khi giá giảm thì thiệt hại nặng nề.

NHỮNG CÁI TÊN CẦN CHÚ Ý​

Việc ngành chăn nuôi tăng trưởng nóng trong hơn 5 năm qua là tín hiệu tích cực cho các Doanh nghiệp hoạt động mảng thức ăn chăn nuôi như GreenFeed, Hùng Vương Group (HVG), Tập đoàn Masan (MSN). Nhưng lại tiêu cực cho các Doanh nghiệp lấn sang mảng chăn nuôi Heo như chính Hùng Vương Group và Tập Đoàn Thép Hòa Phát (HPG).

GreenFeed là doanh nghiệp nội địa nắm hệ thống nhiều nhà máy thức ăn có công suất hơn nửa triệu tấn cùng hệ thống trang trại chăn nuôi heo khép kín, trải dài suốt từ Bắc chí Nam. Tuy mới thành lập từ tháng 8.2003, nhưng GreenFeed nhanh chóng tạo lập chỗ đứng trên thị trường thức ăn bằng việc liên tục xây dựng nhà máy mới, thậm chí đầu tư sang cả Campuchia. Với mục tiêu nắm giữ 20% thị phần thức ăn chăn nuôi, 20% thi phần giống heo và đầu tư vượt ra khỏi Đông Nam Á, GreenFeed cho thấy tiềm lực và khả năng cạnh tranh đáng nể trước các đối thủ.

Cuối tháng 4.2015, trong một động thái đầy bất ngờ, Masan công bố nắm được quyền kiểm soát đối với 2 doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất thức ăn chăn nuôi là Proconco (sở hữu 52%) và ANCO (sở hữu 70% cổ phần). Hai khoản đầu tư này được Masan sở hữu gián tiếp thông qua Masan Nutri-Science (MNS), trước đây là Công ty TNHH Sam Kim.

Tương tự như Masan là Thủy sản Hùng Vương (HVG) -Cuối năm 2015, Tập đoàn Hùng Vương chính thức công bố chuyển hướng kinh doanh thêm mảng thức ăn gia súc kết hợp chăn nuôi heo khép kín. Dự án này có tổng vốn đầu tư 2,000 tỷ đồng, bao gồm việc xây dựng 2 nhà máy thức ăn gia súc, gia cầm (tại Long An và Bình Định); hệ thống trang trại có quy mô 4,200 con heo giống cụ kỵ, ông bà, bố mẹ (tại Long An, An Giang, Bến Tre, Bình Định); nhà máy sản xuất Premix, thuốc thú y cùng các khâu hậu cần, logistics đi kèm. Ngày 27/7 vừa rồi, HVG đã nhập về 750 con heo cụ kỵ từ Đan Mạch.
Ngoài ra, quý 1 năm nay, Hùng Vương đã khởi công xây dựng nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Long An. Nhà máy có công suất 500,000 tấn/năm với tổng vốn đầu tư 35 triệu USD theo dây chuyền công nghệ hiện đại của châu Âu, không sử dụng kháng sinh và các chất cấm. Dự kiến đến đầu quý 1/2017, nhà máy sản xuất thức ăn gia súc sẽ đi vào hoạt động.
Dự kiến, từ đàn heo hạt nhân GGP, đến tháng 3/2017, HVG sẽ có heo thương phẩm ra thị trường. HVG cũng đặt kế hoạch đến đầu năm 2019 sẽ có 100,000-120,000 con heo bố mẹ.

Tập đoàn Hòa Phát (HPG)- một doanh nghiệp chuyên về sản xuất thép, nhập 500 con lợn giống đầu tiên từ Đan Mạch về Việt Nam, chính thức đánh dấu việc tập đoàn này đặt chân vào nông nghiệp sau một thời gian âm thầm chuẩn bị.

Tháng 4.2015, Tập đoàn Hòa Phát đã chi 300 tỉ đồng để đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi (TACN) tại Hưng Yên với tham vọng sẽ tham gia vào thị trường TACN trong nước. Tại thời điểm đó, nhiều ý kiến cho rằng, Hòa Phát chỉ đơn thuần đầu tư tài chính. Họ lấn sang lĩnh vực thức ăn chăn nuôi “đã kinh”, chứ ít ai nghĩ đến việc Hòa Phát đầu tư nuôi cả lợn.

Sưu tầm,​