Ngành dệt may VN khi không còn TPP

Trong những năm qua, chúng ta bàn nhiều về lợi thế, cơ hội và thách thức với Việt Nam khi tham gia TPP. Nước ta được đánh giá là một trong những quốc gia có thể đạt được tăng trưởng nhiều nhất từ TPP. Nhưng những cơ hội đó đòi hỏi điều kiện liên quan đến thể chế, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế để các doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam có thể hấp thụ được lợi ích của TPP. Trong khi đó, thách thức cũng không nhỏ bởi khả năng cạnh tranh của nền kinh tế nước ta còn thấp. Do đó, về giả thuyết, nếu TPP không có Mỹ thì vẫn còn một số điểm có lợi cho Việt Nam. Chúng ta sẽ có khoảng thời gian nhất định để chuẩn bị đủ điều kiện cho các hiệp định chung. Kể cả khi TPP được thông qua, chúng ta cũng chưa thể hưởng lợi ích ngay, mà phải có thời gian chuẩn bị các điều kiện như nội địa hóa xơ sợi, công nghiệp phụ trợ cho ngành dệt may trong một số năm. Trong lúc này, Việt Nam còn thiếu hụt về tỷ lệ nội địa hóa.... Khi chưa có sự việc đàm phán ký TPP, thì tự thân Việt Nam cũng đã có sức hút mạnh mẽ làn sóng đầu tư nước ngoài vào dệt may.Tuy TPP cũng mang lại lợi thế cho Việt Nam nếu được thực thi, nhưng trong bối cảnh TPP bị bãi bỏ, thì DN FDI cũng không vì thế mà thu hẹp sản xuất, hay thậm chí giảm đầu tư. Thực tế không phải vậy Việt Nam vẫn bắt mắt các nhà đầu tư là do: nền kinh tế hướng mở, xuất khẩu, có nhiều hiệp định FTA với thuế suất bằng 0% từ WTO, từ FTA với EU, Nhật, Hàn... Hơn nữa, Việt Nam lại chưa có ngành công nghiệp phụ trợ dệt may đúng nghĩa, thiếu xơ sợi, dệt nhuộm. Đây là mắt xích được nhiều nhà đầu tư bỏ vốn nhất thời gian qua, họ vừa muốn tận dụng chi phí giá rẻ, vừa muốn xây dựng chuỗi cung ứng tại Việt Nam, để hướng đến xuất khẩu từ nhiều thị trường khác nhau. Ngoài TPP, Việt Nam còn có trên 10 hiệp định FTA đã, đang và sẽ ký, do đó, chỉ cần DMVN chuẩn bị kỹ lưỡng, rèn rũa lại mình thì sẽ khai thác được nhiều thị trường khác, trong đó có cả Mỹ. Việc Mỹ tuyên bố rút khỏi TPP là cơ hội để Việt Nam xem lại các FTA trước đây chúng ta đã có những chuẩn bị kỹ để thu được lợi ích hay chưa. Mỹ là thành viên sáng lập, họ sẵn sàng từ bỏ TPP vì lợi ích của mình, chúng ta cũng cần cân nhắc để đánh giá lại hội nhập có thực chất lợi ích cho ta hay không? TPP không hẳn chỉ mang lại những cái tốt cho Việt Nam, còn là những thách thức. Đó là việc liệu DMVN có kịp thời phát triển bứt phá, để xây dựng được chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu, đáp ứng quy tắc xuất xứ từ sợi trở đi theo luật chơi của TPP hay không. Vì vậy, đây vẫn là thời điểm các DN DMVN cần tích cực chuẩn bị cho chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, tăng năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng cho hàng hóa dệt may của Việt Nam. Từ đó chuẩn bị tư thế sẵn sàng hội nhập bất cứ lúc nào cho các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.