Ngành ngân hàng có kế hoạch kinh doanh năm đáng tin cậy hơn đa số các ngành khác

Mình đã thống kê dữ liệu trong 6 năm của 35 ngành lớn nhất và cho thấy rằng Ngân hàng là một ngành đặt kế hoạch kinh doanh đáng tin cậy, với:

• Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch trung bình là 101%
  
  
• Nhiều ngân hàng thường không lệch khỏi biến kế hoạch quá 10% như : Vietinbank CTG, Vietcombank VCB, Techcombank TCB, MB Bank
  

Điều làm cho việc lập kế hoạch trở lên đáng tin cậy ở nhóm này là vì:

(1)Đầu tiên cổ đông lớn nhất các bank lớn là Ngân hàng nhà nước. Một cổ đông có quyền lực.

Và cũng vì áp lực trước cổ đông lớn này mà kế hoạch thường hướng tới thận trọng và nói được làm được. Thà rằng “vượt kế hoạch” một chút (như mức 103-107% thường thấy trong bảng) tạo tâm lý phấn khởi và khen thưởng thi đua hơn là đặt mục tiêu cao rồi thất bại...

Cá nhân tôi tin rằng khả năng cổ đông Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tạo áp lực lên ban lãnh đạo Ngân hàng lớn hơn khá nhiều so với trường hợp các ngành có tỷ lệ hoàn thành kế hoạch thấp, ví dụ ngành bất động sản thường đặt kế hoạch có tính khả thi thấp.

(2) Mô hình kinh doanh có nhiều yếu tố dễ dự báo hoặc dễ để điều chỉnh con số lợi nhuận cuối cùng

• Một số chỉ tiêu đã giao hạn mức rõ ràng như Tăng trưởng tín dụng, trần lãi suất, LDR ... nên khi lập kịch bản kinh doanh đặt ra khung trần sàn rõ ràng.
  
  
• Các biến số về nợ xấu và trích lập dự phòng càng ngày càng được tính toán chặt chẽ và khả năng dự báo cao hơn.
  
  
• Các ngân hàng cũng có năng lực điều tiết lợi nhuận thông qua việc mạnh tay trích lập dự phòng hơn mức cần thiết khi thuận lợi và hoàn nhập hoặc nới tay khi thị trường khó khăn để đảm bảo kết quả đúng với cam kết
  

(3) Đây có thể là nguyên nhân lớn nhất, đó là Thương lượng KPI gắn “nồi cơm” của nhân viên.

Ngành ngân hàng không phải kiểu đặt kế hoạch từ trên xuống một chiều và mà là một cuộc thương lượng giữa Hội sở và các Đơn vị kinh doanh:

• Giai đoạn Bottom-up: Mỗi giám đốc chi nhánh/phòng giao dịch là người hiểu rõ nhất “địa bàn” của mình. Họ sẽ đăng kí chỉ tiêu. Đây là lúc họ thường “giấu bài”
  
  
• Giai đoạn Challenge: Hội sở sẽ dựa trên dữ liệu và mục tiêu của ngành hoặc của riêng ban lãnh đạo để challenge con số này. Thường là yêu cầu tăng trưởng cao hơn.
  

Kết quả sẽ chốt ở một con số thông thường là cao hơn và có tính sức ép cho các đơn vị. Đặc biệt gắn KPI lương thưởng vào kế hoạch, sát tới từng nhân viên.

Điều này đảm bảo cho việc thực hiện kế hoạch vừa có tính khả thi cao (do đã lập kế hoạch 2 chiều) và vừa có tính thách thức.

(4) Cuối cùng là các ngân hàng có sự hiểu biết về khách hàng mình khá rõ.

Như những người bạn của tôi làm ngân hàng đều nói được chính xác khách hàng nào đang có rủi ro ra sao, chậm lương hay đơn hàng thế nào, tài sản đảm bảo đang bị thổi phồng giá trị hoặc dòng tiền ảo ... ngân hàng thường là đơn vị đầu tiên biết trước cả khi nợ xấu thực sự phát sinh trên báo cáo.

Nên khả năng dự báo cao.

Đó cũng đặt ra vấn đề là nếu quản trị cực tốt và thông tin luôn chặt chẽ như vậy thì việc sai lệch lớn không thể là do “vô ý”.

Trên đây là góc nhìn tham khảo.

----

Mô tả phương pháp thống kê: Nguyên đã tổng hợp dữ liệu của:

• 187 doanh nghiệp đã đang hoặc từng có vốn hóa lớn trên sàn chứng khoán.
  
  
• Xác định theo ngành cấp 3, trong đó một gành hoàn chỉnh được xác định có từ 5 đại diện trở lên tránh ngành quá nhỏ.
  
  
• Dữ liệu tỷ lệ hoàn thành từ Widata.
  

Tại sao phải có cả nhóm cổ phiếu đã từng có vốn hóa lớn ? bởi vì có khá nhiều doanh nghiệp đã từng thổi giá tăng rất mạnh trong 1 năm bởi lời hứa về kết quả kinh doanh sẽ đột biến trong năm tới, nhưng rồi khi kế hoạch hoàn toàn thất bại thì giá cổ phiếu giảm 60-70% khá phổ biến. Vì vậy phải chọn đúng bao gồm cả những doanh nghiệp đã “teo nhỏ”

Cre: Trương Đắc Nguyên