Ngành thép liệu còn cơ hội nhìn từ báo cáo tài chính 30/9/2022???

Quyết định viết bài này lúc mà hầu hết các cổ đông thép đang trãi qua những ngày đau khổ và không ít người sinh lòng oán hận đến những nhà lãnh đạo Công ty thép có thể gặp nhiều gạch đá. Tuy nhiên tôi chỉ muốn nói lên quan điểm cá nhân, cái nhìn của bản thân về các số liệu tài chính đã được công bố, không có bất cứ khuyến nghị nào hết. Ai có chung quan điểm, hoặc sự quan tâm có thể chia sẽ để cùng nhau bổ sung kiến thức đầu tư.
1. Một doanh nghiệp có thể chết, tuy nhiên 1 ngành thì không thể nào chết nhất là ngành sản xuất thiết yếu. Khó khăn hiện tại thì trường sẽ thanh lọc các doanh nghiệp yếu, doanh nghiệp quản trị không tốt. Doanh nghiệp nào sống sót sẽ chứng minh bản lĩnh của họ và thị phần của những doanh nghiệp yếu sẽ bị thay đổi đáng kể. Sau cơn mưa chỉ những hạt mầm tốt mới phát triển mạnh.
2. Đọc một số chỉ tiêu trên báo cáo tài chính các doanh nghiệp thép mới công bố: HPG, HSG, NKG
a. HPG: Vốn chủ sở hữu 98.075 tỷ, trong đó: vốn điều lệ 58.147 tỷ,lợi nhuận chưa phân phối 35.825 tỷ (61% vốn điều lệ), nợ vay 65500 tỷ (tăng 8.3k tỷ, 0.66 lần vốn chủ sở hữu), hàng tồn kho 43.880 tỷ ( tăng 1.700 tỷ so với đầu năm, dự phòng giảm giá 898 tỷ), lưu chuyển tiền tệ dòng tiền sản xuất kinh doanh +6.752 tỷ.
b. HSG: Vốn chủ sở hữu 10.883 tỷ, trong đó: vốn điều lệ 5.980 tỷ,lợi nhuận chưa phân phối 4.541 tỷ (76% vốn điều lệ), nợ vay 4.186 tỷ ( giảm 2.649 tỷ, 0.38 lần vốn chủ sở hữu), hàng tồn kho 7.373 tỷ ( giảm 4.976 tỷ so với đầu năm, dự phòng giảm giá 715 tỷ), lưu chuyển tiền tệ dòng tiền sản xuất kinh doanh +2.844 tỷ.
c. NKG: Vốn chủ sở hữu 5.733 tỷ, trong đó: vốn điều lệ 2.632 tỷ,lợi nhuận chưa phân phối 2.042 tỷ (77% vốn điều lệ), nợ vay 5.763 tỷ ( tăng 1.944 tỷ, 1,00 lần vốn chủ sở hữu), hàng tồn kho 8.837 tỷ ( tăng 556 tỷ so với đầu năm, trích dự phòng 290 tỷ), lưu chuyển tiền tệ dòng tiền sản xuất kinh doanh -1.262tỷ.

3. Đánh giá rủi ro trong quý 4:

a. Rủi ro tỷ giá: tỷ giá cuối quý 3 đặc biệt là tháng 10 có sự biến động mạnh mẽ khi ngân hàng nhà nước liên tục nâng mức giao dịch và biên độ giao dịch đối với USD. Chi phí nhập khẩu sẽ tăng, hưởng lợi xuất khẩu.
- HPG đang có các khoản phải trả ngoại tệ lớn, nên rủi ro tỷ giá cũng rất cao (quý 3 đã phản ảnh 1k tỷ), dự kiến quý 4 sẽ lớn hơn do biến động tỷ giá trong tháng 10 lớn.
- HSG: thị phần xuất khẩu lớn, số dư vay ngoại tệ ít (trên báo cáo tài chính 1/7-30/9 thể hiện lỗ chênh lệch tỷ giá khoản 40 tỷ, lãi chênh lêhcj tỷ giá đến 95.5 tỷ). Dự kiến biến động tỷ giá sẽ không ảnh hưởng nhiều và nếu có thì ảnh hưởng tích cực. (thực tế đầu vào của HSG nhập nhiều từ trong nước: HPG và Fomosa, 30 tháng 9 đánh giá lại tỷ giá các khoản có gốc ngoại tế lãi 4 tỷ chứng tỏa HSG đang được lợi về tỷ giá)
- NKG: thị phần chủ yếu là xuất khẩu, hưởng lợi nhiều từ tỷ giá (lỗ chênh lệch tỷ giá gần 57 tỷ đánh giá lại cuối kỳ- dự là dư nợ và phải trả bằng ngoại tệ lớn). 30/9 có 40 triệu USD, tuy nhiên nợ vay va và nợ phải trả lớn nên không biết có gốc ngoại tế là bao nhiêu nên chưa đánh giá được biến động. Dự biến động sẽ có lợi với xuất khấu nhưng không có lợi với dư nợ hiện tại.

b. Đánh giá rủi ro tăng lãi suất: ngân hàng nhà nước nâng lại suất 2 lần mỗi lần 1% cuối tháng 9 và tháng 10, nên rủi ro lãi suất phản ánh trong quý 3 là chưa lớn, quý 4 là chủ yếu.
- HPG với dư nợ hiện tại là 65k tỷ, cho nên rủi ro lãi suất là rất cao, tuy nhiên 1 phần sẽ được vốn hóa vào dung quất 2, và HPG cuối kỳ vẫn còn gần 40k tỷ tiền, sẽ được hưởng lợi từ lãi tiền gửi hoặc trả nợ trước hạn. So về giá trị tuyệt đối thì lớn, nhưng so với ngồn vốn chủ, doanh thu thì ảnh hưởng lãi suất cũng không phải quá sốc.
- HSG: điểm tích cực của HSG là 30/9 nợ vay chỉ còn có 4k tỷ, tương được 0.38 lần vốn chủ, nợ vay chủ yếu là nợ ngắn hạn, có tính chất quay vòng cao nên linh hoạt hơn, nợ vay nhập hàng và doanh thu về có thể cấn trừ cho nhau (chi phí lãi vay quý 4 là 73 tỷ chưa bằng 1% doanh thu). Việc chủ động giảm nợ vay trước thời điểm biến động lãi vay lớn là ưu điểm và là lợi thế (dư hạn mức để sản sàn nhập hàng trong gian đoạn giá HRC tạo đáy)
- NKG: Nợ vay tăng cao do tài trợ cho lượng lớn hàng tồn kho, nếu quý 4 NKG không hạ hàng tồn kho và nợ vay thì khả NKG sẽ có nhiều khó khăn. Mặc dù nợ vay cao hơn HSG rất nhiều tuy nhiên mức lãi vay lại thấp hơn, nên có thể là nguồn vay NKG thấp hơn, dư nợ phát sinh lớn về cuối quý. Tuy nhiên áp lực trả lãi quý 4 dựa trên cuối quý nên quý 4 dự NKG sẽ gặp nhiều khó khăn.

c. Hàng tồn kho:
- HPG hàng tồn kho lớn, chỉ tăng nhẹ so với đầu năm. Điều này hết sức bình thường vì HPG là doanh nghiệp sản xuất, thị phần cao, lượng hàng tồn kho cũng chỉ tương đương 1 quý. (HPG vẫn sản xuất Full công suất), hàng bán vẫn trên giá vốn và hơn nữa định phí rất cao nên việc duy trì ở mức công suất này nếu bán hàng vẫn ổn thì HPG vẫn lợi lớn về dòng tiền thu hồi các khoản định phí.
- HSG hàng tồn kho cuối quý giảm mạnh, đang ở mức thấp hơn cả NKG, hiện tại giá HRC đang ở vùng đáy và có thể giảm thêm nên đây là điểm thuận lợi rất lớn với HSG, trích lập dự phòng hàng tồn kho của HSG lên đến 715 tỷ là điều hơi lạ, phải chăng là cú đạp để dành cho kỳ tiếp theo và cũng có thể là quý vừa rồi HSG chỉ yêu tiên bán hàng tồn để giảm tồn kho, hạn chế nhập mới đề đón hàng giá rẻ.
- NKG hàng tồn kho đang ở mức cao nhất lịch sử 8.837 tỷ (2 lần doanh thu quý 3, thông thương hàng tồn kho chỉ khoảng 1 lần) tuy nhiên trích lập dự phòng chỉ 290 tỷ, tương đương 3,28% thấp hơn nhiều so với mức 9.69% của HSG. Có thể giải thích vấn đề này có thể là NKG chủ động nhập hàng vào cuối quý 3, điều này cũng có thể giải thích được tại sao dư nợ cuối quý 3 lớn mà lãi vay lại ít. Tuy nhiên hàng tồn kho tại thời điềm 30/6 là 8.5k tỷ, giá vốn quý 3 là 4.6k tỷ thì khoản 4k tỷ hàng tồn kho ở quý 2 ở mức giá cao vẫn chưa bán hết. Vì vậy số liệu trích lập này tôi cũng đang khá lăn tăn về độ tin cậy.

d. Rủi ro bán hàng: cùng với việc thắt chặt dòng tiền, xiết bất động sản, giải ngân vốn đầu tư công chậm thì quý 4 được đánh giá là tương đối khó khăn với ngành thép. Tuy nhiên tỷ giá USD đang ủng hộ các doanh nghiệp xuất khẩu.
- HPG: thị phần chủ yếu là trong nước sẽ bị ảnh hưởng không thuận lợi, tuy nhiên thị phần xuất khẩu đang được đẩy mạnh trong những quý gần đây, sẽ bù một phần nào đó. Điều đó có thể thấy mặc dù giá bán giảm mạnh nhưng doanh thu quý 3 của HPG giảm không đáng kể so với cùng kỳ và điều này chứng minh HPG vẫn đang làm chủ cuộc chơi của ngành thép trong nước.
- HSG thị phần trong nước sẽ bị ảnh hưởng không thuận lợi, tuy nhiên thị trường xuất khẩu lại được hưởng lợi lớn. Ngoài ra quý 4 là quý hoàn thiện các công trình, hoasen home kỳ vọng sẽ đẹp lại nguồn thu lớn cho quý 4 năm nay.
- NKG thị phần trong nước sẽ bị ảnh hưởng không thuận lợi, tuy nhiên thị trường xuất khẩu lại được hưởng lợi lớn.
e. Dòng tiền: hiện tại dòng tiền HPG, HSG mặc dù năm khó khăn với ngành thép nhưng dòng tiền sản xuất kinh doanh dương tương đối lớn. Còn NKG liên tục âm lớn trong các năm liên tiếp, cho chính sách đầu cơ hàng tồn kho.
4. Đánh giá cơ hội đầu tư ngành thép: đến thời điểm hiện tại có thể nói những gì tiêu cực nhất có lẽ cũng đã phơi bày. Không kỳ vọng giá tăng trở lại, nhưng kỳ vọng chấm dứt chuỗi ngày down với tốc độ cao.
- Hiện tại giá thép theo https://tradingeconomics.com/commodity/steel thì đang ở vùng đáy của 5 năm, hiện tại mặc dù nhu cầu đang có xu hướng giảm nhưng nguồn cung cũng giảm khá mạnh do yếu tố năng lượng tăng, giá than tăng, châu âu nhiều nhà máy ngừng sản xuất...cho nên khả năng để giá thép giảm sâu trong thời gian tới cũng hơi khó.
- Doanh nghiệp thép trong nước đang hưởng lợi rất lớn từ nguồn năng lượng giá rẻ và ổn định, giá than có xu hưởng giảm từ quý 3, giá quặng giảm mạnh hơn giá thép.
- Thị trường xuất khẩu hưởng lợi lớn từ tỷ giá.
- Giá trị cổ phiếu đã chiết khấu khá sâu (chiết khấu theo VNI và theo rủi ro ngành), khó có thể kỳ vọng sự phục hồi theo hình chữ V, tuy nhiên có thể kỳ vọng mô hình chữ U không thì ít nhất là chữ L
- Khoản lỗ lớn của các doanh nghiệp thép đến từ giảm giá hàng tồn kho, trong quý 4 khả năng ảnh hưởng rủi ro này là không lớn. Tuy nhiên rủi ro tỷ giá, lãi suất là điều đáng quan tâm, vì vậy doanh nghiệp nào quản trị tốt qua giai đoạn này khả năng sẽ chiếm lĩnh thị trường.
- Lợi nhuận chưa phân phối, của để dành của các doanh nghiệp đang rất lớn: HPG 62%, HSG 77%, NKG 78%. Vì vậy mặc dù năm 2022 kết quả không thuận lợi nhưng mức cổ tức vẫn được duy trì ở mức cao.
Trên đây là quan điểm cá nhân tôi chia sẽ cùng những người quan tâm. Hiện tại cũng đang là cổ đông thép, đang chịu nỗi đau chung của các cổ đông nên a e cũng đừng gạch đá nhé. Nếu có thông tin và quan điểm hay chia sẽ cùng anh e ngẫm. Giá cổ phiếu ngoài yếu tố nội tại còn phụ thuộc nhiều vào yếu tố thị trường chung, giai đoạn này e ẳm cả 2.
Thanks