Ngày 2/4 Mỹ đánh thuế Việt Nam hay không

Đánh giá khả năng Việt Nam lọt vào danh sách các quốc gia bị áp thuế theo chính sách "có đi có lại" (reciprocal tariffs) của Tổng thống Donald Trump phụ thuộc vào nhiều yếu tố kinh tế, chính trị và chiến lược thương mại, dựa trên thông tin hiện có tính đến ngày 25 tháng 3 năm 2025.

Trước hết, Việt Nam có nguy cơ cao bị xem xét do mức thặng dư thương mại lớn với Hoa Kỳ. Năm 2024, thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ ước tính khoảng 120-123,5 tỷ USD, đứng thứ ba sau Trung Quốc và Mexico – hai quốc gia đã bị áp thuế lần lượt 10-20% (từ ngày 4 tháng 2 năm 2025) và 25% (từ ngày 4 tháng 3 năm 2025). Chính sách thuế quan của Trump tập trung vào việc giảm thâm hụt thương mại, và Việt Nam, với vị trí là đối tác xuất khẩu lớn thứ sáu vào Mỹ (136,6 tỷ USD năm 2024), dễ dàng rơi vào tầm ngắm. Ngoài ra, mức thuế trung bình mà Mỹ áp lên hàng Việt Nam hiện chỉ khoảng 2,2%, thấp hơn nhiều so với mức 5,1% mà Việt Nam áp lên hàng Mỹ (theo số liệu WTO). Nếu Trump áp dụng nguyên tắc đối ứng, thuế lên hàng Việt Nam có thể tăng thêm khoảng 2,9%, tương đương 4 tỷ USD chi phí bổ sung.

Tuy nhiên, khả năng Việt Nam bị áp thuế ngay lập tức hoặc ở mức cao (như 20-30%) có thể không quá lớn trong ngắn hạn. Thứ nhất, ưu tiên hiện tại của Trump dường như là các quốc gia lớn hơn như Trung Quốc, Canada, và Mexico, vốn chiếm tỷ trọng nhập khẩu lớn hơn vào Mỹ (khoảng 43% tổng nhập khẩu). Việt Nam, dù quan trọng, chỉ chiếm khoảng 4,2% tổng nhập khẩu của Mỹ, nên có thể chưa phải là mục tiêu hàng đầu. Thứ hai, quan hệ Việt-Mỹ đang ở giai đoạn tích cực, với việc nâng cấp thành Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2023 và các thỏa thuận kinh tế đáng kể. Ví dụ, ngày 14 tháng 3 năm 2025, Bộ trưởng Công Thương Việt Nam Nguyễn Hồng Diên đã ký kết các hợp đồng trị giá 4,15 tỷ USD với doanh nghiệp Mỹ, dự kiến triển khai các thỏa thuận lên tới 90,3 tỷ USD từ năm 2025, tập trung vào mua sắm máy bay, dầu khí, và hàng hóa Mỹ. Những động thái này cho thấy Việt Nam đang chủ động tăng nhập khẩu từ Mỹ để giảm thặng dư thương mại, có thể làm dịu áp lực từ chính quyền Trump.

Mặt khác, Việt Nam cũng đối mặt với rủi ro từ các yếu tố gián tiếp. Mỹ lo ngại hàng Trung Quốc "đội lốt" qua Việt Nam để né thuế, đặc biệt với thép và hàng điện tử. Dù Việt Nam đã cam kết minh bạch xuất xứ, nếu bị điều tra và phát hiện vi phạm, thuế chống bán phá giá hoặc thuế bổ sung có thể được áp dụng. Hơn nữa, Trump là một nhà đàm phán thực dụng – thuế quan thường được dùng làm công cụ ép đối phương nhượng bộ. Nếu Việt Nam đàm phán hiệu quả, như tăng mua hàng Mỹ hoặc điều chỉnh chính sách thương mại, khả năng bị áp thuế cao có thể giảm.

Về xác suất cụ thể, khó đưa ra con số chính xác vì quyết định phụ thuộc vào chiến lược của Trump và dữ liệu từ cuộc điều tra của USTR (dự kiến hoàn tất vào khoảng tháng 8 năm 2025). Tuy nhiên, trong kịch bản cơ sở (xác suất khoảng 50%), Việt Nam có thể bị tăng thuế nhẹ lên mức 5,1% để ngang bằng với thuế Việt Nam áp lên hàng Mỹ. Kịch bản xấu hơn (xác suất 25%) là thuế tăng mạnh (10-20%) nếu Mỹ xếp Việt Nam vào nhóm "thương mại không công bằng". Kịch bản tích cực (xác suất 25%) là Việt Nam tránh được thuế lớn nhờ đàm phán và ưu tiên của Trump tập trung vào các mục tiêu khác.

Tóm lại, Việt Nam có nguy cơ lọt vào danh sách áp thuế do thặng dư thương mại lớn, nhưng khả năng bị áp thuế cao ngay lập tức không quá cao nhờ quan hệ song phương tích cực và chiến lược ứng phó chủ động. Rủi ro sẽ rõ hơn khi Mỹ công bố danh sách chính thức vào ngày 2 tháng 4 năm 2025 hoặc sau báo cáo điều tra giữa năm. Việt Nam cần tiếp tục tăng nhập khẩu từ Mỹ và đảm bảo minh bạch thương mại để giảm thiểu khả năng này.

Mục tiêu sâu xa trong việc đánh thuế của Trump là bảo hộ sản xuất trong nước nhé, chứ k hẳn giảm thặng dư thương mại đâu, đánh vào hàng trong nước k sản xuất đc thì chỉ pass thẳng vào người tiêu dùng mỹ thôi chứ được lợi gì.

Mỹ kg có may mặc. Đồ
gỗ
kg?

Nóng. Bộ tài chính đề xuất giảm thuế tối huệ quốc (MFN). https://vnexpress.net/bo-tai-chinh-tinh-giam-thue-nhap-khau-uu-dai-oto-khi-lng-4865770.html
Giảm bớt bất công bằng thuế của hai nước và cụ thể hóa mối quan hệ đối tác toàn diện hai nước.

--- Gộp bài viết, 26/03/2025, Bài cũ: 26/03/2025 ---

Bác đọc báo cáo của VinaCapital có thống kê này đấy. Rảnh mình lục lại cho