Nghị quyết 79 và Nghị quyết 68: Không phải chọn bên, mà là phân vai cho tăng trưởng

Trong thời gian gần đây, nhiều nhà đầu tư tranh luận rằng kinh tế Nhà nước hay kinh tế tư nhân mới là “trụ cột” của nền kinh tế. Nhìn từ hai nghị quyết lớn của Trung ương – Nghị quyết 79 về kinh tế Nhà nước và Nghị quyết 68 về kinh tế tư nhân – có thể thấy câu trả lời khá rõ: không triệt tiêu nhau, mà là phân vai rõ ràng cho từng khu vực.

Kinh tế Nhà nước tiếp tục được xác định giữ vai trò chủ đạo. Điều này không đồng nghĩa với việc “làm thay thị trường”, mà là giữ các nguồn lực then chốt: đất đai, tài nguyên, hạ tầng chiến lược, năng lượng, tài chính, quốc phòng – an ninh. Vai trò của khu vực này giống như bộ khung và người cầm lái: bảo đảm ổn định vĩ mô, an sinh xã hội, an ninh quốc gia và dẫn dắt những lĩnh vực khó, vốn lớn, rủi ro cao mà khu vực tư nhân chưa thể hoặc chưa muốn tham gia. Đáng chú ý, Nghị quyết 79 không đặt mục tiêu chiếm bao nhiêu % GDP, mà nhấn mạnh hiệu quả và khả năng dẫn dắt.

Ngược lại, Nghị quyết 68 đánh dấu một bước chuyển rất mạnh về tư duy khi xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Đây là lực lượng trực tiếp tạo ra tăng trưởng, việc làm, năng suất và đổi mới sáng tạo. Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, khu vực tư nhân đóng góp 55–58% GDP, tiên phong trong khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, và đưa trình độ công nghệ doanh nghiệp tư nhân Việt Nam vào nhóm dẫn đầu ASEAN.

- > Điểm đột phá lớn nhất của Nghị quyết 68 nằm ở tiếp cận nguồn lực. Nếu trước đây doanh nghiệp nhà nước thường có lợi thế về đất đai, vốn, thì nay yêu cầu đặt ra là bình đẳng thực chất: tư nhân được tiếp cận công khai, minh bạch đất đai, tài nguyên, tín dụng; thậm chí được tham gia các dự án đầu tư công, các lĩnh vực chiến lược quốc gia nếu đủ năng lực. Đây là sự thay đổi mang tính nền tảng, không chỉ về chính sách mà về tư duy quản lý.

Hai nghị quyết cũng xác lập rõ tính bổ trợ: doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò dẫn dắt chuỗi trong các ngành chiến lược, còn doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, sản xuất, dịch vụ. Nhà nước sẽ từng bước rút lui khỏi những lĩnh vực mà tư nhân làm tốt, chuyển giao vốn tại các doanh nghiệp không trọng yếu, để tập trung nguồn lực vào kiến tạo hạ tầng, thể chế và môi trường kinh doanh.

Nhìn từ góc độ thị trường chứng khoán, thông điệp là khá rõ ràng: động lực tăng trưởng dài hạn nằm ở khu vực tư nhân, nhưng trong một “bộ khung” ổn định do Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt. Ai đọc được đúng tinh thần này sẽ hiểu vì sao câu chuyện chính sách trong giai đoạn tới không phải là chọn phe, mà là chọn doanh nghiệp biết tận dụng làn sóng thể chế mới để tăng trưởng bền vững.