Nghịch lý trong cuộc cách mạng xe điện: EV Trung Quốc và cuộc khủng hoảng giảm phát

Ngành xe điện Trung Quốc đang đặt ra một nghịch lý kinh tế thú vị: tăng trưởng chưa từng có cùng với sự bất ổn về cơ cấu, đe dọa các mục tiêu kinh tế rộng lớn hơn. Sự can thiệp gần đây của Quốc vụ viện nhằm hạn chế "cạnh tranh phi lý" trên thị trường xe điện không chỉ thể hiện chính sách công nghiệp mà còn báo hiệu một thời điểm quan trọng, khi động lực thị trường và sự ổn định kinh tế vĩ mô đang mất cân bằng một cách nguy hiểm.



Vòng xoáy giảm phát: Từ đổi mới đến hủy diệt

Cuộc cạnh tranh giá khốc liệt đã trở thành đặc trưng của thị trường xe điện Trung Quốc kể từ năm 2023 là minh chứng cho cái mà các nhà kinh tế gọi là "cạnh tranh hủy diệt" - nơi các cuộc chiến giá cả làm xói mòn lợi nhuận của ngành mà không mang lại lợi nhuận năng suất tương ứng. Hiện tượng này vượt ra ngoài cơ chế thị trường đơn thuần, tạo ra hiệu ứng lan tỏa khắp hệ sinh thái công nghiệp của Trung Quốc.

Cơ chế truyền tải này tuy đơn giản nhưng lại rất mạnh mẽ: khi các nhà sản xuất xe điện giảm giá để duy trì thị phần, họ sẽ gây sức ép lên các nhà cung cấp trên toàn bộ chuỗi giá trị. Các nhà sản xuất thép, nhà sản xuất pin và nhà cung cấp linh kiện phải đối mặt với biên lợi nhuận bị thu hẹp, góp phần tạo nên chuỗi giảm phát, làm suy yếu nền tảng cạnh tranh sản xuất của Trung Quốc.

Các sản phẩm vận tải và truyền thông chiếm hơn 10% chỉ số giá tiêu dùng của Trung Quốc, khiến sự sụt giảm giá trong ba năm của ngành ô tô trở thành một yếu tố góp phần đáng kể vào áp lực giảm phát dai dẳng. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn, trong đó giá cả giảm làm giảm năng lực đầu tư của doanh nghiệp, hạn chế tăng trưởng tiền lương và kìm hãm chi tiêu của người tiêu dùng - hoàn toàn trái ngược với những gì Trung Quốc cần để đạt được tăng trưởng kinh tế bền vững.


Cân bằng giữa cạnh tranh và ổn định

Sự can thiệp của Trung Quốc vào cuộc chiến giá xe điện phản ánh thách thức lớn hơn trong việc quản lý cạnh tranh thị trường trong mô hình phát triển do nhà nước dẫn dắt. Mặc dù các cuộc chiến giá cả không được kiểm soát có thể gây tổn hại đến sức khỏe của ngành và góp phần gây áp lực giảm phát, nhưng việc quản lý quá chặt chẽ có nguy cơ kìm hãm động lực cạnh tranh vốn đã giúp xe điện Trung Quốc có sức cạnh tranh toàn cầu.

Con đường tối ưu phía trước đòi hỏi một chính sách tinh tế, vừa giải quyết tình trạng dư thừa năng lực cơ cấu, vừa duy trì các động lực cạnh tranh cho đổi mới và hiệu quả. Thành công sẽ phụ thuộc vào khả năng của chính phủ trong việc chống lại các động lực bảo hộ từ lợi ích địa phương, đồng thời duy trì tầm nhìn chiến lược đã thúc đẩy thành công của xe điện Trung Quốc.

Xét cho cùng, ngành xe điện Trung Quốc là một mô hình thu nhỏ của những thách thức chuyển đổi kinh tế rộng lớn hơn: làm thế nào để duy trì đà tăng trưởng đồng thời đảm bảo ổn định, làm thế nào để khuyến khích cạnh tranh đồng thời ngăn chặn những hậu quả tiêu cực, và làm thế nào để cân bằng các lực lượng thị trường với các mục tiêu công nghiệp chiến lược. Việc giải quyết những căng thẳng này sẽ ảnh hưởng đáng kể không chỉ đến tương lai ngành ô tô Trung Quốc mà còn đến cả quỹ đạo kinh tế rộng lớn hơn của nước này trong thập kỷ tới...

CHI TIÊT: https://vietnambusinessinsider.vn/n...uoc-va-cuoc-khung-hoang-giam-phat-a46477.html