Nhân đuốc thế vận hội Bắc Kinh 2008 sắp rước qua dọc Biển Đông,báo Tuổi Trẻ thứ Hai, 21/04/2008 viết

Nhân đuốc thế vận hội Bắc Kinh 2008 sắp rước qua dọc Biển Đông,báo Tuổi Trẻ thứ Hai, 21/04/2008 viết về quần đảo Ho

Về Lý Sơn nhớ đội Hoàng Sa
TTO - Du khách tìm về đất đảo Lý Sơn thăm các di tích lịch sử gắn liền với hải đội Hoàng Sa kiêm quản Trường Sa sẽ hiểu rõ hơn công lao của người dân nơi đây đối với nền độc lập, chủ quyền của dân tộc. Qua đó càng hiểu hơn sự can trường của những người lính Hoàng Sa mà dân đất đảo tôn vinh là những hùng binh?
Từ TP Quảng Ngãi xuôi về hướng đông chừng 16km là đến cửa biển Sa Kỳ. Từ đây xuống tàu cao tốc vượt sóng khoảng 45 phút nữa là du khách đến đảo Lý Sơn. Đến đảo bạn đừng quên ghé thăm những di tích lịch sử của đội Hoàng Sa kiêm quản Trường Sa mà trong các tác phẩm Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn, Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú, Đại Nam thực lục, Đại Nam nhất thống chí triều Nguyễn đều có đề cập rất rõ.
Theo Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn thì: ?oNgày trước, họ Nguyễn có thiết lập đội Hoàng Sa gồm 70 suất, lấy người ở xã An Vĩnh bổ sung. Mỗi năm họ luân phiên chia nhau đi biển, lấy tháng giêng ra đi nhận lãnh chỉ thị làm sai dịch. Đội Hoàng Sa này được cấp phát mỗi người sáu tháng lương. Họ chèo năm chiếc thuyền câu nhỏ ra ngoài biển cả ba ngày ba đêm mới đến đảo (tức đảo Hoàng Sa). Họ tha hồ lượm lặt, tự ý bắt chim cá làm đồ ăn...? .
Trong Đại Nam thực lục chính biên triều Nguyễn còn viết: "Tháng giêng năm Ất Hợi (1815) sai bọn Phạm Quang Ảnh thuộc đội Hoàng Sa ra đảo Hoàng Sa xem xét đồ đạc thủy trình...?. Còn theo Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú thì đội Hoàng Sa: "mỗi năm cứ đến tháng ba nhận chỉ thị đi làm việc, đem theo lương thực sáu tháng, đi năm chiếc thuyền nhỏ, ra khơi ba ngày ba đêm mới đến đảo này, ở đó mặc tình tìm lấy, bắt cá mà ăn, lấy được nhiều đồ vật quí báu của thuyền chở, cùng lượm lấy khá nhiều hải vật, qua tháng tám trở về, vào cửa Eo (Yêu Môn, tức cửa Thuận An - NV) tới thành phú Xuân".
Trên đảo hiện có Âm Linh tự ở thôn An Vĩnh, nơi thờ lính Hoàng Sa và phối thờ các vị thần khác. Miếu thành hoàng ở đình làng An Hải cũng thờ lính Hoàng Sa; mộ cai đội Phạm Quang Ảnh ở thôn Đông xã An Vĩnh, nhà thờ họ Phạm và nhà thờ họ Võ ở thôn Tây, xã An Vĩnh lưu giữ nhiều tài liệu, gia phả liên quan đến cai đội Phạm Quang Ảnh và lính Hoàng Sa. Dinh ông Thắm thờ cai đội Hoàng Sa Võ Văn Khiết và ngôi mộ của ông đều nằm ở thôn Tây xã An Vĩnh, đình làng An Vĩnh - nơi xưa kia tổ chức lễ khao lề tế lính Hoàng Sa.
Theo tiến sĩ Đoàn Ngọc Khôi, chuyên viên Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi, lễ khao lề thế lính Hoàng Sa được tổ chức vào ngày 20-3 âm lịch hằng năm xuất phát từ truyền thuyết dân gian cho rằng lễ khao lề nhằm hiến tế sinh mạng của lính Hoàng Sa cho thần linh để họ yên tâm ra đi.
Sau này khi quân Pháp xâm lược, đội Hoàng Sa bị giải thể vào năm 1876. Tuy vậy, lễ này vẫn được duy trì hằng năm, với lễ vật gồm: trầu, rượu, giấy vàng mã và lương thực, thực phẩm như muối, gạo, củi, mắm, nồi đất... là những vật mà lính Hoàng Sa phải mang theo đi làm nhiệm vụ. Tất cả những lễ vật này được đặt vào chiếc ghe bầu giả có đáy làm bằng bè chuối. Sau khi tế có nhạc bát âm xướng tấu, người dân đưa ghe ra biển thả trôi về biển Đông.
Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa theo thời gian và những thăng trầm biến chuyển của thời đại vẫn dược dân đảo duy trì. Âu đó cũng là lòng thành của người dân đối với tổ tiên - những người đã bỏ công sức và sinh mệnh của mình để bảo vệ nền độc lập chủ quyền của dân tộc.
Đi thăm các di tích, dự lễ khao lề rồi trở về khu mộ gió dưới nắng chiều vàng, trong bời bời cát trắng, du khách thắp những nén hương tưởng nhớ. Vùi sâu dưới ba tấc đất không có hài cốt chỉ có hình nhân làm bằng đất sét thế mạng người lính Hoàng Sa vong thân vì nước.
Xưa kia, năm nào trên đất đảo cũng có những người con của các dòng họ Phạm, Võ, Nguyễn, Đặng, Lê, Dương, Trần, Trương ?olãnh chiếu vua ban? lên đường làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền của đất nước. Họ ra đi phải đối mặt với bão tố đầy rủi ro nhưng năm nào cũng có người ra đi. Điều đó cho thấy sự hi sinh cao cả của những người lính thú và những tộc họ trên đảo Lý Sơn.
Hoàng Sa lắm đảo nhiều cồn
Chiếc chiếu bó tròn mấy sợi dây mây
Người lính Hoàng Sa xưa kia đi làm nhiệm vụ được triều Nguyễn cấp cho một chiếc chiếu, bảy đòn tre, một số sợi dây mây dài và một thẻ bài ghi rõ danh tính, bản quán, phiên hiệu để nếu khi bị nạn chết, các đồng đội sẽ bó xác trong chiếu mang về đất liền hoặc không mang được thì thả xuống biển cho xác trôi về đảo
Người đi làm nhiệm vụ là thế. Còn ở nhà vợ con ngóng trông:
Mãn mùa tu hú kêu thanh
Cá chuồn đã vãn sao anh chưa về
Nỗi khắc khoải nhớ mong của người vợ, sự ra đi làm nhiệm vụ trước sóng gió biển khơi của người lính thú Hoàng Sa - hùng binh Hoàng Sa xưa -mãi mãi là niềm kiêu hãnh của đất đảo qua nhiều thế hệ...
(TTO-VQC: http://dulich.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=253765&ChannelID=100)