Nhọc nhằn lắm, nghề môi giới chứng khoán!

Mỗi đợt sóng qua đi, lại có một lớp nhà đầu tư "đứt gánh" và một lớp môi giới "ngã" xuống. Năm 2014 với 2 con sóng lên khủng và sóng xuống kinh điển, cũng kịp khắc ghi nhiều tấm gương anh dũng hi sinh. . Nghề chứng nói chung và nghề Môi giới quả là bạc (!).


Vì đâu nên nỗi? Tiên trách kỷ hậu trách nhân. Tất nhiên phải là như vậy. Nhưng giờ đây, khi phải đối diện với sự thật rằng, niềm tin của nhà đầu tư trong nước cũng như nước ngoài vào thị trường chứng khoán Vịt Ngan này đã ở mức thê thảm. "Cái bọn môi giới" bây giờ, dưới con mắt của công chúng, chả khác gì những thằng "cò", những thằng "đánh bạc", thị trơờng chứng khoán Việt Nam là một sới bạc chả hơn chả kém.


Một thị trường đầy đủ dựa trên nền tảng cung - cầu và các trung gian phân phối. Cung thì sao? Quá nhiều, ngày càng lởm, minh bạch tù mù. Cầu thì sao? Ngày một sa sút, ốm yếu và mất niềm tin. Trong đội ngũ trung gian phân phối thì đã và đang bị cung chèn ép và chỉnh hướng đi.


Một nhà môi giới đích thực cần có kiến thức về Pháp luật, về hoạt động doanh nghiệp, về tài chính. Lý thuyết là vậy và thực tế quốc tế cần phải vậy, để bảo vệ chính cái nghề mà TTCK sinh ra và định vị cho nó: Nghề Môi giới. Để cho Môi giới là những nhà tư vấn, trading có đạo đức, có kiến thức và có trình độ thực sự và họ sống được với nghề của họ bằng thu nhập xứng đáng và chính đáng mà chính các nhà đầu tư trả cho họ (thông qua công ty chứng khoán).


Nhưng điều cay đắng với những MG hiện nay, rằng là, nếu họ cứ cố gắng nâng cao kiến thức, trình độ tư vấn, và thực tế là họ rất mong muốn sự bài bản bao nhiêu, thì vòng xoáy của TTCK mang tính đặc thù VN càng khiến họ trở nên khó tồn tại bấy nhiêu.


Vì đâu nên nỗi. Một sân chơi nghề nghiệp mà quá dễ dàng để nhảy vào chơi thì quả là sẽ quá chật chội. Một môi giới thực thụ, mất công đào tạo để lành nghề đầy đủ chứng chỉ (một cách nghiêm túc) và có kinh nghiệm cũng phải 2 năm chưa kể thời gian học ĐH. Nhưng một tay buôn có tiền, vẫn có thể dễ dàng làm cái việc đó chỉ bằng một cái hợp đồng cộng tác viên. Và, chính vì vậy, thay vì đây là một lực lượng nhà đầu tư (cầu) thì họ dễ dàng biến thành kênh trung gian luôn. Và lực lượng này ngày càng nhiều và phát triển dữ dội trong những năm 2011 đến nay. Không khỏi đắng lòng khi kết quả kinh doanh (thị phần) của một công ty môi giới thuộc top 10 thì doanh số của nhóm CTV này còn chiếm tới 80% doanh số chung. Họ có thể là những khách VIP, khách vừa, hoặc các MG từ các cty CK khác cài cắm ID sang. Vậy thì, cửa sống bằng nghề của các MG thực thụ, có chứng chỉ đuề huề... là đâu? 20% còn lại thôi.


Một công ty làm được, và rồi thì N công ty làm vậy. Và những lớp học cấp chứng chỉ hành nghề, một cái nghề mà phải nhà nước cấp chứng chỉ hẳng hoi cơ đấy, chỉ là nơi "trao đổi" giữa cung và cầu về cái giấy thông hành này mà thôi. Quá đơn giản, chẳng cần đi học buổi nào vẫn có thể chễm chệ ngồi vào phòng thi với tư cách là "đủ điều kiện thi", dĩ nhiên, phải đổi lại bằng một cái gì đó. Và từ cái nghề mà cần phải có Nhà nước "cho phép" giờ thì thằng nào cũng làm được hết. Đắng lòng thay cho Nhà nước.


Chưa kể. Thị phần đang dần hút hết về tay các ông lớn. Và thị trường thì đang chia làm 2 phần đối nghịch nhau. Thị trường các mã của tây và thị trường các mã của ta. Thị trường tây thì ta sợ không dám mó. Thị trường ta thì chỉ có ta "xóc đĩa" với nhau. Hễ có lệnh tây nào vào cái là mắt tròn mắt dẹt đu theo. Tây Campuchia đấy . Và với thị trường dẹo dọ vì tây như nhiều giai đoạn trước cũng như giai đoạn hiện nay, thanh khoản teo tóp thì sẽ "khối kẻ tách dòng bỏ cuộc chơi". Các công ty CK sau đợt tuyển rầm rộ năm 2014 giờ lại đang tính cách cắt giảm lương, giảm môi giới. Nếu như năm ngoái hạ chỉ tiêu doanh số để lôi kéo thì nay lại phải nâng lên để lấy cớ... thanh lọc Môi giới. Đã bao lần chứng rụng như sung, các công ty CK vẫn chưa mở mắt ra rộng rộng sâu sâu hơn nhỉ?


Lại còn nữa. Để kiếm được chút "phế" của khách hàng, áp vào "chỉ tiêu" doanh số của công ty. Môi giới còn phải vắt óc nghĩ cách "quay tay" cho khách thật khéo, để vừa đạt chỉ tiêu công ty, vừa lương cao, vừa phải có lãi cho khách. Trong 3 cái vừa này, cái vừa thứ 3 là khó nhất. Công ty thì đặt mục tiêu lên Top này top kia, đương nhiên phải "quay tay" mạnh rồi. Miệt mài "quay tay" vận may sẽ đến. Rủi khi thị trường sập, 99% KH ưa quay tay đều lăn quay. Vậy cũng là dấm chấm cho sự nghiệp Môi giới kia.


Lại còn thế này. Khách hàng thực chất cũng chạy từ nơi này sang nơi khác. Đôi khi không phải là dịch vụ công ty này tốt, hệ thống công ty kia ngon. Mà là vì MG có chịu back lại phí hay không. Với loại khách bẩn bựa này, VIP hẳn hoi đấy, nhiều khi, nhiều Môi giới phải nghiến răng làm, chỉ để lấy doanh số vì thực ra đã phải áp mức phí kịch sàn cho họ rồi. Ăn vào đâu. Chưa kể rủi ro đầy mình khi mà cứ phải bảo lãnh bơm tiền lúc nào cũng đầy tài khoản, tiền rất to. Sòng phẳng không sao, lỡ khi anh sa cơ lỡ bước, mua xong anh Ò í e thì đời Môi giới coi như tàn.


Cũng có rất nhiều nhà đầu tư thông hiểu cho nghề Môi giới, trò chuyện và tôn trọng các Môi giới, coi họ như những nhà tư vấn. Cũng may là vậy. Đầu tư lãi, Môi giới được thưởng "boa" thêm. Cũng mát ruột gan và yêu nghề thêm. Môi giới sẵn sàng cày ngày cày đêm, chỉ để tìm một thông tin hoặc một phương án cho những khách hàng như vậy. Nhưng số đấy, quả thực, phân bổ cho từng người đang hành nghề Môi giới quả thực vẫn còn khiêm tốn. Còn những khách hàng mà "quan hệ" với rất nhiều Môi giới, nghe mỗi nơi một ít, lãi không sao, lỗ thì quay ra chửi tất tật môi giới. Xé lòng.


Nhiều nhiều, rất nhiều chuyện và rất nhiều tâm sự của Môi giới. Âu cũng là sự khắc nghiệt của một thị trường mới ở thuở sơ khai nhưng cứ nghĩ là đã dậy thì. Có quá nhiều thứ bủa vây và thử thách nghề Môi giới. Họ không thể làm được gì lúc này vì đó là vì sân chơi hiện nay là như vậy. Một thị trường mà những thứ hàng rác rưởi có thể dễ dàng nhân bản, một thị trường mà tôn ti trật tự được vạch ra giấy trắng mực đen rõ ràng mà ngay cả những người đẻ ra những tờ giấy đó không tôn trọng nó, một thị trường mà tây với ta nhìn quá rõ mặt nhau tới mức “đíu” buồn nhìn nữa, một thị trường mà nhà đầu tư quá dễ bị tổn thương như vậy, là một thị trường hỏng.


Sáp nhập hay không sáp nhập, âu cũng chỉ là cái bát cái đũa xếp vào nhau. Người ta không thèm để ý trong cái bát nó có cái gì rồi. Bát cơm thiu cũng mặc sao?