Những điểm chính thỏa thuận thương mại Mỹ - Anh

Hôm nay 8 tháng 5 năm 2025 (giờ Mỹ) đúng vào dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng Thế chiến II, Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Vương quốc Anh Keir Starmer đã cùng công bố một thỏa thuận thương mại song phương mang tính bước ngoặt. Đây là thỏa thuận đầu tiên được ký kết dưới chiến lược thương mại “Đàm phán song phương – Thuế suất cao” của chính quyền Trump, với mục tiêu tái định hình trật tự thương mại thế giới và tạo áp lực lên các nền kinh tế lớn khác.

Thỏa thuận không chỉ mang tính biểu tượng trong quan hệ đồng minh Mỹ - Anh, mà còn đặt nền móng cho các cuộc đàm phán kế tiếp với các quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ. Dưới đây là tóm lược những điểm then chốt nhất của thỏa thuận này:

1. MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN, THỊT BÒ TRỊ GIÁ 5 TỶ USD CHO MỸ

Thỏa thuận mở ra cơ hội đáng kể cho nông dân và nhà sản xuất Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản và nhiên liệu sinh học. Trong đó, xuất khẩu thịt bò sang Anh dự kiến đạt 250 triệu USD/năm và ethanol đạt 700 triệu USD, chấm dứt các rào cản lâu nay từ phía Anh.

2. ĐIỀU CHỈNH THUẾ QUAN NGÀNH Ô TÔ

Mỹ đồng ý giảm thuế nhập khẩu ô tô từ Anh từ mức 27,5% xuống 10% cho 100.000 xe mỗi năm. Tuy nhiên, lượng xe vượt ngưỡng quota sẽ vẫn chịu mức thuế 25%. Đây là bước đi mang tính cân bằng: vừa mở cửa cho Anh, vừa bảo vệ ngành công nghiệp ô tô trong nước.

3. LẬP LIÊN MINH THÉP – NHÔM

Mỹ xóa bỏ mức thuế 25% áp lên thép và nhôm của Anh kể từ năm 2018. Đồng thời, hai nước thành lập liên minh thương mại về thép – nhôm nhằm phối hợp áp thuế 25% với sản phẩm cùng loại từ các quốc gia bị nghi là bán phá giá.

4. ĐẢM BẢO CHUỖI CUNG ỨNG DƯỢC PHẨM

Cả hai bên thống nhất không áp thuế lên các sản phẩm dược phẩm thiết yếu, tạo nền tảng vững chắc cho chuỗi cung ứng y tế chung. Dù chi tiết chưa hoàn thiện, đây là tín hiệu tích cực cho ngành công nghiệp dược hai nước.

5. CAM KẾT TIÊU CHUẨN CAO VỀ SỞ HỮU TRÍ TUỆ VÀ MÔI TRƯỜNG

Thỏa thuận đặt ra các nghĩa vụ chặt chẽ về bảo vệ sở hữu trí tuệ, quyền lao động và tiêu chuẩn môi trường. Điều này phản ánh nỗ lực của hai nước trong việc kết hợp tự do thương mại với trách nhiệm phát triển bền vững.

6. ƯU TIÊN TIẾP CẬN LINH KIỆN HÀNG KHÔNG VŨ TRỤ ANH

Các nhà sản xuất Mỹ, đặc biệt trong ngành hàng không vũ trụ, sẽ được tiếp cận dễ dàng hơn với linh kiện chất lượng cao từ Anh – một quốc gia có thế mạnh trong ngành này. Đây là động thái chiến lược nhằm củng cố lợi thế cạnh tranh của Mỹ trong các ngành công nghệ cao.

7. DUY TRÌ THUẾ 10% CƠ BẢN VỚI HÀNG HÓA ANH

Mặc dù có nhiều điều chỉnh, Mỹ vẫn giữ mức thuế suất cơ bản 10% đối với phần lớn hàng hóa nhập từ Anh. Dù là mức thấp so với các đối tác như Trung Quốc (145%), động thái này cho thấy Mỹ không còn ủng hộ tự do thương mại vô điều kiện.

8. XÓA BỎ CÁC RÀO CẢN PHI THUẾ QUAN TỪ PHÍA ANH

Anh cam kết loại bỏ các rào cản kỹ thuật và hành chính từng gây cản trở hàng hóa Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm chế biến. Đây là một nhượng bộ đáng kể, mở đường cho doanh nghiệp Mỹ mở rộng thị phần tại thị trường Anh.

9. TÁC ĐỘNG KINH TẾ NGẮN HẠN: GIẢM THIỂU BẤT ỔN

Ngân hàng Trung ương Anh đánh giá tác động ban đầu của chính sách thương mại của TT Trump có thể khiến GDP giảm 0,3% trong ba năm, nhưng thỏa thuận với Mỹ giúp ổn định tâm lý doanh nghiệp và tạo động lực phục hồi thông qua xuất khẩu.

10. TẠO HIỆU ỨNG DÂY CHUYỀN TOÀN CẦU

Việc Anh là quốc gia đầu tiên ký kết thỏa thuận song phương với chính quyền Trump tạo ra tiền lệ quan trọng. Các nước còn lại, đặc biệt là những quốc gia đang bị đe dọa áp thuế cao, sẽ buộc phải điều chỉnh lập trường đàm phán nếu muốn duy trì quyền tiếp cận thị trường Mỹ.

KẾT LUẬN: THỎA THUẬN ĐẦU TIÊN, ÁP LỰC TOÀN CẦU

Thỏa thuận thương mại Mỹ – Anh không chỉ là sự kiện mang tính biểu tượng về mặt ngoại giao mà còn là lời tuyên bố chính thức cho sự trở lại của chiến lược “đàm phán tay đôi, thuế suất cao” mà Tổng thống Trump theo đuổi. Trong khi Thủ tướng Starmer đạt được một bước tiến kinh tế trong bối cảnh hậu Brexit, ông Trump cũng đạt được thắng lợi chính trị – tạo sức ép lan tỏa lên các nền kinh tế lớn khác.

Tuy nhiên, mức thuế cơ bản 10% vẫn được duy trì, cùng nhiều điều khoản chưa được hoàn tất, cho thấy đây mới là chương đầu tiên của một chiến lược dài hạn. Các đối tác thương mại của Mỹ – từ châu Á đến châu Âu – giờ đây buộc phải lựa chọn giữa đàm phán sớm hoặc chấp nhận bị đánh thuế nặng hơn.

Thỏa thuận Mỹ - Anh vì thế không đơn thuần là một hiệp định kinh tế, mà là công cụ định hình lại thế trận thương mại toàn cầu trong thập niên tới.