những yếu tố tác động đến TTCK Việt Nam ..........

DJ lên VNI van tèo
DJ tèo VNI tèo thảm hơn

Khi doanh nghiệp làm ăn thất bát, cổ đông là người đầu tiên chịu thiệt - Ảnh: Đức Thanh​

TTCK Việt Nam đang trong giai đoạn sụt giảm khá mạnh về tính thanh khoản. Sự sụt giảm này do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân sâu xa là vấn đề thông tin thiếu minh bạch của thị trường.

>> SQC - Tác động ngược sau niêm yết
​

Báo ĐTCK số 123 vừa qua có đề cập đến vấn đề thông tin thiếu minh bạch trên hai bài thuộc trang Sự kiện và Bình luận. Bài viết liên quan đến CTCP Khoáng sản Sài Gòn - Quy Nhơn (mã CK: SQC) có trích dẫn ý kiến của ông Trần Văn Dũng, Giám đốc Sở GDCK Hà Nội nhận định, SQC đã không hoàn thành nghĩa vụ cung cấp thông tin bất thường như quy định tại Thông tư 09/2010/TT-BTC. Theo đó, SQC có thể bị phạt, nhưng trước hết, không ít nhà đầu tư của SQC đã nhận lấy phần thiệt thòi (dù cổ đông lớn của SQC nắm giữ hầu hết cổ phần của Công ty, nhưng vì SQC đã niêm yết nên chắc chắn sẽ có một lượng đủ lớn cổ đông nắm giữ một tỷ lệ đủ lớn cổ phần, ít nhất là bằng với quy định của pháp luật về điều kiện để là một công ty đại chúng).
Lâu nay, trường hợp như SQC được đưa lên mặt báo là rất hiếm. Có ý kiến cho rằng, vụ SQC lên mặt báo có thể do chủ ý của chính ban lãnh đạo Công ty. Nếu điều đó là đúng thì chỉ càng chứng tỏ rằng, nhiều trường hợp cố tình hạn chế thông tin khác trong các công ty đại chúng đang tồn tại.
Đã đành, khi doanh nghiệp làm ăn thất bát, cổ đông là người đầu tiên chịu thiệt, nhưng với mỗi nhà đầu tư, thị trường giao dịch sẽ cho phép họ hạn chế bớt tổn thất bằng cách bán cổ phần, cắt lỗ, chuyển hướng đầu tư. Thông tin về doanh nghiệp được công bố thường xuyên, minh bạch và cập nhật sẽ hỗ trợ nhà đầu tư sớm thực hiện và thực hiện thuận lợi việc rút lui khỏi Công ty. Nếu để những vấn đề của doanh nghiệp trở nên trầm trọng hết mức và vỡ lở, thì việc đồng loạt bán tháo cổ phiếu sẽ khiến giao dịch của cổ phiếu đó bị nghẹt cứng, thanh khoản triệt tiêu.
Tình trạng thiếu thông tin phổ biến cũng sẽ đẩy các diễn biến giao dịch của thị trường về các thái cực. Nó nhân lên tâm lý bầy đàn để khiến thị trường "nóng" nhanh, "nóng" quá, rồi lại hạ nhiệt nhanh không kém, thậm chí "đông cứng". Sự khan hiếm các thông tin về doanh nghiệp khiến nhà đầu tư có thiên hướng hành động theo những thông tin kinh tế vĩ mô và khi những thông tin này thiếu hoặc đang trong giai đoạn nhạy cảm thì việc nhà đầu tư chọn kế "án binh bất động" là hoàn toàn dễ hiểu. Chỉ có điều, hành động này làm cho thanh khoản của thị trường bị hệ lụy.
Nhìn rộng ra, vấn đề thiếu thông tin đã hạn chế chức năng cơ bản của TTCK thứ cấp là tạo điều kiện tái phân bổ hợp lý nguồn vốn xã hội. Về lâu dài, sự thiếu minh bạch thông tin sẽ làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư và cản trở sự phát triển của thị trường vốn.
Sự dễ dàng trong phát hành cổ phiếu giai đoạn vừa qua là nguyên nhân khiến doanh nghiệp đại chúng "lười" công bố thông tin. Điều đó đang tạo ra "lực phản" lại hoạt động phát hành của doanh nghiệp và khi "lực phản" này đủ lớn sẽ buộc các doanh nghiệp phải thay đổi hoạt động công bố thông tin theo hướng tích cực để lấy lại niềm tin của công chúng đầu tư, tạo điều kiện phát hành cổ phiếu. Đấy là cơ chế tự phát triển của thị trường. Nếu muốn đẩy nhanh quá trình này, cần sự tác động tích cực của nhà quản lý, nhà tạo lập thị trường, thông qua việc xây dựng và ban hành các chuẩn mực, tiêu chí xếp hạng việc công bố thông tin của doanh nghiệp.