Nợ tái cấp vốn và Áp lực thanh khoản

Trong các giai đoạn bất ổn tài chính, vấn đề lớn thường không chỉ nằm ở thị trường chứng khoán hay lạm phát, mà còn xuất phát từ một yếu tố rất quan trọng: nợ. Lịch sử đã chứng minh rằng các cuộc khủng hoảng tài chính lớn thường đâm sầm vào một bức tường nợ khổng lồ, và hiện nay chúng ta đang ở chân đồi của một cuộc khủng hoảng mới.

Thị trường chứng khoán hiện phải đối mặt với nhiều thách thức không chỉ về tăng trưởng và lạm phát, mà còn về quy mô nợ đáo hạn đang ngày càng lớn. Vào cuối năm 2025, một khối lượng nợ khổng lồ sẽ đến hạn, đòi hỏi sự tái cấp vốn.

Đặc biệt, năm 2026 sẽ là một năm đầy thử thách khi khối lượng nợ đáo hạn tăng vọt, buộc các nhà đầu tư phải xử lý lượng nợ được vay với lãi suất thấp trước đây. Đây là một vấn đề nghiêm trọng khi xét đến những cuộc khủng hoảng tài chính trước đây, ví dụ như cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997-98 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008-09, vốn cũng một phần bắt nguồn từ tình trạng căng thẳng tái cấp vốn.

Tái cấp vốn nợ là việc gia hạn các khoản vay đáo hạn để trả lại cho nhà đầu tư. Khi lãi suất tăng, việc tái cấp vốn trở nên khó khăn hơn do chi phí vay mới tăng lên. Trong bối cảnh hiện tại, nhiều khoản vay được thực hiện khi lãi suất thấp, và khi đến hạn, chúng sẽ phải được gia hạn với chi phí cao hơn, gây ra tình trạng căng thẳng tài chính cho các doanh nghiệp và quốc gia.



Sự bất ổn giữa nợ và thanh khoản

Một trong những lý do chính dẫn đến khủng hoảng là sự bất cân đối giữa nợ và thanh khoản. Lịch sử cho thấy, để duy trì sự ổn định tài chính, lượng nợ toàn cầu cần tương đương với mức thanh khoản – nguồn vốn có sẵn để trả nợ khi đến hạn. Tuy nhiên, hiện nay, nợ toàn cầu đã vượt quá lượng thanh khoản sẵn có, làm tăng nguy cơ khủng hoảng khi nợ đến hạn và không thể được tái cấp vốn.

Nếu nợ vượt quá thanh khoản, khủng hoảng nợ sẽ bùng nổ, gây ra những tác động nghiêm trọng lên thị trường tài chính và nền kinh tế toàn cầu. Ngược lại, quá nhiều thanh khoản có thể dẫn đến tình trạng lạm phát tiền tệ và bong bóng giá tài sản. Điều này tạo ra một thử thách lớn cho các nhà hoạch định chính sách trong việc giữ cân bằng giữa nợ và thanh khoản, để không tạo ra một cuộc khủng hoảng mới.

Sự thay đổi của thị trường: từ tài trợ đến tái cấp vốn

Trong quá khứ, thị trường vốn chủ yếu được coi là công cụ để tài trợ cho các hoạt động chi tiêu vốn mới. Tuy nhiên, với lượng nợ toàn cầu đạt 315 nghìn tỷ USD (theo Viện Tài chính Quốc tế), thị trường hiện nay đã chuyển thành một hệ thống tái cấp vốn nợ khổng lồ. Hơn ba phần tư các giao dịch hiện nay trên thị trường tài chính là tái cấp vốn cho các khoản vay hiện có, thay vì tài trợ cho các hoạt động đầu tư mới.

Quy mô nợ toàn cầu ngày càng lớn, với kỳ hạn trung bình của các khoản nợ là khoảng 7 năm. Điều này có nghĩa là mỗi năm, gần 50 nghìn tỷ USD nợ toàn cầu phải được gia hạn. Để đáp ứng nhu cầu tái cấp vốn này, thị trường tài chính cần phải mở rộng bảng cân đối kế toán, và điều này đòi hỏi khối lượng thanh khoản toàn cầu ngày càng lớn hơn để giữ cho hệ thống vận hành.

Tình hình thanh khoản hiện tại

Trong thời gian gần đây, thanh khoản toàn cầu đã tăng mạnh nhờ vào sự gia tăng trong cho vay ngân hàng và các chính sách tiền tệ nới lỏng của các ngân hàng trung ương. Thanh khoản toàn cầu đã tăng thêm 16,1 nghìn tỷ USD trong 12 tháng qua, đạt gần 175 nghìn tỷ USD, gấp 1,5 lần GDP toàn cầu. Điều này đã hỗ trợ sự phát triển của thị trường tài sản rủi ro và giúp duy trì sự ổn định tài chính trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, sự tăng trưởng này có thể không đủ để đáp ứng nhu cầu thanh khoản trong tương lai. Với tốc độ gia tăng của nợ toàn cầu, thị trường sẽ cần nhiều thanh khoản hơn nữa để tái cấp vốn. Dự kiến, tỷ lệ giữa nợ toàn cầu và thanh khoản sẽ tăng lên mức nguy hiểm vào năm 2027, khi tỷ lệ này có thể vượt quá 2,7 lần, mức tương tự như trong cuộc khủng hoảng ngân hàng khu vực đồng tiền chung châu Âu năm 2010-12.



Các biện pháp cần thiết để tránh khủng hoảng

Trước tình hình này, các nhà hoạch định chính sách cần có biện pháp để tránh xảy ra khủng hoảng tài chính. Trong ngắn hạn, điều cần thiết là quản lý thanh khoản chặt chẽ thay vì chỉ tập trung vào điều chỉnh lãi suất. Điều này có thể yêu cầu việc tái áp dụng các biện pháp nới lỏng định lượng (QE) và thắt chặt định lượng (QT), để cung cấp thanh khoản cho thị trường khi cần thiết.

Trong dài hạn, giải pháp duy nhất là giảm nợ. Tuy nhiên, đây là một thách thức lớn đối với các chính phủ, đặc biệt là trong bối cảnh dân số già hóa và chi tiêu phúc lợi ngày càng tăng. Nếu không có sự thay đổi, chi phí cho các gói cứu trợ ngân hàng trong tương lai có thể sẽ còn lớn hơn so với cuộc khủng hoảng tài chính 2008-09.

Thế giới đang đối mặt với nguy cơ tái diễn khủng hoảng tài chính do sự gia tăng của nợ toàn cầu và nhu cầu tái cấp vốn khổng lồ trong những năm tới. Để tránh xảy ra cuộc khủng hoảng mới, các nhà hoạch định chính sách cần chú trọng vào việc quản lý thanh khoản toàn cầu và giảm nợ. Nếu không có sự điều chỉnh kịp thời, chi phí cho cuộc khủng hoảng tiếp theo sẽ vượt xa những gì chúng ta đã trải qua trong quá khứ.

( Nguồn: https://vietnambusinessinsider.vn/n...tai-cap-von-va-ap-luc-thanh-khoan-a40167.html )