??oGói kích cầu thứ hai là gói gì?"

?oGói kích cầu thứ hai là gói gì?"

Số phận đặc biệt của ?ogói kích cầu? thứ hai
Trước câu hỏi của một PV về ?ogói kích cầu? thứ hai, một thành viên Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội đã tỏ vẻ khá bực mình hỏi lại: ?oGói kích cầu thứ hai là gói gì? Tôi có bao giờ nghe thấy Thủ tướng nhắc gì đến cái gọi là ?ogói kích cầu? thứ hai đâu?
Gói kích cầu thứ hai có số phận ?ođặc biệt? ngay từ tên gọi đến sự bảy nổi ba chìm của việc tiếp tục tồn tại hay không tồn tại. Nói một cách chính xác thì tên của nó phải là gói hỗ trợ lãi suất 131, vài ba tháng lưu truyền trong ?odân gian?, nó được phong cho là ?ogói kích cầu thứ hai?.

?oTuổi thọ? chưa đầy... một tháng

Vào tối 24/11, trước những diễn biến khá nóng bỏng trên thị trường về lãi suất, tỷ giá..., Thường trực Chính phủ đã có cuộc họp bàn về những vấn đề này. Cũng tại cuộc họp, gói hỗ trợ lãi suất 131 được tiếp tục đưa ra ?omổ xẻ?.

10h sáng ngày hôm sau, Ngân hàng Nhà nước tổ chức họp báo công bố một số quyết định quan trọng trong việc điều hành chính sách tiền tệ, trong đó có việc dừng gói 131 theo đúng thời hạn đã quy định. Điều đáng nói là trước đó chưa đầy một tháng, hướng của gói 131 được Chính phủ xác định là kéo dài đến hết quý 1 năm 2010 với mức hỗ trợ lãi suất giảm từ 4% xuống còn 2% và thu hẹp đối tượng được hỗ trợ.

Tại cuộc họp báo Chính phủ tháng 10, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã thông báo nội dung này. Như vậy là ?otuổi thọ? của gói 131 kéo dài, hay còn gọi là ?ogói kích cầu? thứ hai đã chưa được đầy... 1 tháng.

Gói 131 được coi là một hình thức kích cầu chỉ riêng Việt Nam mới có, nó cũng được đánh giá là một cách làm sáng tạo và đột phá về kích cầu của Việt Nam. Một cách lạc quan, TS. Lê Xuân Nghĩa, Phó Chủ tịch Uỷ ban Giám sát Tài chính quốc gia, khi đó đã đưa ra dự báo: ?oChính phủ chắc sẽ vẫn tiếp tục theo đuổi chính sách này thôi chứ chưa thể chấm dứt theo thời hạn. Vì Chính phủ cũng phải đề phòng xu hướng có thể có những cú sốc nhỏ, giống như động đất, cũng phải có dư chấn.

Ví dụ như nếu kinh tế thế giới phục hồi chậm chạp, trong khi một số nguồn lực tài chính còn bất ổn. Ngay trong quá trình phục hồi vẫn có thể có khủng hoảng. Vì vậy nên Chính phủ vẫn phải đề phòng?.

Hoàn toàn ngược lại với quan điểm này, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Quốc hội Hà Văn Hiền kiên quyết đề nghị không thể tiếp tục, phải dừng gói hỗ trợ lãi suất 131 lại theo đúng thời hạn đã quy định. Thậm chí, ngay trước thềm phiên khai mạc kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa 12, Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội còn thực hiện một bản kiến nghị dài gần 10 trang phân tích chi tiết vì sao phải dừng lại, để can gián Chính phủ.

Phía sau những bất ngờ

Phiên khai mạc kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa 12 diễn ra vào ngày 20/10, trong phần trình bày của mình, Thủ tướng Chính phủ cũng nhận định: ?oNăm 2010, tiếp tục thực hiện có hiệu quả các giải pháp kích thích phát triển kinh tế đã đề ra trong năm 2009 theo đúng nội dung và thời hạn quy định?.

Thế nhưng, thật bất ngờ, chỉ vài ngày sau đó, trong phiên họp thường kỳ của Chính phủ tháng 10, bàn đi tính lại thế nào, gói 131 đã được nhận quyết định kéo dài thêm hết quý đầu của năm 2010. Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Hà Văn Hiền cũng như các thành viên của ủy ban này đã tỏ ra khá thất vọng trước quyết định trên. Có người còn cho rằng quyết định đó sẽ dồn Ngân hàng Nhà nước, vốn đang phải đối mặt với chông gai, sẽ còn rơi vào tình trạng gay go hơn.

Nhưng, bất ngờ lại tiếp tục đến khi dường như ?ogói kích cầu? thứ hai mới chỉ nhận được quyết định ?omiệng?, nghị quyết phiên họp thường kỳ tháng 10 không hề nhắc đến việc kéo dài này, vì thế, nhiều người đã tiên liệu số phận của 131 sẽ được ?ogút? lại không hẳn là như vậy.

Và thực tế, sau phiên họp ?onóng? của thường trực Chính phủ tối 24/11, đa số thành viên Chính phủ đều tán thành việc chấm dứt gói 131 vào 31/12/2009, trừ cựu Thống đốc Ngân hàng Lê Đức Thúy, người khởi xướng đầu tiên cho việc kéo dài 131, là bảo lưu ý kiến.

Điều gì đằng sau những bất ngờ nối tiếp bất ngờ của việc kéo dài hay không kéo dài gói 131?

Theo nhận định của giới chuyên gia, Chính phủ và các thành viên Chính phủ đã phải có những tính toán, cân nhắc hết sức thận trọng giữa được và mất nếu kéo dài gói hỗ trợ lãi suất này. Với hy vọng làm sao đảm bảo được tăng trưởng năm 2010 cao, kéo theo việc đảm bảo được chỉ tiêu tăng trưởng giai đoạn 5 năm 2006- 2010 đạt theo kế hoạch đề ra, gói 131 được ?oquyết? là phải kéo dài.

Nhưng khi phải đối mặt với lựa chọn: đảm bảo chỉ tiêu tăng trưởng hay là chấp nhận diễn tiến kinh tế của năm 2010 sẽ đầy rẫy bất ổn như năm 2008, thì việc dừng lại gói 131 là quyết định không thể ?ođừng?. Vì, gói 131 ngay từ thời điểm triển khai vào tháng 2/2009, đã được Chính phủ xác định là gói gây ra nhiều phản ứng phụ nhất.

Kết luận cuối cùng về ?ogói kích cầu? thứ hai sẽ được Chính phủ ?ochốt? lại vào phiên họp thường kỳ tháng 11 diễn ra vào 30/11 và 1/12. Nếu như không có bất ngờ tiếp tục xảy ra, thì chắc chắn không có ?ogói kích cầu? thứ hai nào được tung ra vì gói hỗ trợ lãi suất 131 sẽ kết thúc đúng thời hạn 31/12/2009 sau khi nó đã hoàn thành sứ mạng ?ogiải cứu?.

Lê Châu

Theo Vneconomy