PLX doanh nghiệp số 1 về phân phối xăng dầu

I. HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VÀ ĐIỂM NHẤN ĐẦU TƯ

1. Mảng kinh doanh xăng dầu – Mảng kinh doanh cốt lõi của PLX

Chuỗi giá trị kinh doanh xăng dầu của PLX



2.Đầu vào

2.1PLX ký hợp đồng mua xăng dầu hằng năm với đối tác

PLX kinh doanh xăng dầu thành phẩm với vai trò trung gian thương mại, theo đó, 100% xăng dầu đầu vào đến từ thu mua trong nước và nhập khẩu. Giai đoạn 2015-2017, tại Việt Nam chỉ có duy nhất công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) cung cấp xăng dầu (đáp ứng khoảng 30% nhu cầu trong nước) nên nguồn xăng dầu đầu vào của PLX chủ yếu vẫn đến từ nhập khẩu, chiếm khoảng 70%. Từ Q3/2018, với sự kiện công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSR) đi vào hoạt động, PLX tăng dần tỷ trọng xăng dầu mua trong nước lên 41,2% năm 2018 và đạt 58,1% năm 2019.

Hai nhà máy lọc dầu của BSR và NSR chỉ đáp ứng khoảng 80% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu nội địa và nhà máy NSR mới đi vào hoạt động, thường xuyên gặp sự cố, chưa cung cấp nguồn đầu vào ổn định cho PLX nên chiến lược giai đoạn 2020E-2025F, doanh nghiệp chia sẻ duy trì nguồn xăng dầu mua trong nước (BSR và NSR) và nhập khẩu với tỷ lệ khoảng 30-35% mỗi nguồn. Đối với xăng dầu mua trong nước, PLX chủ động hơn trong việc giao nhận xăng dầu, thời gian thanh toán, giảm thiểu chi phí vận chuyển và hạn chế rủi ro tỷ giá, tuy nhiên, chất lượng sản phẩm thấp hơn nhập khẩu. Trong tương lai, nếu nguồn cung trong nước ổn định và đáp ứng được yêu cầu chất lượng, PLX sẽ điều chỉnh tăng tỷ trọng thu mua trong nước



2.2Giá mua xăng dầu thành phẩm biến động cùng chiều với giá dầu thô

Theo doanh nghiệp chia sẻ, giá xăng dầu mua trong nước và nhập khẩu tương đương, được neo theo giá bán niêm yết trên trang Platts Singapore (giá Platts), biến động cùng chiều với giá dầu thô. Nguyên liệu xăng dầu chiếm khoảng 20-25% chi phí sản xuất kinh doanh của PLX và là khoản chi phí biến động mạnh nhất do chịu tác động của giá dầu thô



Đặc thù kinh doanh mảng phân phối xăng dầu tại Việt Nam, doanh nghiệp phân phối phải duy trì tồn kho tối thiểu 30 ngày1 theo Nghị định 83/2014/NĐ-CP nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Vì vậy, khi giá dầu thô sụt giảm, giá bán xăng dầu giảm tương ứng và PLX trích lập giảm giá tồn kho ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả kinh doanh.

3.PLX sở hữu hệ thống kho chứa xăng dầu lớn nhất Việt Nam

Tính đến cuối năm 2019, PLX có 22 cảng biển có thể tiếp nhận tàu vận chuyển xăng dầu có trọng tải lên đến 150.000 DWT(Đơn vị đo năng lực vận tải an toàn của tàu thủy tính bằng tấn) và 20 cảng sông tiếp nhận tàu có trọng tải lên tới 5.000 DWT cùng hệ thống kho chứa lớn nhất cả nước với tổng sức chứa đạt khoảng 2.200.000 m3/tấn (đơn vị m3 hoặc tấn) (bỏ xa đối thủ cạnh tranh là Tổng công ty dầu Việt Nam - OIL với tổng sức chứa đạt gần 1.000.000 m3/tấn).



4.Đầu ra

PLX là doanh nghiệp dẫn đầu mảng phân phối xăng dầu tại Việt Nam với 50% thị phần

Sản phẩm kinh doanh chính của PLX bao gồm xăng các loại (xăng RON95, E5RON92 và JetA1) chiếm khoảng 55% sản lượng, 45% còn lại là dầu Diesel. Về thị trường phân phối, PLX kinh doanh xăng dầu ở thị trường trong và ngoài nước (bao gồm Lào và Singapore), trong đó, chủ yếu phân phối tại Việt Nam với khoảng 80% tổng sản lượng hàng năm

PLX là doanh ngiệp phân phối xăng dầu lớn nhất Việt Nam với thị phần dẫn đầu 50%, vượt xa đối thủ cạnh tranh thứ hai là OIL (chiếm 20% thị phần) nhờ:

·Phát triển các cửa hàng bán lẻ xăng dầu (CHXD) tại trung tâm thành phố. PLX là doanh nghiệp đầu tiên phân phối xăng dầu nội địa (năm 1953) nên được Chính phủ quy hoạch cho thuê đất xây dựng CHXD ở nhiều vị trí đắc địa (giao lộ, vòng xoay, các trục chính giao thông,…) tại trung tâm thành phố. Năm 2008, OIL thành lập, chiến lược xây dựng CHXD ở nông thôn bởi quỹ đất có vị trí thuận lợi ở thành phố hạn hẹp và PLX đã bao phủ các CHXD nơi đây. Sản lượng xăng dầu tiêu thụ ở thành phố chiếm khoảng 70-80% tổng sản lượng tiêu thụ cả nước giúp PLX gia tăng sản lượng xăng dầu phân phối.

·Hệ thống phân phối xăng dầu lớn nhất cả nước. Tính đến 1H/2020, PLX sở hữu khoảng 2.700 cửa hàng COCO, bán buôn xăng dầu cho 2.800 cửa hàng DODO trải dài khắp 63 tỉnh thành (OIL sở hữu 570 cửa hàng COCO, bán buôn xăng dầu cho 3.000 CHXD DODO) và có chiến lược mở mới 80-100 CHXD COCO mỗi năm



Giai đoạn 2016-2019, mảng phân phối xăng dầu Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng 4-5%/năm. Trong năm 2020, do tác động của dịch bệnh Covid-19, đỉnh điểm là chính sách giãn cách xã hội trong tháng 4 khiến nhu cầu tiêu thụ xăng dầu giảm mạnh (1H/2020, nhu cầu tiêu thụ xăng dầu giảm khoảng 20% yoy). Theo BMI Research dự báo, nhu cầu xăng dầu thành phẩm tại Việt Nam trong năm 2020 giảm 7% yoy, sau đó hồi phục với tốc độ 3,9%/năm đến năm 2022, 3,6% năm 2023 và 3,5%/năm giai đoạn 2024F-2029F.



Chiến lược tập trung vào hình thức bán lẻ từ lúc đi vào hoạt động tạo nên ưu thế vượt trội cho PLX.

Lợi nhuận gộp đứng đầu mảng phân phối xăng dầu

Vì được Chính phủ quy hoạch nhiều quỹ đất kinh doanh tại khu vực trung tâm thành phố, (đa phần quỹ đất xây dựng CHXD của PLX là thuê hợp đồng dài hạn với chính quyền các tỉnh/thành, phí thuê đất căn cứ theo danh sách đất thuê của Chính phủ), PLX chú trọng phát triển kênh bán lẻ xăng dầu ngay từ những năm đầu thành lập. Đến nay, PLX là doanh nghiệp dẫn đầu về số lượng cửa hàng COCO (PLX sở hữu 2.700 cửa hàng COCO cao hơn nhiều so với OIL là 570 cửa hàng).

Trong các công ty niêm yết thuộc mảng phân phối xăng dầu, PLX có tỷ trọng xăng dầu phân phối qua kênh COCO cao nhất, đạt 58% năm 2019 (tỷ trọng sản lượng bán lẻ của OIL đạt 26,4%). Theo đó, PLX ghi nhận tỷ suất lợi nhuận gộp cao vượt trội so với đối thủ cạnh tranh. Năm 2019, tỷ suất lợi nhuận gộp của PLX đạt 7,5%, cao hơn nhiều so với OIL và TLP, lần lượt đạt 3,5% và 4,2%..

Thủ tục mở cửa hàng COCO tốn nhiều thời gian là rào cản lớn cho các đối thủ muốn bắt kịp PLX.

Cạnh tranh trong ngành phân phối xăng dầu gia tăng theo dự thảo sửa đổi nghị định 83/2014/NĐ-CP

Theo thông tư 34/2013/TT-BCT ngày 24/12/2013, xăng dầu thuộc danh mục các loại hàng hóa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) không được phép phân phối ở Việt Nam. Trường hợp ngoại lệ đối với công ty TNHH dầu khí Idemitsu Q8 khi Việt Nam thu hút vốn đầu tư vào dự án lọc hóa dầu Nghi Sơn. Cụ thể, khi cấp phép xây dựng dự án lọc hóa dầu Nghi Sơn, Chính phủ đã chấp thuận cho nhà đầu tư nước ngoài góp vốn vào NSR được quyền phân phối sản phẩm do chính NSR sản xuất tại thị trường Việt Nam. Theo đó, công ty Idemitsu Kosan (Nhật Bản) và công ty dầu khí Kuwait (Kuwait) (02 cổ đông lớn của NSR) thành lập công ty TNHH dầu khí Idemitsu Q8 phân phối xăng dầu tại Việt Nam từ năm 2016, mở đầu sự cạnh tranh giữa công ty xăng dầu nội địa và doanh nghiệp FDI.

Mảng kinh doanh xăng JetA1 kỳ vọng tăng trưởng nhờ cung cấp cho đối tác mới Bamboo Airways

Năm 2008, PLX thành lập công ty con là Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex (PA) (PLX sở hữu 59% PA) kinh doanh xăng JetA1. PA hiện đang cung cấp xăng JetA1 tại các sân bay trong và ngoài nước, trong đó, chủ yếu phân phối thị trường nội địa với phạm vi hoạt động tại 05 sân bay lớn thuộc thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Cam Ranh và Hải Phòng.

Do ít cạnh tranh bởi rào cản gia nhập ngành cao (điều kiện cấp giấy phép kinh doanh, quy định xây dựng kho nhiên liệu gần sân bay, phụ thuộc cơ sở hạ tầng của Tổng công ty Cảng Hàng không Việt Nam,…), tỷ suất lợi nhuận gộp mảng kinh doanh xăng JetA1 đạt mức cao so với các loại xăng dầu khác. Năm 2019, mảng kinh doanh này đóng góp khoảng 10% doanh thu và 14% lợi nhuận trước thuế cho PLX. Chiến lược trong tương lai, PA sẽ dần mở rộng phạm vi hoạt động tại tất cả các sân bay của Việt Nam.

5.PLX thành lập các công ty con và công ty liên kết kinh doanh các lĩnh vực ngoài xăng dầu



II. TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH

1.Doanh thu bị tác động bởi giá dầu thô

Doanh thu các công ty trong mảng kinh doanh xăng dầu biến động cùng chiều với giá dầu thô Brent. Nguyên nhân do giá bán cơ sở tại Việt Nam được tính toán dựa trên giá Platts bình quân (biến động theo giá dầu Brent). Theo đó, PLX ghi nhận doanh thu cao trong những năm giá dầu thô hồi phục (giai đoạn 2016-2018) và ngược lại, doanh thu thấp khi giá dầu thô sụt giảm (năm 2019 và 6T/2020). 6T/2020, trước tác động của dịch bệnh, doanh thu PLX đạt 65.186 tỷ đồng, giảm 28,9% yoy do tác động của giá dầu thô thấp và nhu cầu xăng dầu suy giảm bởi dịch bệnh.

2.Tỷ suất lợi nhuận gộp cao nhất mảng phân phối xăng dầu



Với vai trò trung gian thương mại, PLX luôn nhận được khoản chi phí kinh doanh và lợi nhuận định mức theo quy định Chính phủ. Tuy nhiên, trên thực tế, PLX có thể được hưởng lợi từ tồn kho giá rẻ trong xu hướng tăng giá của dầu thô và ngược lại, công ty bị thiệt hại, lợi nhuận giảm sút nếu giá dầu thô sụt giảm. Trong trường hợp giá dầu thô ít biến động, lợi nhuận gộp công ty duy trì ổn định và sự tăng trưởng lợi nhuận gộp chủ yếu đến từ gia tăng sản lượng xăng dầu phân phối và quyết định điều chỉnh chi phí kinh doanh định mức của Chính phủ

Tỷ suất lợi nhuận gộp cao nhất mảng phân phối xăng dầu nhờ tập trung vào hình thức bán lẻ: Đối với PLX, số lượng cửa hàng COCO chiếm gần 50% tổng số lượng CHXD ( so với OIL chỉ đạt 16%), do đó, sản lượng xăng dầu bán lẻ luôn vượt trội so với đối thủ cạnh tranh OIL, dao động khoảng 57-58% so với OIL, đạt khoảng 25%. Tỷ suất lợi nhuận gộp của PLX luôn đạt mức cao nhất trong ngành, đạt 7,5% năm 2019 (tỷ suất lợi nhuận gộp của OIL đạt 3,5%).

3.Cơ cấu tài chính ổn định



Giai đoạn 2015-6T/2020: PLX duy trì tỷ lệ nợ vay trên tổng tải sản tương đối ổn định, dao động trong khoảng 20-30%. Tỷ lệ nợ vay/tổng tài sản của PLX ở mức trung bình so với các công ty trong ngành phân phối xăng dầu. Đến cuối quý 2/2020, tổng nợ vay của PLX đạt 16.368 tỷ đồng, trong đó nợ ngắn hạn chiếm chủ yếu với khoảng 91%. Nợ vay ngắn hạn của công ty chủ yếu nhằm mục đích bổ sung vốn lưu động

4.PLX bán cổ phiếu quỹ bổ sung nguồn vốn kinh doanh

Tính đến ngày 11/09/2020, PLX đang nắm giữ 88 triệu cổ phiếu quỹ với tổng giá trị ước khoảng 4.500 tỷ đồng và có kế hoạch bán toàn bộ nhằm đáp ứng nhu cầu vốn (ưu tiên bán cho JX Nippon Oil & Energy). Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh bị tác động mạnh bởi dịch bệnh, phương án bán hết cổ phiếu quỹ trong năm 2020 đang được PLX xem xét. Việc bán cổ phiếu quỹ sẽ giúp PLX bổ sung nguồn vốn hoạt động kinh doanh.

Vào ngày 16/9, Petrolimex đã hoàn tất bán 13 triệu cổ phiếu quỹ, giảm lượng cổ phiếu quỹ xuống còn hơn 75 triệu cổ phiếu, tương đương 5.8% vốn điều lệ.

III. ĐỊNH GIÁ

Định giá theo phương pháp chiếc khấu dòng tiền

Lãi suất chiết khấu: 12%

Dự đoán tốc độ tăng trưởng dòng tiền dài hạn: 2%

Tổng giá trị hiện tại của dòng tiền doanh nghiệp và giá trị cuối cùng (tỷ VNĐ): 84.095

(+) Tiền (tỷ VNĐ): 77

(-) Nợ ngắn hạn và dài hạn (tỷ VNĐ): 16.498

Giá trị vốn chủ sở hữu (tỷ VNĐ): 67.574

Số cổ phiếu lưu hành: 1.242.345.658

Giá mục tiêu (VNĐ/cp): 54.400