[Sách hay] THƯƠNG VỤ ĐỂ ĐỜI: CÚ ĐỖ VỠ SIÊU BONG BÓNG 2017-2019 SẼ GIÚP BẠN LÀM GIÀU NHƯ THẾ NÀO?

LỜI GIỚI THIỆU CỦA NHÓM DỊCH GIẢ VỀ CUỐN SÁCH

mua tại đây
http://www.chiemtinhtaichinh.com/san-pham/thuong-vụ-dẻ-doi/



Tại sao “bán sớm” là chiến lược tốt nhất khi đối diện với bong bóng?


“Tôi tạo dựng cơ nghiệp bằng cách luôn bán sớm một chút”- Baron Rothschild đã trả lời như thế khi được hỏi về bí quyết xây dựng cơ nghiệp hàng tỷ đôla và giúp dòng họ này trở thành gia tộc giàu có nhất mọi thời đại.


Nhiều nhà đầu tư nghĩ rằng, cách tốt nhất trở nên giàu có là bán đúng đỉnh. Nhưng gia tộc Rothschld thì không: “bán sớm sẽ giúp bạn giữ được thành quả lợi nhuận”, một triết lý trái ngược với đám đông.


Đằng sau bí quyết của gia tộc Rothschild là sự am hiểu về nguyên tắc của “bong bóng” và sự “đổ vỡ bong bóng”, điều được tiến sĩ kinh tế Harvard-Harry Dent tiết lộ trong cuốn sách này. Nguyên tắc của bong bóng cho biết các tăng trưởng diễn ra theo hàm số mũ và đây cũng là hiện tượng xảy ra ở cuối xu hướng tăng trưởng dài hạn. Mặc dù giai đoạn bong bóng là thời điểm mang lại cho nhà đầu tư khả năng làm giàu nhanh chóng nhưng cũng khiến họ rơi vào hiện tượng “lạc quan tếu” (một thuật ngữ tài chính và cũng là tên cuốn sách của giáo sư Robert Shiller, người đạt giải nobel kinh tế 2013- ám chỉ sự lạc quan thái quá, hoàn toàn không có cơ sở).


Như Harry Dent giải thích, con người có bản năng tự nhiên sinh ra bong bóng nhưng lại có điểm mù với các bong bóng do chính chúng ta tạo ra. Đó là lý do tại sao ở thời điểm thị trường tài chính và nền kinh tế thiết lập đỉnh, chúng ta nghe rất nhiều những tuyên bố lạc quan: “Không hề có bong bóng”… “Sẽ không bao giờ có cuộc khủng hoảng nào nữa trong cuộc đời chúng ta”… “nhân loại đã bước vào kỷ nguyên chấm dứt khủng hoảng”…vì “đã đạt tới trạng thái ổn định dài hạn”…hoặc “thị trường đã đạt tới mặt bằng giá mới được tất cả các nhà đầu tư chấp nhận và không thể có sự sụp đổ”. Nếu có bất cứ các rủi ro hoặc nguy cơ đe dọa nào xuất hiện thì con người thường tự lừa dối chính mình bằng lời biện hộ: “sẽ là hạ cánh mềm, chứ không phải sụp đổ”… “những rủi ro nhỏ này thị trường có thể tự chỉnh sửa được.”


Chối bỏ sự tồn tại của bong bóng là một đặc điểm tự nhiên của con người, bao gồm các nhà đầu tư, doanh nghiệp, cơ quan hoạch định chính sách và chuyên gia nghiên cứu. Chỉ rất ít người nhận ra tự tồn tại của bong bóng.

Cái giá phải trả cho điểm mù này là rất đắt vì “bong bóng không điều chỉnh, nó sụp đổ!” Sự sụp đổ của bong bóng hoàn toàn khác với sự điều chỉnh thông thường ở chỗ nó diễn ra rất nhanh…nhanh đến nổi bạn không kịp phản ứng và tránh khỏi bị tổn thương. Những cú Flash Crash (Sụp đổ nhanh) cùng với tình trạng mất thanh khoản khi nhiều người cùng tháo chạy qua một cánh cửa hẹp sẽ khiến bạn tổn thương nặng nề (nếu không muốn nói là “rơi vào phá sản”). Đó chính là lý do tại sao gia tộc Rothschild luôn xem “bán sớm một chút” là bí quyết để xây dựng cơ nghiệp giàu có. Cách duy nhất để bạn giữ được thành quả trong giai đoạn tăng trưởng trước đó là phải “bán sớm”. Phần lớn đám đông đều bị mắc kẹt trong giai đoạn bong bóng đổ vỡ.


“Bán sớm” còn giúp gia tộc Rothschild bảo vệ tài sản, sự thanh thoát về mặt tâm lý và chuẩn bị nguồn tiền nhằm sẵn sàng thực hiện các “thương vụ để đời”. Sự đổ vỡ bong bóng càng mạnh mẽ, cơ hội làm giàu càng lớn vì lúc này bạn sẽ thâu tóm các tài sản giá trị với giá rẻ mạt (từ chứng khoán, bất động sản, tài sản, các doanh nghiệp tiềm năng). Việc mắc kẹt trong cú đổ vỡ bong bóng khiến mọi người trở nên hoảng loạn và sợ hãi. Họ bán tháo mọi thứ một cách phi lý trí giống như lúc thổi phòng bong bóng. Nỗi sợ lớn đến mức họ tin rằng “ngày tận thế đã đến”… và “những ngày tháng tươi đẹp vĩnh viễn không bao giờ trở lại”.


Trong khi đám đông run sợ như những con chó ngồi liếm láp vết thương, những gã bán sớm như gia tộc Rothschild lại tha hồ vung tiền mua sắm. “Mua khi máu đổ trên đường” là châm ngôn nổi tiếng của dòng họ Rothschild. Thành quả từ những thương vụ này sẽ là… siêu lợi nhuận. Đây là lý do tại sao cuốn sách này mang tên “Thương Vụ Để Đời” vì cơ hội tạo dựng sự giàu có tột bậc như thế chỉ xuất hiện sau những cú đổ vỡ bóng bóng lớn, điều chỉ xảy ra một lần trong cuộc đời mỗi người.


Không có cuộc vui nào kéo dài mãi mãi, và nỗi buồn cũng thế. Cuộc sống vốn dĩ có tính chu kỳ và lịch sử đã chứng minh điều đó. Trên thị trường tài chính, lòng tham và nỗi sợ hãi lần lượt là hai trạng thái chi phối thị trường tăng giá và thị trường giảm giá. Không một đợt tăng trưởng nào có thể kéo dài vĩnh viễn và thị trường giảm giá đến ngưỡng nào đó cũng phải tăng giá trở lại.


Là một người theo quan điểm chu kỳ, Harry Dent cho rằng nhà đầu tư nên giữ được trạng thái tâm lý ổn định trước hai thái cực khác nhau của thị trường. Tại đỉnh, nhà đầu tư thường “lạc quan tếu” trong khi tỏ ra sợ hãi quá mức ở đáy khủng hoảng.


Nhà đầu tư huyền thoại Sir John Templeton từng đúc kết về chu kỳ vận động của thị trường tài chính như sau: “Thị trường đầu cơ sinh ra trong sự ảm đạm, lớn lên bằng sự hoài nghi, phát triển nhờ sự lạc quan và chết bởi sự thỏa mãn”. Harry Dent muốn nhắc nhở các nhà đầu tư nên có cái nhìn thận trọng trước những tuyên bố gần đây của chủ tịch Fed. Vào tháng 4.2016, chủ tịch Fed, Yanet Yellen khẳng định tại phiên điều trần trước quốc hội: “Hoa Kỳ không có bong bóng”. Vào tháng 6.2017, bà tiếp tục khẳng định: “SẼ KHÔNG CÓ MỘT CUỘC KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH NÀO NỮA TRONG CUỘC ĐỜI CHÚNG TA!”. Vâng, cựu chủ tịch Fed- Alan Greenspan và người kế nhiệm sau đó là Ben Bernanke đã từng nói như thế trước khi xảy ra cuộc khủng nợ dưới chuẩn 2007 tại Hoa Kỳ. Vào năm 2006, Ben Bernanke đã từng phủ nhận bong bóng nhà đất tại Hoa Kỳ để rồi 2 năm sau đó, chính ông trở thành “người dọn dẹp” khi kế nhiệm cương vị chủ tịch Fed.


Trong khi đó, tại đáy khủng hoảng, nỗi sợ hãi khiến mọi người gần như tê liệt và bỏ qua các cơ hội kinh doanh tiềm năng (mà Harry Dent gọi là các “thương vụ để đời”). Harry Dent dẫn lời của nhà đầu tư thành công nổi tiếng là Benjamin Franklin (1706-1790): “Cơ hội kinh doanh là một nhà thổ lớn”.” Bằng một so sánh rất thực tế, một người đàn ông chỉ bước vào nhà thổ với hai điều kiện: (1) anh ta phải có tiền và (2) phải “dám” bước vào nhà thổ, Harry Dent muốn nói với nhà đầu tư rằng: (1) bạn phải bảo vệ mình trước nguy cơ của Đại Suy Thoái 2017-2019, hãy gìn giữ và trú ẩn nguồn vốn của bạn vào những nơi an toàn trước khi bạn dùng nó để thâu tóm mọi thứ khi thị trường sụp đổ; và (2) bạn phải có tinh thần của một doanh nhân dám thực hiện, dám mạo hiểm khi mọi người sợ hãi nhất.


Vì vậy, những thông điệp cảnh báo về sự đổ vỡ bong bóng trong cuốn sách này nên được nhìn nhận dưới góc nhìn tích cực. Đó không phải là lời tuyên truyền về “ngày tận thế”. Thay vào đó, bạn nên giữ cho mình tư duy của những người giàu. “Người giàu thường nhìn về cơ hội, còn người nghèo luôn nhìn vào khó khăn”. Sở dĩ các tỷ phú như doanh nhân Benjamin Franklin, ông trùm tài phiệt Rothschild, vua thép Andrew Carnige, hay ông vua dầu mỏ Rockefeller… xây dựng sự giàu có tột bậc là vì tư duy sáng suốt và thái độ lạc quan luôn tìm kiếm cơ hội trong thời điểm nền kinh tế khó khăn nhất. Khó khăn càng lớn, cơ hội sẽ càng lớn. Đối với họ, khủng hoảng là dịp may hiếm có và là cơ hội tốt nhất để đạt đến đỉnh cao của sự nghiệp.


Theo chu kỳ kinh tế 4 mùa 80 năm, tăng trưởng bong bóng trong mùa hè và được nối tiếp ở mùa thu sẽ chấm dứt bằng cú đổ vỡ trong mùa đông. Sự đổ vỡ trong mùa đông là điều không ai muốn, nhưng nó là luật của tự nhiên.


Harry Dent cho rằng, sự đổ vỡ mùa đông là cú tái thiết (reset) giúp nền kinh tế loại bỏ những yếu tố độc hại và dư thừa được sinh ra bởi hành động can thiệp chưa từng có tiền lệ của các ngân hàng trung ương. Khó khăn là một điều không ai muốn, nhưng nó mang lại động lực phát triển cho mỗi cá nhân và nền kinh tế.


Tại sao chúng ta đang đối diện với Đại Suy Thoái?


Chối bỏ sự tồn tại của bong bóng là điều thường xảy ra tại đỉnh thị trường như nghiên cứu của Harry Dent. Nhà đầu tư không thích bong bóng vì họ không thích khó khăn của sự đổ vỡ. Chính phủ và các nhà điều hành chính sách chối bỏ nó vì sự thừa nhận càng làm cho sự đổ vỡ bóng xảy ra nhanh hơn.


Nhưng sự chối bỏ không làm cho bong bóng biến mất. Trái lại, nó làm cho bạn trở nên tổn thương mạnh mẽ hơn vì sự bất cẩn trong giai đoạn nền kinh tế đổ vỡ.


Vì vậy, thông qua cuốn sách này, Harry Dent muốn các nhà đầu tư nhận thấy nguy cơ xảy ra bong bóng đối với nền kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu. Sau hơn 30 năm nghiên cứu về chu kỳ kinh tế và tài chính, Harry Dent đưa ra 7 nguyên tắc nhận diện bong bóng giúp nhà đầu tư có lợi thế vì sớm nhận ra bong bóng trong khi đám đông vẫn “chối bỏ”. Đây là phần giá trị nhất của cuốn sách này vì chúng tôi chưa từng thấy có nghiên cứu nào toàn diện và sâu sắc về bong bóng và chu kỳ như Harry Dent.


Bố cục cuốn sách cũng rất sắc sảo với 4 phần nhằm giúp nhà đầu tư sinh tồn và thậm chí trở nên thịnh vượng hơn trong cuộc sụp đổ sắp tới. Ở phần II, Harry Dent đưa người đọc trải qua các chu kỳ bong bóng/đổ vỡ của lịch sử tài chính hiện đại nhằm rút ra những bài học cho tương lai. Một kết luận quan trọng từ lịch sử: “Mọi bong bóng luôn có bàn tay can thiệp và khuyến khích của chính phủ. Họ không đứng về phía nhà đầu tư hay nhân dân mà họ hành động vì lợi ích của nhà lãnh đạo. Họ không muốn sự đổ vỡ của nền kinh tế xảy ra trong nhiệm kỳ của họ, vì thế họ đưa ra những chính sách can thiệp đầy mạo hiểm nhằm trì hoãn. Họ muốn chuyển điều tồi tệ cho thế hệ các nhà lãnh đạo tương lai.”


Đây chính là vấn đề hiện nay của chúng ta. Thay vì để cho nền kinh tế đạt đỉnh tự nhiên theo tác động của chu kỳ nhân khẩu học vào năm 2007, Fed và các ngân hàng trung ương trên toàn cầu lại thực hiện chính sách in tiền chưa từng có trong lịch sử nhằm kéo dài bong bóng.


Tuy nhiên, chính sách in tiền đã không đạt được kết quả như mong muốn (nếu không muốn nói là thất bại) là vực dậy nền kinh tế và chống lại nguy cơ giảm phát. Trái lại, việc in tiền nhằm giữ cho bong bóng kéo dài lâu hơn khả năng thực tế của nó rốt cuộc tạo ra con quỷ đáng sợ hơn. Các thị trường tài chính như cổ phiếu, trái phiếu bị bóp méo và dẫn đến sự lệch lạc trong dòng vốn đầu tư cũng như hiện tượng đầu cơ quá mức. Kết quả là có nhiều bong bóng hơn được sinh ra. Không chỉ một bong bóng mà là nhiều bong bóng cùng tồn tại và mang tính chất toàn cầu: Bong bóng bất động sản, bong bóng cổ phiếu, bong bóng trái phiếu, bong bóng Bitcoin, bong bóng giá hàng hóa (đặc biệt là dầu), bong bóng giáo dục, bong bóng y tế, bong bóng chăm sóc trẻ em…Nói vui rằng, chúng ta đang trong thời kỳ “mọi thứ đều bong bóng” hoặc “giải ngân hà bong bóng” do hậu quả của dòng vốn giá rẻ.


Đây là hệ quả của những trục trặc kéo dài trong hệ thống tài chính- tiền tệ toàn cầu từ sau năm 1987 nhưng không được giải quyết mà trì hoãn. Để giải quyết tác động của chu kỳ nhân khẩu học do thế hệ Baby Boomer tạo ra, Fed và chính phủ Hoa Kỳ đã tạo ra bong bóng nợ dưới chuẩn và tích lũy kéo dài cho đến đỉnh điểm năm 2007. Trước đó, với sự xuất hiện bất ngờ của bong bóng tự nhiên là dot.com vào năm 2000 do tác động của chu kỳ đổi mới công nghệ, Fed đã hạ thấp lãi suất nhằm chuyển dòng vốn đầu cơ từ bong bóng công nghệ sang bong bóng nhà đất. Fed không giải quyết khủng hoảng mà chỉ trì hoãn và kéo dài nó. Harry Dent nói: “chính phủ thay thế cuộc khủng hoảng này bằng một bong bóng khác, có nguy cơ đổ vỡ lớn hơn”. Thực sự, Hoa Kỳ đã chuyển làn sóng đầu cơ từ bong bóng công nghệ năm 2000 sang bong bóng bất động sản năm 2007. Và ngày nay, Fed lại trì hoãn những hậu quả của bong bóng bất động sản năm 2007 bằng chính sách in tiền chưa từng có tiền lệ. Sự bóp méo rốt cuộc lại chuyển một bong bóng bất động sản thành hàng loạt bong bóng khác lớn hơn và do đó sẽ gây ra sự sụp đổ đau đớn hơn.


Harry Dent cho rằng, chúng ta đã không rút ra những bài học từ lịch sử. Đại Suy Thoái những năm 1929-1933 là đau đớn nhưng cần thiết để mở ra thời kỳ thịnh vượng kéo dài cho Hoa Kỳ và toàn thế giới. Hoa Kỳ chấp nhận làn sóng phá sản của các ngân hàng, doanh nghiệp yếu kém để nền kinh tế được “giải độc”. Hoa Kỳ đối diện với vấn đề nợ công và giải quyết nó bằng một cuộc đại phẫu đau đớn. Phần thưởng của cuộc đại phẫu này là thời kỳ tăng trưởng mạnh mẽ nhất kể từ thời đế chế La Mã, và đưa chuẩn mực sống của con người lên mức cao chưa từng có trong lịch sử.


Thực tế hiện nay hoàn toàn trái ngược! Từ năm 1987 đến nay, Hoa Kỳ và các ngân hàng trung ương khác như Nhật Bản (là quốc gia đầu tiên đối diện với thập kỷ mất mát do tác động của chu kỳ nhân khẩu học) đang né tránh và trì hoãn. Harry Dent cảnh báo sự trì hoãn bong bóng rốt cuộc sẽ mang lại cú đổ vỡ mạnh mẽ hơn, đau đơn hơn và tàn khốc hơn. Đó là lý do ông cho rằng, cuộc sụp đổ năm 2017-2019 sẽ mạnh mẽ hơn cuộc đổ vỡ năm 2000 (do bong bóng dotcom) và năm 2007 (do bong bóng bất động sản) vì hiện nay tất cả thị trường tài chính bị biến dạng quá mức.


Trong phần III, Harry Dent đã chỉ ra những biểu hiện của chính sách in tiền đang mang lại hiệu ứng trái ngược với kỳ vọng của các nhà hoạch định chính sách. Tiền không chảy đến những người cần thiết là người tiêu dùng mà lại được chuyển vào tay những gã đầu cơ. Bản thân các doanh nghiệp cũng không sử dụng dòng tiền để thực hiện các dự án đầu tư dài hạn nhằm tạo dựng giá trị cho doanh nghiệp mà thay vào đó, nợ được dùng để mua lại cổ phiếu quỹ nhằm hỗ trợ giá cổ phiếu cũng như tài trợ cho các mục tiêu M&A (nhằm làm đẹp kết quả kinh doanh ngắn hạn). Trong khi không đạt được mục tiêu chính sách, các ngân hàng trung ương đang mất đi khả năng kiểm soát và định hướng dòng vốn.


Ngày nay, các ngân hàng trung ương buộc phải thu hẹp và rút đi các chương trình nới lỏng định lượng khi lạm phát vẫn còn dưới mục tiêu (và thấp “một cách bí ẩn” như lời chủ tịch Yellen tại phiên điều trần trước quốc hội vào tháng 9.2017) vì họ nhận ra sự thất bại của chính sách in tiền quá mức. Họ lo sợ việc in tiền đang thổi phòng các bong bóng tài sản tài chính thay vì tạo ra lạm phát như mong đợi. Khi bác sĩ không còn tiêm thuốc, giảm phát sẽ bộc phát và sự đổ vỡ bong bóng sẽ phá hủy mọi thứ. Giảm phát còn nguy hiểm hơn cả lạm phát nếu chúng ta nhìn vào lịch sử. Đại khủng hoảng 1929-1933 với áp lực giảm phát đã tạo ra làn sóng phá sản doanh nghiệp, ngân hàng mạnh mẽ. Tỷ lệ thất nghiệp tại Hoa Kỳ lên đến 25% vào thời kỳ Đại Khủng Hoảng nhưng trong giai đoạn đình lạm (đình trệ & lạm phát cao) những năm 1970, tỷ lệ thất nghiệp chỉ tầm 10%.


Nếu như lạm phát giống như cơn sốt được thể hiện rõ ra bên ngoài thì giảm phát giống như căn bệnh ung thư. Giảm phát phá hủy nền kinh tế từ bên trong. Giống như các bệnh nhân ung thư, người bệnh chỉ nhận ra khi nó bộc lộ… ở giai đoạn cuối. Các ngân hàng trung ương hiểu rõ điều này. Những nổ lực in tiền của họ trong suốt thập niên vừa qua là để chống lại giảm phát. Nhưng điều tai hại là nổ lực của họ rốt cục lại tạo ra một cuộc khủng hoảng còn tồi tệ hơn.


Tại sao không nên chống lại lực tự nhiên?


Không nên chống lại lực mạnh nhất của nền kinh tế là thông điệp quan trọng của Harry Dent. Khi các chu kỳ quan trọng đều chỉ ra một kết quả đi xuống thì tốt nhất là nên chấp nhận và lên kế hoạch đối phó với nó hơn là trì hoãn (vì càng trì hoãn, sự sụp đổ càng đau đớn hơn). Thực sự, bằng trật tự chu kỳ gồm 4 chu kỳ quan trọng, Harry Dent đã cho thấy những nghiên cứu thực sự khoa học về sự vận động của nền kinh tế và thị trường tài chính dưới góc nhìn chu kỳ. Có bốn chu kỳ chính định hình nền kinh tế và thị trường tài chính, theo thứ tự phát hiện là:


· Chu Kỳ Chi Tiêu Thế hệ 39 năm (đạt đỉnh vào năm 2007).

· Chu Kỳ Địa Chính Trị 34-36 năm (đạt đỉnh vào năm 2000).

· Chu kỳ Bùng Nổ/Đổ Vỡ 8-13 năm và (đạt đỉnh vào năm 2014).

· Chu Kỳ Đổi Mới Công Nghệ 45 năm (đạt đỉnh vào năm 2010).


Trong đó, lực mạnh nhất của nền kinh tế và thị trường tài chính chính là Sóng Chi Tiêu do thế hệ Baby Boomer tạo ra. Con người (và ở đây là thế hệ Baby Boomer) chính là lực kinh tế mạnh nhất tạo nên các chu kỳ bong bóng/đổ vỡ, các chu kỳ lạm phát/giảm phát. Con người là trung tâm của các chính sách điều hành kinh tế và là lý do lớn nhất tạo nên các chu kỳ chứ không phải ngân hàng trung ương hoặc chính phủ. Đó là lý do tại sao các ngân hàng ương không thể kiểm soát nổi lạm phát hay giảm phát vì đó là lực tự nhiên do thế hệ baby boomer tạo ra. Các hành động can thiệp vì thế sẽ không có tác dụng và thậm chí còn gây ra sự đổ vỡ mạnh mẽ hơn.


Tính khoa học trong quan điểm nhân khẩu học của Harry Dent dựa trên các hành vi tiêu dùng có thể dự đoán được từ khi con người sinh ra và chết đi. Bất cứ ai nhìn vào đồ thị dưới đây cũng sẽ nhận ra quy luật trong chi tiêu của con người ở từng độ tuổi. Chúng ta tham gia vào lực lượng lao động vào năm 20 tuổi, bắt đầu lập gia đình vào khoảng năm 26 tuổi và cuộc sống gia đình buộc chúng ta ngày càng chi tiêu nhiều hơn so với thời độc thân. Đầu tiên, là việc cố gắng sở hữu một ngôi nhà nhỏ ở độ tuổi 31, sau đó là hàng loạt chi phí để chăm sóc con cái khi chúng ta ở độ tuổi 33. Chi phí để chăm sóc con cái thực sự là áp lực lớn buộc chúng ta phải lao động vất vả hơn. Khi con cái bước vào tuổi teen, chúng ta ở độ tuổi 41 và phải tiếp tục mua ngôi nhà lớn hơn để đáp ứng không gian sống. Việc sở hữu ngôi nhà lớn hơn kéo theo hàng loạt các khoản chi tiêu mua sắm đồ đạc trong gia đình. Ở độ tuổi 46, chúng ta đạt đỉnh chi tiêu của tuổi trẻ. Lúc này, trong khi cơ thể mệt mỏi ở độ tuổi 40-50, chúng ta vẫn phải cố gắng để hỗ trợ cho con cái hoàn tất các chương trình giáo dục đại học nếu có. Chúng ta làm mọi việc kể cả cắt giảm chi tiêu bản thân để hy vọng con cái có tương lai tươi sáng hơn khi sở hữu tấm bằng đại học.


Tất cả các hành vi chi tiêu này là quy luật và nó giúp bạn có được lợi thế để dự báo tương lai. Bằng cách chuyển dịch chỉ số sinh vào tương lai theo từng chu kỳ, Harry Dent có thể chỉ ra khi nào bong bóng giáo dục sẽ đạt đỉnh, khi nào hoạt động mua sắm các ngôi nhà lớn sẽ đạt đỉnh và khi nào con người sẽ đạt đỉnh chi tiêu nhân khẩu học.



Tuổi trẻ là tác nhân gây ra lạm phát và người già sinh ra giảm phát. Đỉnh chi tiêu của giới trẻ là ở 46 tuổi (đối với thế hệ Baby Boomer) và do đó nó cũng là đỉnh lạm phát và tương ứng tạo ra đỉnh của chỉ số chứng khoán. Theo tính toán của Harry Dent, đỉnh tự nhiên của Sóng Chi Tiêu Nhân Khẩu Học là vào năm 2007. Những hành động can thiệp hiện nay đang tạo ra đỉnh mới cao hơn nhưng không phù hợp với các yếu tố cơ bản. Đó là lý do tại sao Harry Dent gọi đây là “một sự hồi phục phi lý và vớ vẩn”. Cái giá phải trả cho sự phi lý trí này sẽ là một cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất mà bạn từng chứng kiến.


Bên cạnh tác động của chu kỳ nhân khẩu học thì ảnh hưởng của chu kỳ địa chính trị, chu kỳ đổi mới công nghệ và chu kỳ đổ vỡ tạo nên các lực quan trọng khác. Chu kỳ địa chính trị là lý do tại sao các chỉ số chứng khoán định giá không thể đạt tới các mức P/E cao ngất ngưỡng vào năm 2000 hay thậm chí là 2007. Khi thế giới đầy rầy các sự kiện khủng bố, thảm sát, chủ nghĩa cực đoan, căng thẳng địa chính trị và mối đe dọa của vũ khí hạt nhân (như Hoa Kỳ và Triều Tiên hiện nay), nhà đầu tư sẽ cảm nhận được rủi ro lớn hơn và do đó các mức định giá P/E cũng thấp hơn. Vì thế, khi các chỉ số P/E đã đạt đến đỉnh cao bất thường như hiện nay, Harry Dent cảnh báo thị trường chứng khoán đã bị định giá cao và sự sụp đổ là điều không thể tránh khỏi. Đỉnh của chu kỳ địa chính trị hiện nay đã xuất hiện vào năm 2000, trùng với cuộc sụp đổ bong bóng Dot.com.


Làn sóng đổi mới công nghệ đã đạt đỉnh vào năm 2010 với sự bão hòa dần dần của internet. Sự ra đời của mạng xã hội chỉ đang kéo dài giai đoạn bão hòa này mà thôi. Trong khi đó, các công nghệ mới như nano, công nghệ sinh học, AI (trí tuệ nhân tạo), robot mới chỉ ở giai đoạn đầu và chưa có sự lan tỏa phổ biến. Theo chu kỳ đổi mới công nghệ 45 năm, phải đến 2032 làn sóng đổi mới công nghệ này mới đem lại động lực tăng trưởng kinh tế.

Trong khi đó, các chu kỳ đổ vỡ bong bóng với biến động từ 8-13 năm (do ảnh hưởng của chu kỳ vệt đen mặt trời) đã đạt đỉnh tự nhiên vào năm 2014. Hay nói nôm na, cứ độ khoảng 10 năm, chúng ta sẽ chứng kiến một đợt đổ vỡ kinh tế và thị trường tài chính: lần lượt là 1987, 1997, 2007 và có thể sắp tới là 2017.


Harry Dent nói rằng, chúng ta đã vào thời điểm tốt nhất để có thể nhìn thấy rõ ràng tương lai. Tất cả 4 chu kỳ trên đều đang đi xuống kể từ thời điểm năm 2014. Lần gần nhất điều này xuất hiện chính là Đại Khủng Hoảng 1929-1933. Đó là lý do tại sao Harry Dent cảnh báo chúng ta sắp đối diện với một cuộc khủng hoảng lớn nhất trong đời người, thường xảy ra mỗi 80-90 năm.

Chúng ta không thể thay đổi vì các chu kỳ là lực tự nhiên. Bạn không thể chống lại sự chuyển tiếp của mùa thu sang mùa đông. Điều duy nhất bạn có thể làm là lên kế hoạch đối phó với nó.


3 ngòi nổ cho Đại Khủng Hoảng 2017-2019 (và có thể kéo dài đến 2023).


Trong cuốn sách này, Harry Dent chỉ ra ba ngòi nổ lớn nhất cho cuộc khủng hoảng sắp tới.


Đầu tiên là bong bóng bất động sản lớn nhất trong lịch sử tài chính hiện đại của Trung Quốc. Nghiên cứu của Harry Dent cho thấy, các bong bóng cổ phiếu hay hàng hóa thực ra không quá đáng ngại. Chúng hiếm khi tạo nên các cú đổ vỡ lớn. Nhưng lịch sử cho thấy, nếu xuất hiện cùng lúc với bong bóng bất động sản, sự đổ vỡ sẽ diễn ra vô cùng mạnh mẽ và theo sau là các giai đoạn tái cấu trúc đau đớn. Điều này là vì không gian của hoạt động đầu cơ bất động sản lớn hơn so với thị trường cổ phiếu hay hàng hóa. Lịch sử năm 1929-1933 là một ví dụ. Đại Khủng Hoảng được tạo ra bởi làn sóng đổ vỡ của bất động sản nông trại và sự đầu cơ quá mức vào nông nghiệp và máy móc nông nghiệp.


Ngày nay, Trung Quốc là người in tiền lớn nhất thế giới và họ sử dụng nó để in ra hàng loạt căn hộ cao cấp không có người, các khu đô thị ma, các trung tâm thương mại vắng bóng người. Dựa trên bằng chứng của lịch sử, Harry Dent cảnh báo đây là ngòi nổ lớn nhất và nguy hiểm nhất. Đặc biệt là khi Trung Quốc gần như mất kiểm soát hoạt động đầu cơ trên thị trường bất động sản vì nó được thực hiện thông qua lĩnh vực ngân hàng bóng tối (shadow banking). Bong bóng bất động sản được đẩy lên đỉnh điểm và lớn nhất trong lịch sử tài chính hiện đại vì ba lý do: (1) sự hậu thuẫn của chính phủ Trung Quốc bằng hệ thống quyền lực từ trung ương đến địa phương nhằm thúc đẩy tốc độ đô thị hóa; (2) văn hóa của người Trung Quốc chỉ thích sở hữu bất động sản hơn là cổ phiếu hay trái phiếu. Phần lớn tài sản của người giàu Trung Quốc đang nằm ở bất động sản và đó là lý do tại sao, nếu như xảy ra cuộc khủng hoảng bất động sản sẽ kéo theo sự sụp đổ lớn của nền kinh tế Trung Quốc vì lúc này, người giàu cũng sẽ ngừng chi tiêu; (3) thị trường tài chính Trung Quốc chưa phát triển nên làn sóng đầu cơ chỉ tập trung vào bất động sản là chủ yếu.


Theo đánh giá của Harry Dent, vì Trung Quốc là quốc gia in tiền lớn nhất thế giới, sự đổ vỡ bất động sản của quốc gia này lớn gấp 5-7 lần so với Cuộc Khủng Hoảng Nợ Dưới Chuẩn 2007-2008 ở Hoa Kỳ. Thậm chí, sự đổ vỡ của bất động sản Trung Quốc còn lan tỏa trên thế giới nhanh hơn vì giới nhà giàu Trung Quốc chính là người mua lớn nhất trên nhiều thị trường bất động sản khác như Hoa Kỳ, Úc, Anh Quốc…Điều này từng diễn ra tương tự như Nhật Bản những năm 1990, khi giới đầu tư Nhật Bản sử dụng sự giàu có tức thời của bong bóng bất động sản trong nước để đầu tư vào nhiều thị trường bất động sản, chứng khoán, hàng hóa ở nhiều quốc gia khác. Kết quả là, khi bong bóng bất động sản Nhật Bản đổ vỡ, làn sóng bán tháo đã xuất hiện khắp toàn cầu. Nhưng ngày này, quy mô này của Trung Quốc còn lớn hơn so với Nhật Bản những năm 1990.


Sự đổ vỡ của thị trường cổ phiếu Trung Quốc năm 2015 chỉ là phát súng cảnh báo đầu tiên. Đó chưa phải là hiểm họa lớn nhất. Nguy hiểm lớn nhất chính là sự đổ vỡ của bong bóng bất động sản Trung Quốc.


Ngòi nổ thứ hai là cuộc khủng hoảng ngân hàng ở Châu Âu. Hệ thống ngân hàng ở Phương Tây đã rơi vào khủng hoảng từ năm 2015 trong đó Châu Âu là tâm bão. Việc tham gia quá lớn vào thị trường chứng khoán phái sinh (hiện đã lớn gấp 10 lần GDP toàn cầu) khiến các ngân hàng Châu Âu, đặc biệt là Đức và Thụy Sĩ trở thành những mối hiểm họa mới. Ngân hàng Deutsche Bank của Đức đang được ví như “Lehman Brothers thứ hai” với sự hiện diện lớn nhất trên thị trường phái sinh. Giá cổ phiếu của các ngân hàng Châu Âu và cả ở Hoa Kỳ đang bị chiết khấu mạnh so với giá trị sổ sách.


Italia là một ngòi nổ đi kèm bên trong lòng Châu Âu với cuộc khủng hoảng nợ công, khủng hoảng hệ thống ngân hàng, tỷ lệ nợ xấu cao. Quốc gia này được xem là “quá lớn để sụp đổ” và cơ chế lỗi của hệ thống đồng tiền Euro sẽ buộc cả Châu Âu gánh chịu hậu quả nếu như Italia đổ vỡ. Harry Dent dự báo đồng Euro có thể bị chia tách nếu như cuộc khủng hoảng nợ ở Italia vượt ngoài tầm kiểm soát.


Đức, quốc gia trụ cột ở Châu Âu sẽ rơi vào khủng hoảng lớn vì sự suy giảm mạnh mẽ của nhân khẩu học và cuộc khủng hoảng ngân hàng. Nên nhớ, tổng tài sản 2,000 tỷ USD của ngân hàng Deutsche Bank là bằng một nửa GDP của Đức và tổng hiện diện trên thị trường phái sinh của ngân hàng này gấp… 20 lần GDP của Đức.

Dầu mỏ là ngòi nổ thứ ba của cuộc khủng hoảng 2017-2019. Dầu mỏ có mối liên hệ với hai ngòi nổ ở trên và là biểu hiện của giai đoạn mùa đông trong chu kỳ kinh tế. Trung Quốc hiện nay là người nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất trên thế giới. Sự sụp đổ của bong bóng bất động sản Trung Quốc và kéo theo là khủng hoảng kinh tế Trung Quốc cũng như toàn thế giới sẽ khiến phía cầu giảm sút. Harry Dent cho rằng, sự đổ vỡ của bong bóng dầu sắp tới (thực ra là nối tiếp giai đoạn đổ vỡ bắt đầu từ đỉnh năm 2008) là do khủng hoảng ở phía cầu chứ không phải do sự dư thừa nguồn cung như hiện nay. Vì vậy, các biện pháp cắt giảm nguồn cung của Nga hay OPEC sẽ không phát huy tác dụng.


Cuộc khủng hoảng dầu mỏ sẽ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng hệ thống ngân hàng ở Châu Âu vì hiện nay các ngân hàng Châu Âu và Hoa Kỳ là người cho vay lớn nhất đối với các dự án dầu mỏ. Ngành khai thác dầu đá phiến ở Hoa Kỳ thậm chí còn dễ tổn thương hơn vì chi phí khai thác cao hơn so với các quốc gia sản xuất dầu như Ả Rập Xê Út, Dubai, Nga… và mức độ đòn bẩy cũng lớn hơn.


Ba ngòi nổ trên không hề tách biệt mà có mắt xích với nhau, tạo nên hiệu ứng Domino toàn cầu.


Cuộc khủng hoảng dầu mỏ sẽ đặc biệt tác động mạnh đến nền kinh tế và thị trường chứng khoán của các quốc gia mới nổi vì tỷ trọng xuất khẩu dầu mỏ chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế mới nổi. Thậm chí, Harry Dent cảnh báo rằng, sự tổn thương tại các thị trường mới nổi còn mạnh hơn mẽ hơn so với các quốc gia phát triển vì kết cấu tài sản tài chính của các quốc gia này hết sức mỏng manh.


Cuộc khủng hoảng dầu mỏ sẽ tạo ra áp lực giảm phát đến toàn cầu và hủy hoại nền kinh tế thế giới.


Hoa Kỳ ( và cả Nhật Bản) tuy không được xem là trung tâm của cuộc khủng hoảng sắp tới nhưng sẽ góp phần làm cho cuộc khủng hoảng này thêm tồi tệ bởi nợ công đã ở mức cao nguy hiểm chưa từng có trong lịch sử. Khi hiện tượng giảm đòn bẩy xảy ra tại Hoa Kỳ hay Nhật Bản sẽ càng làm trầm trọng thêm áp lực giảm phát. Áp lực giảm phát đang là xu thế tự nhiên tại Hoa Kỳ hay Nhật Bản vì hiện tượng già hóa dân số.


Trong khi TTCK Trung Quốc đã đổ vỡ bong bóng vào năm 2015, hiện nay thị trường chứng khoán Nhật Bản, Hoa Kỳ và Đức (xếp theo mức độ từ lớn đến nhỏ) là ba bong bóng lớn nhất trong các quốc gia phát triển. Sự đổ vỡ ở các khu vực khác có thể dẫn tới đổ vỡ bong bóng của ba quốc gia phát triển này.

Trật tự chu kỳ Harry Dent cho biết, giai đoạn đổ vỡ nhanh sẽ diễn ra trong giai đoạn 2017-2019. Tuy nhiên, sau đó thị trường và nền kinh tế sẽ không phục hồi mà vẫn sẽ tiếp tục suy yếu từ từ. Đáy của cuộc khủng hoảng có thể rơi vào những năm đầu thập niên tới (2022-2023).


Làm thế nào để sinh tồn và trở nên thịnh vượng hơn trong cuộc khủng hoảng sắp tới?


Giảm phát nguy hiểm hơn lạm phát vì có rất ít nơi để bạn trú ẩn trong giai đoạn đầu của sự đổ vỡ. “Bán sớm” là nguyên tắc sống còn khi bong bóng đổ vỡ. Tránh xa các trái phiếu rác (junk bond) hoặc các trái phiếu có lợi suất cao vì đây là nhóm đầu tiên bị ảnh bởi khủng hoảng.


Bất động sản, trái phiếu chính phủ, vàng, cổ phiếu của các công ty tiện ích không có tính chu kỳ hoặc cổ tức cao đều không phải là nơi trú ẩn an toàn. Thay vào đó, nắm giữ nhiều tiền mặt nhất có thể. Các doanh nghiệp nên tiến hành điều chỉnh hoạt động kinh doanh theo hướng phòng thủ: cắt giảm các các mảng kinh doanh không hiệu quả, giảm thiểu định phí, và chỉ giữ lại các bất động sản có tính chiến lược để duy trì hoạt động kinh doanh cốt lõi. Cố gắng tạo ra nhiều dòng tiền càng tốt. Quan trọng là không được phép để cho định phí vượt ngoài tầm kiểm soát vì nó là yếu tố giúp bạn sinh tồn trong khủng hoảng. Trì hoãn các hoạt động chi tiêu vốn lớn và tập trung vào khoản đầu tư ngắn hạn để sớm tạo ra dòng tiền. Dòng tiền cực kỳ quan trọng trong bối cảnh kinh tế khó khăn.


Đồng USD được Harry Dent xem là nơi trú ẩn an toàn nhất và cơ hội đầu tư lớn trong cuộc khủng hoảng sắp tới. Vì Hoa Kỳ không phải là trung tâm của cuộc sụp đổ sắp tới, đồng USD có thể vẫn được giới đầu tư chọn làm nơi trú ẩn cuối cùng khi tất cả các kênh đầu tư khác sụp đổ. Sự tăng giá của đồng USD trong các thời kỳ giảm phát trước đây như cuộc khủng hoảng Đông Á 1997-2001 và cuộc khủng hoảng nợ dưới chuẩn 2008 là ví dụ minh họa.


Tuy nhiên, sự chuẩn bị của bạn không phải là kế hoạch cho “ngày tận thế”. Mùa đông rồi sẽ qua đi và giai đoạn tăng trưởng mùa xuân sẽ nối tiếp theo sau. Vì thế, bạn cần nhìn nhận cuộc khủng hoảng sắp tới dưới con mắt “cơ hội tạo dựng sự giàu có”. Trong khi điều chỉnh lại kế hoạch kinh doanh thận trọng hơn để đối phó với cuộc khủng hoảng sắp tới, hãy lập sẵn kế hoạch đầu tư và thâu tóm để hành động một cách nhanh chóng và quyết đoán.


Hãy lên danh sách các tài sản kinh doanh quý giá của đối thủ cạnh tranh: khách hàng, nhân sự giỏi, tài sản kinh doanh, các thị phần và phân khúc kinh doanh bạn sẽ chiếm lĩnh để đánh bại hoàn toàn đối thủ. Tất cả sẽ giúp doanh nghiệp của bạn trở thành kẻ thống trị trong nhiều thập niên tới chứ không phải trong vài năm. Đây là cách mà hàng loạt tập đoàn lớn như Ford, Wal-mart… trở thành kẻ thống trị sau Đại Khủng Hoảng 1929-1933.

Trái phiếu chính phủ dài hạn và trái phiếu doanh nghiệp chất lượng AAA là nơi bạn có thể tìm kiếm các thương vụ lớn trong thập niên tới sau khi cuộc sụp đổ bắt đầu qua đi. Lịch sử Đại Khủng Hoảng cho thấy tỷ suất sinh lợi của trái phiếu chính phủ dài hạn và trái phiếu doanh nghiệp chất lượng AAA là nhóm tài sản sớm tạo đáy và đi lên nhờ các chính sách hỗ trợ của chính phủ. Đối với trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ, đó có thể là nơi trú ẩn mà các nhà đầu tư trên toàn cầu lựa chọn ở cuối giai đoạn khủng hoảng như từng diễn ra vào năm 2008.


Khi tất cả mọi người đều tỏ ra sợ hãi vì đã bán tháo cổ phiếu, bất động sản, các doanh nghiệp rơi vào khó khăn hoặc phá sản, đó là thời điểm bạn có thể vung tiền mua sắm. Hãy nhớ rằng, bạn nhất định phải bảo toàn tài sản trước khi nghĩ đến chuyện chớp lấy các thương vụ để đời. Một lần nữa, hãy thuộc nằm lòng câu nói của doanh nhân Benjamin Franklin: “Cơ hội kinh doanh giống như một nhà thổ lớn”, trước hết bạn phải có tiền và sau đó là dũng khí để thực hiện các thương vụ để đời.


Theo đánh giá của tiến sĩ Harry Dent, Ấn Độ và các quốc gia Đông Nam Á với thứ tự lần lượt là Việt Nam, Campuchia, Myanmar và Indonesia...được xem là động lực tăng trưởng trong thời kỳ hậu khủng hoảng nhờ vào cơ cấu dân số vàng, tỷ lệ đô thị hóa nhanh hơn, năng suất lao động cao hơn cùng với đạo đức nghề nghiệp tốt hơn so với các quốc gia mới nổi khác. Hãy chuẩn bị hướng dòng vốn đầu tư của bạn vào các thị trường mới nổi này để chớp lấy các thương vụ để đời tại đây.


Khả năng bật dậy sớm của Ấn Độ, Việt Nam và nhiều quốc gia khác ở Đông Nam Á thời kỳ hậu khủng hoảng được đánh giá là nhờ ít phụ thuộc vào giá hàng hóa thế giới. Trong chỉ số MSCI Vietnam Index, chủ yếu là hàng tiêu dùng thiết yếu (55%), bất động sản (19%) và tài chính (9%). Đây là điểm hấp dẫn của Việt Nam so với các thị trường cận biên khác, vốn dễ tổn thương bởi chu kỳ hàng hóa.


Chúc bạn thành công và thịnh vượng!