Sẵn sàng cho lạm phát tăng mạnh ở cuối năm?

Bộ Tài chính dự báo lạm phát cả năm 2025 ước đạt khoảng 4%, nằm trong giới hạn mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Một con số tưởng như yên tâm nhưng nếu nhìn kỹ hơn, có thể sẽ thấy nhiều điều cần chuẩn bị.

Từ đầu năm đến nay (8 tháng) thì CPI (chỉ số giá cả) mới tăng 2,18% ghi nhận trên sổ sách được thống kê. Như vậy, khi thông điệp sẽ cán mốc 4% thì tức 4 tháng cuối năm sẽ phải tăng thêm 1,82%, gần gấp đôi mức tăng đã ghi nhận. Câu hỏi đặt ra: điều gì đang chờ đợi chúng ta trong những tháng còn lại?

Bộ Tài chính cho biết việc sẽ chủ động xây dựng phương án, lộ trình điều chỉnh giá phù hợp, không để tăng giá đột ngột, cùng thời điểm.

Bộ Tài chính cũng lưu ý sẽ “xây dựng phương án điều chỉnh giá phù hợp, tránh tăng giá đồng loạt”, nhưng đồng thời cảnh báo rõ: vẫn còn nhiều yếu tố có thể gây áp lực lên mặt bằng giá cả, tỷ giá và thị trường ngoại hối đặc biệt là từ các diễn biến phức tạp của thị trường quốc tế.

Nói cách khác: chúng ta cần sẵn sàng cho những đợt điều chỉnh giá.

Dù vậy, nếu nhìn toàn cảnh thì 4% vẫn là một mức CPI tương đối “chấp nhận được” trong một năm mà chính sách tài khóa tiền tệ đang chủ động thúc đẩy tăng trưởng.

Chỉ là áp lực khá lớn ở sự tăng giá lần này:
- Chi phí tăng mạnh nhất từ đầu năm là về "Nhà ở và vật liệu xây dựng" là một chi phí tăng-rồi-không-giảm;
- Chi phí đang giảm hoặc tăng ít năm nay là 2 chi phí "giao thông" và "thực phẩm" thì lại là các chi phí tăng-giảm-tùy-chu-kỳ và đang ở chu kỳ thuận lợi.

Điều này tỷ lệ lạm phát được "giữ ổn" một phần nhờ những yếu tố có tính tạm thời (như thịt heo giảm vừa qua, giá xăng dầu đang ở mức thấp trong nhiều năm), còn các chi phí có xu hướng tăng cố định lại đang tăng đáng kể.

Lạm phát 5 năm qua:
- 2021: 1,81%
- 2022: 4,55%
- 2023: 3,58%
- 2024: 3,58%
- 2025: 4,00% (dự kiến)