Sóng ngầm do “cầm tiền - vay vàng”

Sóng ngầm do “cầm tiền - vay vàng”

Sàn vàng phải đóng cửa nhưng nguy cơ bất ổn cho giá vàng và ngoại tệ vẫn còn khi giới đầu cơ vàng vẫn có thể khuynh đảo thị trường bằng nguồn vốn vàng vay từ ngân hàng thông qua hình thức cầm cố sổ tiền gửi vay vàng để đầu cơ giá xuống.
http://www.*********.vn/ImageView.aspx?ThumbnailID=6087http://www.*********.vn/ImageView.aspx?ThumbnailID=6088
Quy trình đầu cơ giá xuống bằng vốn vàng vay của ngân hàng

Theo các chuyên gia, giá vàng sẽ giảm thêm về ngang với giá thế giới nếu không có hoạt động đầu cơ vàng bằng vốn vay ngân hàng (NH). Chấn chỉnh việc này nằm trong tầm tay của NH Nhà nước.
Vốn vàng cho đầu cơ
Các NH đều có nghiệp vụ cầm cố sổ tiền gửi VND để vay vàng. Nếu chỉ thoáng qua thì đây là một nghiệp vụ thông thường như bao nghiệp vụ khác của NH, giúp người gửi tiền có vàng để thanh toán. Nhưng việc cho vay không nhằm mục đích ấy mà giúp người vay có vàng để thực hiện các hoạt động đầu cơ gây xáo trộn thị trường vàng, ngoại tệ nhiều năm qua.
Ông A có tiền nhưng không có vàng, sẽ gửi NH số tiền này và cầm cố sổ tiền gửi để vay vàng của NH mang ra bán. Khi bán vàng, mục tiêu của ông A là đầu cơ giá xuống, đợi giá vàng giảm lại sẽ mua để trả nợ. Hoạt động đầu cơ giá xuống của ông A có thể làm biến động thị trường vàng khi mua vàng để trả nợ.
Đổ nợ vì đầu cơ vàng
Tiệm vàng Tuấn Tài (Công ty TNHH SX-TM-DV Tuấn Tài, 39 Châu Văn Liêm, P.14, Q.5, TP.HCM) là một trong những đầu mối đầu cơ vàng miếng có huy động vốn của người dân không chỉ ở TP.HCM mà cả các tỉnh. Sau sự cố ngày 11-11-2009, chủ tiệm vàng đã hứa hẹn trả nợ nhiều lần nhưng đến nay người gửi tiền vẫn chưa biết khi nào sẽ nhận được tiền.
Chị H. (Đồng Nai) không nói thật số tiền gửi của mình vì “nhiều lắm”. Chị cho biết trong số tiền tỉ gửi ở tiệm vàng Tuấn Tài có một phần của chị, còn lại là huy động từ người thân, bạn bè và cả hàng xóm. Từ vài năm nay chị kinh doanh theo hình thức vay tiền, vàng hoặc USD của người thân để đầu cơ.
Để giá diễn ra đúng như dự đoán, cả mạng lưới kinh doanh vàng gồm chủ tiệm vàng và những người kinh doanh đều đánh theo một hướng. Các đầu mối tổ chức quy củ có bộ phận kinh doanh đảm nhận trách nhiệm báo giá và tư vấn khi khách hàng cần.
Đó cũng là lý do mạng lưới gửi tiền để đầu cơ giá lên xuống tại các tiệm vàng ngày một rộng. Nhiều người còn mắc kẹt tiền tại tiệm vàng này cho biết trên giấy tờ họ là chủ nợ của Tuấn Tài, nhưng trên thực tế họ là con nợ của nhiều người khác.
Trường hợp giá giảm đúng như phán đoán của ông A, dù là chủ động nhưng do nhiều người đầu cơ giá xuống cùng mua vàng để trả nợ NH và thu lãi, đà giảm của giá vàng sẽ giảm lại. Trường hợp giá vàng tăng, ông A bắt buộc phải mua vàng để trả nợ, cắt lỗ. Nhiều nhà đầu cơ giá xuống cùng phải mua vàng để trả nợ sẽ tạo ra nhu cầu mua vàng khổng lồ, đẩy giá vàng bốc lên. Ở trường hợp này, dù là bị bắt buộc mua vàng nhưng người đầu cơ cũng quyết tâm phải mua bằng được vì nếu chậm, giá tăng thêm càng lỗ lớn hơn. Quyết tâm mua vàng để cắt lỗ của giới đầu cơ chẳng khác nào tên lửa đẩy giá vàng.
Hoạt động đầu cơ vàng bằng vốn NH phổ biến đến mức đã hình thành những đường dây huy động vốn để đầu cơ vàng hoặc nhiều người cùng ủy thác cho một người đầu cơ vàng bằng vốn vay NH. Đứng đầu các đường dây này là chủ tiệm vàng. Tham gia đường dây có rất nhiều thành phần, chủ yếu là các cửa hàng vàng nhỏ. Người đứng đầu đường dây đầu cơ sẽ dùng tiền của khách hàng gửi làm tài sản đảm bảo cho khoản vay vàng tại NH để bán. Như vậy dù không có vàng nhưng người đầu cơ vẫn bán cả ngàn, thậm chí cả chục ngàn lượng vàng và thị trường biến động mạnh khi họ mua vàng để trả nợ.
Nhiều tháng qua, giá vàng liên tục tăng trong khi giới đầu cơ kiên trì đánh giá xuống. Giá vàng tăng quá nhanh, mọi tính toán đầu cơ bị đổ vỡ, giới đầu cơ buộc phải mua vàng trả nợ. Mốc giá 29 triệu đồng/lượng ngày 11-11-2009 chỉ là một trong nhiều ngày biến động của giá vàng.
Lợi cho ngân hàng
Cách nay mười năm, để khai thác nguồn vốn vàng trong dân, các NH được NH Nhà nước cho phép huy động vốn bằng vàng và hoạt động này khá thuận lợi nhờ giá vàng ổn định ở mức trên dưới 5 triệu đồng/lượng.
Kể từ năm 2001, sau vụ khủng bố tấn công nước Mỹ, giá vàng thế giới liên tục tăng kéo giá vàng trong nước tăng theo, người dân và doanh nghiệp không còn vay vàng. Qua chín năm, giá vàng đã tăng sáu lần, vay vàng từ chỗ có lợi do lãi suất thấp đã trở thành gánh nặng cho nhiều người. NH đã tìm đầu ra cho vốn vàng bằng cách cho vay để đầu cơ. Đến nay, vẫn chưa có bất kỳ quy định nào hạn chế nghiệp vụ này.
NH khi cầm cố sổ tiết kiệm VND để cho vay vàng được hai cái lợi: huy động được vốn VND từ sổ tiền gửi của người đầu cơ để cho các khách hàng khác vay, tìm được đầu ra cho vốn vàng và thu được lãi cho vay.
Thế nhưng nhiều NH thừa nhận hoạt động này có lợi cho NH nhưng rủi ro rất lớn cho xã hội. Còn theo các chuyên gia, NH Nhà nước chậm quản lý hoạt động cho vay vàng để đầu cơ. Lẽ ra khi đầu ra của vốn vàng vào hoạt động sản xuất kinh doanh bị thu hẹp, NH Nhà nước nên có định hướng để các NH tính toán lại hoạt động huy động và cho vay vàng. Nên quy định chỉ có người có nhu cầu thực về vàng như trả tiền mua nhà mới được vay vàng.
​