Sự tái cân bằng của Trung Quốc : Từ nhà vô địch xuất khẩu đến cường quốc tiêu dùng

Trung Quốc đang đứng trước ngã ba đường kinh tế. Trong nhiều thập kỷ, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã thúc đẩy tăng trưởng thông qua mô hình đầu tư nặng nề, xuất khẩu đã đưa hàng trăm triệu người thoát khỏi đói nghèo và biến quốc gia này thành một cường quốc sản xuất. Tuy nhiên, ẩn sau câu chuyện thành công trong công nghiệp này là một tài sản chưa được sử dụng hết với tỷ lệ đáng kinh ngạc: người tiêu dùng Trung Quốc.

Câu chuyện xoay quanh năng lực tiêu dùng của Trung Quốc đã bi quan một cách áp đảo, với các nhà kinh tế chỉ ra các rào cản về mặt cấu trúc, sở thích tiết kiệm văn hóa và sự trì trệ của chính sách là những trở ngại không thể vượt qua. Tuy nhiên, một phân tích sâu hơn cho thấy thị trường tiêu dùng của Trung Quốc có thể đang chuẩn bị cho một sự chuyển đổi có thể làm thay đổi cơ bản động lực kinh tế toàn cầu.


Nền tảng đã có ở đó

Những người chỉ trích thường bỏ qua quy mô tuyệt đối của cơ sở người tiêu dùng hiện tại của Trung Quốc. Trong khi tiêu dùng hộ gia đình chiếm khoảng 40% GDP—thấp hơn mức trung bình toàn cầu là 60%—thì quy mô tuyệt đối lại cho thấy một câu chuyện khác. Thị trường tiêu dùng của Trung Quốc đứng thứ hai trên toàn cầu, với doanh số bán lẻ lớn gấp mười lần so với xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Đây không phải là một thị trường đang chờ được sinh ra; mà là một hệ sinh thái trưởng thành cần được kích hoạt.

Quỹ đạo tăng trưởng thật đáng chú ý. Trước đại dịch, chi tiêu của người tiêu dùng Trung Quốc đã tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 9% theo giá trị thực trong hai thập kỷ. Trong các lĩnh vực từ hàng xa xỉ đến ô tô và công nghệ, Trung Quốc hiện là thị trường lớn nhất thế giới xét về khối lượng và giá trị. Cơ sở hạ tầng cho tiêu dùng—hệ thống thanh toán kỹ thuật số, nền tảng thương mại điện tử và mạng lưới hậu cần—có thể nói là tiên tiến hơn nhiều nền kinh tế phát triển.

Tác động đến thị trường hàng hoá toàn cầu

1. Kim loại công nghiệp: Tác động hỗn hợp, thiên về trung lập – tiêu cực

Trung Quốc hiện là người mua số 1 toàn cầu với các mặt hàng như: đồng, nhôm, thép, quặng sắt… và phần lớn phục vụ cho đầu tư hạ tầng và bất động sản.

Khi chuyển sang mô hình tiêu dùng, đầu tư công và xây dựng giảm dần, nhu cầu đối với kim loại công nghiệp sẽ tăng chậm lại hoặc thậm chí giảm trong trung hạn.

Tiêu cực: Quặng sắt, thép xây dựng, xi măng.

Trung lập/khá hơn: Đồng và nhôm – vì vẫn được sử dụng nhiều trong ô tô điện, đồ điện tử, năng lượng tái tạo – những lĩnh vực tiêu dùng trung lưu.

2. Nông sản: Tích cực trong dài hạn

Khi tầng lớp trung lưu mở rộng và chi tiêu tăng:

Tiêu thụ thực phẩm chế biến, thịt, sữa, đồ ăn cao cấp sẽ tăng → Dẫn đến tăng nhập khẩu ngô, đậu tương, lúa mì phục vụ cho chăn nuôi và công nghiệp thực phẩm.

Xu hướng tiêu dùng hiện đại (đồ ăn nhanh, chuỗi siêu thị, thực phẩm tiện lợi) cũng đẩy mạnh nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu ổn định và chất lượng cao từ các quốc gia xuất khẩu lớn (Mỹ, Brazil, Úc…).

3. Năng lượng: Có thể tăng nhưng cấu trúc tiêu dùng sẽ thay đổi

Tiêu dùng cá nhân tăng → Nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa tăng → Tăng nhu cầu xăng, dầu, điện.

Nhưng mặt khác, Trung Quốc lại đẩy mạnh năng lượng tái tạo, xe điện, nên cầu cho nhiên liệu hóa thạch có thể chững lại trong dài hạn.

Tích cực ngắn hạn với dầu, trung lập hoặc giảm dần về dài hạn nếu quá trình điện hóa tiến triển nhanh.

4. Hàng hóa mềm (soft commodities): Dệt may, đường, cà phê, bông, cao su…

Nhu cầu đối với hàng tiêu dùng nhanh, thời trang, nội thất sẽ tăng theo tầng lớp trung lưu.

Trung Quốc có thể tăng nhập khẩu hoặc tăng dự trữ các mặt hàng như: đường, bông, gỗ, giấy, da thuộc, đồ uống…

Đây là nhóm hưởng lợi ổn định và ít biến động hơn so với kim loại.

CHI TIÊT: https://vietnambusinessinsider.vn/s...uat-khau-den-cuong-quoc-tieu-dung-a44930.html