Tác động nới room ngoại ngành Ngân hàng

Nghị định 69/2025/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành và có hiệu lực thi hành kể từ 19/05/2025 điều chỉnh tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các ngân hàng thương mại nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém. Cụ thể, tổng mức sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài có thể vượt 30% nhưng không quá 49% vốn điều lệ của các ngân hàng này, ngoại trừ những ngân hàng thương mại mà Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ.

Quy định này tạo điều kiện cho các ngân hàng thương mại cổ phần như MBB, VPB và HDB – vốn đã tham gia nhận chuyển giao bắt buộc các ngân hàng yếu kém – có cơ hội tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên đến 49% (VCB không nằm trong danh sách này do NHNN đang sở hữu 74%). Hiện tại, tỷ lệ sở hữu của NĐT nước ngoài tại MBB là 22,3%, VPB là 24,3% và HDB là 16,9%. Vì vậy, việc nới room lên 49% sẽ chưa phải là động lực tích cực đối với giá cổ phiếu của các ngân hàng trong ngắn hạn.

Cần lưu ý rằng việc nới tỷ lệ sở hữu nước ngoài này còn tuỳ thuộc vào điều lệ của ngân hàng và chỉ áp dụng trong thời gian thực hiện phương án chuyển giao bắt buộc đã được phê duyệt, dự kiến từ 5-10 năm. Sau khi kết thúc thời hạn này, nhà đầu tư nước ngoài không được phép mua thêm cổ phần cho đến khi tổng mức sở hữu giảm xuống dưới 30%, trừ trường hợp mua cổ phần chào bán cho cổ đông hiện hữu hoặc chuyển nhượng giữa các nhà đầu tư nước ngoài.

Tác động đối với MBB, VPB và HDB

Nghị định 69/2025/NĐ-CP tạo điều kiện cho các ngân hàng có thể phát hành tăng vốn cho cổ đông nước ngoài, trong trường hợp các ngân hàng có nhu cầu tăng vốn để bơm thêm vốn cho các ngân hàng yếu kém, qua đó đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu. Ví dụ như, MBB có kế hoạch góp tối đa 5.000 tỷ đồng vào ngân hàng MBV trong giai đoạn cơ cấu.

Chúng tôi cho rằng, các ngân hàng khác cũng sẽ có kế hoạch tương tự và đây là một phần trong đề án tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém. Ngoài ra, việc tăng vốn giúp củng cố hệ số an toàn vốn (CAR), trong bối cảnh các ngân hàng nhận chuyển giao ngân hàng yếu kém được cấp hạn mức tăng trưởng tín dụng rất cao 20-30%/năm, trong đó:

• HDB dù có CAR khá cao (~14%) nhưng lại khá phụ thuộc vào trái phiếu vốn cấp 2, do đó, ngân hàng có thể xem xét tăng vốn cấp 1 để giảm chi phí vốn trong tương lai.
• VPB cũng có CAR khá cao (~14%) và chưa sử dụng nhiều trái phiếu vốn cấp 2 nên nhu cầu tăng vốn chưa cấp thiết.
• MBB có CAR không cao (~10%), dù chưa tận dụng vốn cấp 2, nên cũng có thể có nhu cầu tăng vốn trong tương lai. Tuy nhiên, việc có yếu tố nhà nước có thể là trở ngại cho việc tăng vốn khi nhóm doanh nghiệp nhà nước không muốn bị pha loãng tỷ lệ.