Tái Cấu Trúc Ngành Thép: Hành Trình Cân Bằng Sản Xuất và Thương Mại Của Trung Quốc

Ngành thép Trung Quốc đang đứng trước bước ngoặt quan trọng khi chính phủ nước này chuẩn bị thực hiện các biện pháp cắt giảm sản lượng thép thô trong năm 2025 nhằm giải quyết tình trạng dư thừa công suất, thích ứng với những biến động kinh tế và điều chỉnh quan hệ thương mại quốc tế. Là nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới, Trung Quốc đã đạt đỉnh sản lượng 1,065 tỷ tấn thép thô vào năm 2020, nhưng đến năm 2024, sản lượng đã giảm xuống còn 1,005 tỷ tấn - mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua. Sự sụt giảm này phản ánh những thách thức cấu trúc trong thị trường nội địa cùng với áp lực từ các đối tác thương mại quốc tế.

Mục Tiêu Và Kế Hoạch Cắt Giảm
Theo kế hoạch chiến lược của chính phủ nhằm xử lý vấn đề dư thừa công suất và đạt mục tiêu bảo vệ môi trường, nhiều chính quyền địa phương đã bắt đầu thông báo các chỉ tiêu giảm sản lượng thép cho các nhà máy trong khu vực. Chẳng hạn, một nhà máy thép thuộc sở hữu nhà nước tại tỉnh An Huy (miền Đông Trung Quốc) đã được yêu cầu giảm sản lượng thép thô hàng năm khoảng 5%, tương đương giảm 1 triệu tấn so với năm 2024. Tỉnh Giang Tô - trung tâm sản xuất thép lớn thứ hai sau Hà Bắc - cũng dự kiến giảm sản lượng khoảng 5%, tương đương gần 6 triệu tấn thép thô trong năm 2025. Tuy nhiên, các tỉnh sản xuất thép lớn khác như Hà Bắc, Hồ Nam và Quảng Tây vẫn chưa nhận được chỉ thị chính thức về việc giảm sản lượng.



Trên phạm vi toàn quốc, mục tiêu cắt giảm sản lượng thép thô được kỳ vọng vào khoảng 5%, tương đương với mức giảm 50 triệu tấn so với năm 2024. Đây là một phần trong nỗ lực của chính phủ nhằm tái cấu trúc ngành thép, giảm cạnh tranh không lành mạnh và thúc đẩy phát triển bền vững.

Thách Thức Trong Bối Cảnh Thương Mại Biến Động
Mặc dù kế hoạch cắt giảm sản lượng đã được đề ra, việc thực thi trong thực tế vẫn còn nhiều bất định, đặc biệt là trong nửa đầu năm 2025. Việc Mỹ giảm thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc từ mức 145% xuống còn 30% trong thời gian tạm ngừng 90 ngày bắt đầu từ ngày 14/5 đã tạo ra làn sóng xuất khẩu các sản phẩm sản xuất có hàm lượng thép cao. Điều này có thể khiến các nhà máy thép tư nhân duy trì hoặc tăng sản lượng tạm thời, làm phức tạp thêm nỗ lực của chính phủ trong việc áp đặt các hạn chế sản lượng.

Các nhà máy thép thuộc sở hữu nhà nước có xu hướng tuân thủ nghiêm ngặt chỉ thị của chính phủ, trong khi các nhà máy tư nhân sẽ cân nhắc dựa trên nhu cầu thị trường và mức lợi nhuận. Lợi nhuận ngành thép đã cải thiện đáng kể gần đây, với khoảng 53% các nhà máy có lãi trong tháng 3/2025, so với chỉ 25% cùng kỳ năm trước. Sự cải thiện này chủ yếu nhờ xuất khẩu ổn định và sự hỗ trợ từ chính phủ cho ngành sản xuất, giúp bù đắp phần nào tác động tiêu cực từ sự suy giảm của thị trường bất động sản - một trong những ngành tiêu thụ thép truyền thống.



Động Lực Kinh Tế và Môi Trường Đằng Sau Các Mục Tiêu Cắt Giảm
Chính sách giảm sản lượng thép của Trung Quốc được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố. Dư thừa công suất vẫn là vấn đề nan giải khi công suất sản xuất hàng năm vượt xa nhu cầu nội địa, dự kiến giảm khoảng 2% trong năm 2025. Sự chuyển dịch kinh tế từ tăng trưởng dựa vào hạ tầng sang dịch vụ và sản xuất giá trị cao làm giảm nhu cầu tiêu thụ thép. Bên cạnh đó, Bắc Kinh còn đặt mục tiêu giảm phát thải carbon bằng cách hạn chế tăng trưởng sản lượng thép thô, duy trì mức sản lượng ổn định kể từ năm 2021.

Chính phủ cũng muốn giảm bớt căng thẳng thương mại. Xuất khẩu thép của Trung Quốc đạt mức cao nhất trong 9 năm với 110,72 triệu tấn vào năm 2024, khiến nhiều nước nhập khẩu áp dụng thuế chống bán phá giá và thuế quan. Những rào cản thương mại này tạo áp lực buộc Trung Quốc phải quản lý sản lượng thép một cách bền vững hơn và giảm xuất khẩu dư thừa.

Triển Vọng Năm 2025
Các nhà phân tích thị trường nhận định rằng dù mục tiêu cắt giảm 50 triệu tấn là chính thức, sản lượng thực tế có thể không giảm mạnh nếu nhu cầu thép vẫn duy trì, đặc biệt trong giai đoạn tạm ngừng thuế quan. Nếu nhu cầu ổn định hoặc tăng, chính phủ có thể không ép buộc cắt giảm mạnh nhằm tránh làm tăng giá thép và gây tổn hại cho các ngành sử dụng thép. Ngược lại, nếu căng thẳng thương mại leo thang hoặc nhu cầu nội địa yếu đi, việc thực thi các biện pháp cắt giảm sẽ trở nên nghiêm ngặt hơn.



Tóm lại, ngành thép Trung Quốc đang phải cân bằng giữa việc xử lý dư thừa công suất và bảo vệ môi trường với việc thích ứng với nhu cầu thị trường và bối cảnh thương mại toàn cầu. Thành công của các kế hoạch cắt giảm sản lượng sẽ phụ thuộc vào sự phối hợp chính sách của chính phủ, mức độ tuân thủ của các nhà máy thép nhà nước và tư nhân, cũng như diễn biến của môi trường thương mại quốc tế. Những tháng tới sẽ là thời điểm quyết định để Trung Quốc xây dựng một mô hình sản xuất thép bền vững, vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa đáp ứng các cam kết về môi trường.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư.

( Chi tiết: https://24hmoney.vn/posts/tai-cau-t...va-thuong-mai-cua-trung-quoc-c55a2571590.html )