Tài khoản "Uỷ thác tuỳ nghi" sắp xuất hiện!

Dự thảo Luật sửa đổi, hổ sung một số điều của Luật Chứng khoán nếu được thông qua tại kỳ họp quốc hội sắp tới sẽ có hiệu lực thi hành vào đầu năm 2011.


Theo đó, CTCK sẽ được thực hiện một dịch vụ mới, đó là nhận ủy thác đầu tư chứng khoán, thông qua “tài khoản - tùy nghi”.


Thực tế thời gian qua, không ít CTCK đã triển khai nghiệp vụ này dưới các hình thức khác nhau, xuất phát từ nhu cầu của NĐT. CTCK luôn đi đầu trong việc cung cấp các dịch mới hỗ trợ NĐT.


Cách đây hơn 1 năm, công ty này đã triển khai dịch vụ hỗ trợ vốn cho NĐT. Cụ thể, khi đầu tư 1 cổ phiếu A có giá 50.000 đồng/cp, CTCK sẽ hỗ trợ vốn thông qua hợp đồng mua bán cổ phần khoảng 70% . Trong hợp đồng này, CTCK chỉ đứng ra làm bảo lãnh. Bên mua là khách hàng và bên bán sẽ là nhân viên của CTCK đứng tên. Tài khoản giao dịch trên sẽ là tài khoản ủy thác đứng tên của nhân viên CTCK.


Như vậy, mọi giao dịch như mua bán, thực hiện quyền của khách hàng sử dụng dịch vụ đều thông qua nhân viên này. Mặc dù được CTCK bảo lãnh, nhưng việc để tài khoản của một cá nhân quản lý nhiều khách hàng sử dụng dịch vụ với giá trị lên đến hàng chục tỷ đồng là khá rủi ro.


Thị trường thời gian vừa qua cũng đã chứng kiến không ít hệ lụy từ việc ủy quyền giao dịch trên tài khoản. Một số NĐT đã ủy thác vốn qua các công ty là những pháp nhân, thường là công ty tư vấn tài chính, công ty tư vấn đầu tư. Họ không chỉ đầu tư chứng khoán, mà còn đầu tư bất động sản, tìm kiếm những địa chỉ sinh lời khác.


Theo quy định, các công ty này không được đứng ra huy động vốn để đầu tư chứng khoán. Tuy nhiên, họ lách luật bằng cách ký hợp đồng dân sự giữa công ty và NĐT, trong đó tránh những từ như ủy thác đầu tư, quản lý quỹ, mua bán chứng khoán...


Hoạt động của các công ty này tiềm ẩn những rủi ro khi không đáp ứng các yêu cầu về quản trị rủi ro khi quản lý tài sản. Không trực tiếp quản lý tài khoản ủy thác và cũng không để nhân viên đứng tên, một số CTCK đã liên kết với các công ty đầu tư để thực thiện nghiệp vụ này.


Chẳng hạn, CTCK Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VICS) kết hợp với VICSINVEST thực hiện nghiệp vụ uỷ thác đầu tư toàn phần hoặc từng phần. Nếu ủy thác toàn phần, đơn vị nhận ủy thác sẽ có toàn quyền lựa chọn danh mục đầu tư. Uỷ thác một phần danh mục đầu tư được hình thành trên cơ sở tư vấn của bộ phận tư vấn đầu tư của VICS và NĐT là người quyết định cuối cùng.


Trên website của nhiều CTCK, trong phần dịch vụ đều có ghi dịch vụ ủy thác đầu tư. Tuy nhiên, chỉ một số ít công ty thực hiện dưới hình thức lách luật. Sau một thời gian giao dịch trên cơ sở quen biết tin tưởng, một nhóm NĐT thường ủy thác cho nhân viên môi giới tại CTCK thực hiện giao dịch.


Ông Phạm Hồng Sơn, Vụ trưởng Vụ Quản lý kinh doanh, UBCK cho biết, theo xu hướng hội nhập và đáp ứng nhu cầu của thị trường, cơ quan quản lý sẽ cho phép triển khai các nghiệp vụ và sản phẩm mới, phù hợp với điều kiện của TTCK Việt Nam cũng như hiểu biết của NĐT.


Hiện tại, khách hàng mới chỉ được phép mở tài khoản giao dịch thông thường. Tới đây, pháp luật sẽ có quy định CTCK cho phép khách hàng mở thêm tài khoản ký quỹ (margin) bên cạnh tài khoản trên. Tùy vào nhu cầu mà NĐT có thể mở tài khoản và sử dụng dịch vụ này.


Dự kiến, NĐT được sử dụng đòn bẩy với tỷ lệ 40/60 (NĐT có 60% vốn nhưng được đầu tư đến 100%, do CTCK hỗ trợ 40%), ông Sơn cho biết thêm, một điểm mới nữa sẽ được triển khai sau khi Luật Chứng khoán sửa đổi có hiệu lực là cho phép CTCK mở tài khoản ủy thác đầu tư theo tài khoản tùy nghi.


Theo đó, khách hàng mở tài khoản này bên cạnh tài khoản thông thường và một số tài khoản khác NĐT thực hiện ủy thác đầu tư cho CTCK với những thỏa thuận đi kèm như: hạn mức đặt lệnh, giá mua bán như thế nào, chốt lời, cai lỗ ra sao.


Với việc CTCK đứng tên tài khoản trên sẽ an toàn cho NĐT hơn rất nhiều so với việc các cá nhân thuộc CTCK đứng tên như hiện nay. (Nguồn: ĐTCK, 13/10)