Tại sao chúng ta mất tiền trên TTCK?

Cuối tuần rảnh rỗi, tạm ngồi đúc kết lại chút ít kinh nghiệm sau 5 năm làm quen và gắn bó với nghề chứng. Các bác tham khảo có thể góp ý bổ sung thêm để cùng hoàn thiện kỹ năng phân tích và nhận định trong quá trình đầu tư CK.

Những sai lầm của NĐT trên TTCK thường rất dễ lặp lại, đôi khi nó trở thành "lối mòn" khó sửa chữa mà điều này phụ thuộc vào tố chất và bản lĩnh kinh doanh trong mỗi cá nhân. Một điều mà không mấy người muốn nhìn thẳng vào sự thật, đó là nếu muốn không bị tiếp tục nướng những đồng tiền cuối cùng vào TTCK thì phải nghiêm túc và xem CK là "nghề", phải biết thay đổi tư duy "mua bán theo cảm tính", biết rõ mình đang làm cái gì và thực sự có kiểm soát được hành động của mình trong mọi lúc hay không?.....

Một số nguyên nhân dẫn đến sai lầm trong đầu tư cơ bản và thường gặp nhất:

+ Tự áp đặt trend cho thị trường: Cái này nói thì rất dài dòng và có lẽ khó diễn đạt đầy đủ ý nghĩa về trend. Đại loại ở mỗi giai đoạn đều thể hiện xu hướng chính của thị trường là đang đi lên hoặc đi xuống. Điều này thể hiện dòng tiền đang chảy vào hoặc thoát ra khỏi thị trường mà nguyên nhân chủ yếu do diễn biến tâm lý của NĐT cùng với vô vàn yếu tố khách quan tác động. Sai lầm nghiêm trọng nhất của NĐT là hay thích áp đặt suy nghĩ và cảm nhận của mình cho hướng đi của thị trường. Ngay cả nhiều NĐT đại diện cho tổ chức hoặc các quỹ, tự doanh cũng đều có thể mắc những sai lầm tương tự như vậy. Chúng ta thường có thói quen xem thông tin trên net, TV, đọc tạp chí... và cảm thấy tình hình mọi cái đang rất ổn (hoặc rất tệ) rồi sau đó cho rằng trend thị trường chắc chắn không sớm thì muộn cũng thuận chiều. Vd: Kinh tế trong nước đang ổn, lạm phát được kìm chế, lãi suất giảm, doanh nghiệp làm ăn có lãi, CK thế giới phục hồi, DJ-NK tăng ầm ầm. Như vậy, có lý gì VNI sẽ không uptrend, sai lầm là ở chỗ đó. Đặt câu hỏi vì sao đôi khi nền kinh tế vẫn chưa hết đà khủng hoảng mà TTCK đã bắt đầu đi vào uptrend, bởi vì tâm lý đi tắt đón đầu. Cho nên uptrend hay downtrend gần như chẳng liên quan gì đến diễn biến của nền kinh tế mà chúng ta nhìn thấy rõ ràng trong giai đoạn hiện tại. Tóm lại, đó là quan hệ cung-cầu cổ phiếu, tâm lý NĐT, lòng tham và nỗi sợ hãi... cái gì tới sẽ tới, nếu áp đặt trend bằng suy nghĩ cá nhân vào thị trường sẽ tiếp tục mất tiền.

+ Chọn sai cổ phiếu: Mua cổ phiếu theo cảm tính, mua theo phím hàng, mua theo hô hào... Đây là lỗi sơ đẳng nhất dẫn đến mất tiền, ngay cả trong uptrend vẫn có thể bị đổ vỏ chứ chưa nói đến trong downtrend thì càng thê thảm. Rất nhiều cao thủ có kinh nghiệm lướt sóng thường vấp phải lỗi cố chấp, tự mãn dẫn đến chủ quan. Chẳng hạn, họ cứ đinh ninh rằng mình chưa bao giờ thua khi lướt sóng một cổ phiếu nóng nào đó, hễ đánh là thắng vì cho rằng đã hiểu quá rõ về cổ phiếu này. Tuy nhiên đặc điểm của hàng nóng là dòng tiền đầu cơ ngự trị phần lớn trong đó cho nên diễn biến cực nhanh khi tiền đổ vào cũng như rút ra. Thị trường vào downtrend chơi hàng nóng thì đúng là bỏng tay lập tức do dòng tiền vay mượn và đòn bẩy rất dễ bị tổn thương. Với thị trường downtrend, một là đứng ngoài thị trường, hai là chọn hàng đầu tư giá trị vì tiền vào không phải do vay mượn mà họ xác định mua với mục tiêu dài hạn không nhất thiết phải chốt lãi hay cắt lỗ trong ngắn hạn.

+ Không chủ động cutloss hay chốt lãi: Đây là lỗi thường gặp nhất ở những đối tượng mới tham gia chứng trường. Gặp cổ phiếu đang vào downtrend, dòng tiền rút ra trông thấy nhưng họ vẫn hy vọng chờ cổ phiếu phải lên ít nhất bằng giá vốn thì mới chịu chốt ra. Đối với cổ phiếu mang tính đầu cơ, đối tượng tham gia thường có target, kể cả lái tàu cũng vậy nhưng họ vẫn có thể linh hoạt thay đổi target tùy theo tình hình diễn biến thị trường. Thế nhưng, nhiều NĐT vẫn thụ động khi chốt lãi, họ chẳng đưa ra một mục tiêu cụ thể nào cả, đến lúc thua lỗ và hoảng loạn thật sự thì mới quyết định bán. Đã thế, một số còn dùng đòn bẩy để đón đáy nhằm bình quân giá, điều này hết sức tối kỵ khi downtrend còn tiếp diễn, khả năng cháy tài khoản rất cao. Mặt khác, máu cờ bạc, gỡ thua thường hiện hữu khi NĐT bắt đầu thua lỗ nhưng vì chút tự ái không chịu nhìn thẳng vào sự thật, không kiểm soát được tâm lý và hành động đúng lúc.

Nhìn chung, nguyên nhân mất tiền trên TTCK nhiều vô kể, rất mong các bác có kinh nghiệm chứng trường bổ sung để mọi người tham khảo. Chúc các bác cuối tuần vui vẻ, gặt hái nhiều thành công trong kinh doanh.