Tản mạn về CPI và TTCK (49)

MỘT QUỐC GIA NHỎ CHỈ ĂN RỒI CHƠI

(Bài tôi viết dưới đây từ năm 2012 (vì thế nhiều số liệu đã rất lạc hậu) đăng lần đầu trên báo Công lý và Xã hội. Nhưng trước đó từ hàng chục năm, thậm chí nhiều chục năm, chính quyền đã hô hào tinh gọn bộ máy. Nhưng nó không hề nhỏ lại, mà tiếp tục phình to đến mức Tô tướng quân phải lần đầu nói thẳng là bộ máy như vậy thì còn nguồn lực đâu để đầu tư phát triển đất nước.

Tôi không nghi ngờ quyết tâm của Tô tướng quân trong việc thu gọn bộ máy hành chính khổng lồ và thiếu hiệu quả, gây lãng phí lớn hiện nay. Nhưng tôi không biết ngài làm thế nào để thực hiện mong muốn của mình. Bởi chỉ còn duy nhất một cách tháo dỡ cả bộ máy ra, loại đi những bộ phận thừa, rồi lắp lại).
‐--------------‐---------

Có lẽ không quốc gia nào mà cuộc sống của giới công chức chứa nhiều điều nghịch lý như ở Việt Nam: Lương không đủ sống nhưng lại thuộc thành phần khá giả của xã hội; đã vào biên chế là có thể nằm lỳ cho đến hết đời, ngang nhiên đòi hỏi mọi chế độ phúc lợi, ngay cả khi chẳng làm gì; là người làm thuê cho dân nhưng lại hành xử như ông chủ có quyền ban ơn; năng lực cũng như tinh thần trách nhiệm trước công việc phần lớn ở mức trung bình và thấp, nhưng cực kỳ có khả năng trong việc kinh doanh “quyền lực Nhà nước” để tư lợi...

Nhưng điều nghịch lý nhất là một nền hành chính cồng kềnh, ì ạch, dôi dư cả triệu người như vậy lại vẫn cứ đang tiếp tục ngày một phình to?

Không phải là do tôi bịa ra hiện thực đó. Trong một hội nghị có đưa tin trên truyền hình và sau đó hầu như các báo đều đưa lại, Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói thẳng ra rằng: “Trong bộ máy chúng ta có tới 30% số công chức không có cũng được, bởi họ làm việc theo kiểu sáng cắp ô đi, tối cắp về, không mang lại bất cứ thứ hiệu quả công việc nào”. Nói cách khác, cái số 30% công chức đó hoàn toàn không cần thiết, y như cái bướu trên cổ.

Với 2,8 triệu công chức và người ăn lương các kiểu (bạn đọc lưu ý thời điểm ra đời bài viết này), chỉ cần làm phép tình nhẩm cũng ra ngay con số thuộc diện có cũng như không kia khoảng trên 800.000 người. Nghĩa là mỗi 100 người dân Việt Nam, phải nuôi không một ông (bà) vô công rồi nghề mang danh công chức!

Vậy tại sao một nền dịch vụ công chỉ cần 2 triệu người, mà phải trả lương cho tận những gần ba triệu? Ai phải chịu trách nhiệm về vấn đề này?

Trong khi chưa thể tìm ra câu trả lời, chúng tôi chỉ xin làm thứ công việc đơn giản hơn là giúp mọi người hình dung một phần cái gánh nặng vật chất và tinh thần mà cả xã hội đang phải è lưng chịu đựng, để “cõng” gần một triệu công chức dư thừa đó.

Trước hết, 800 ngàn người lớn đến mức nào? Đó là số dân (hơn kém chút ít) của Cyprus, Bahrain, Bhutan, Qatar, Đông Timor...Hay nó có quy mô gấp đôi dân số Luxemburg, Brunei, Malta, Iceland...

Thứ hai, và đây là vấn đề chính, cần bao nhiêu tiền để nuôi cái đám công chức thừa thãi ấy?

Chắc chắn là không ai có thể tính chính xác, vì có những công chức thuộc loại dư thừa, nhưng lại hưởng mức thu nhập nhiều người mơ ước. Hẵng chỉ tính đơn giản thế này: Mỗi người trong số đó, vì họ là công chức, nên thuộc diện thu nhập trung bình khá (so với mức 1000 USD trung binh-số liệu năm 2012) sẽ nhận của Nhà nước khoảng 60 triệu đồng (gần 3000 USD) một năm. Nghĩa là cần số tiền lên tới 50.000 tỷ đồng (2,5 tỉ USD) trả lương cho 800.000 người ăn mặc sang trọng chỉ để ngày ngày “sáng vác ô đến cơ quan, tối vác ô về nhà” mà không làm bất cứ việc gì.

Tuy nhiên, số tiền phải bỏ ra phục vụ việc ngồi chơi xơi nước của “một quốc gia nhỏ” ấy trên thực tế còn lớn hơn nhiều. Theo thông lệ thì số tiền lương cho công chức chỉ bằng hai phần ba số tiền phải chi ra để họ có thể làm việc, được tính vào khoản duy trì hoạt động của cơ quan Nhà nước. Đó là tiền thuê nhà, tiền điện, tiền điện thoại, tiền khấu hao tài sản, tiền phúc lợi, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, chi phí đi lại và cơ man nào những thứ tiền khác được gọi bằng cái tên chung là văn phòng phí. Khiêm tốn tính gộp thì con số 50.000 tỉ đó phải cộng thêm khoảng 20.000 tỉ đồng.

Giờ ta thử xem 70.000 tỷ đồng nhiều đến mức nào? Nó nhiều hơn toàn bộ số tiền thu được từ xuất khẩu gạo năm 2012; nó bằng khoảng 5-6 lần số tiền phí bảo trì đường bộ mà Bộ GTVT dự kiến thu được hằng năm từ ô tô, xe máy với giá phải trả là hứng chịu biết bao lời chì chiết của dư luận; nó bằng già nửa số tiền 120.000 tỉ đồng cần để nâng cấp quốc lộ 1A lên thành đường bốn làn xe ô tô; nó giúp cho khoảng 7 triệu dân miền núi đủ gạo ăn trong một năm để không phá rừng. Nếu có ngần ấy số tiền, toàn bộ các xã nghèo miền núi có trường học, có chợ, có đường trải bê tông. Nó có thể mua được số bò giúp cho Chương trình "Lục lạc vàng" duy trì liên tục 150.000 buổi, với khoảng 900.000 gia đình nông dân thuộc dạng nghèo nhất nước có cơ hội đủ cơm ăn. Nó là con số dài tới mức mà không một nông dân bình thường nào đọc chính xác được.

Nhưng đấy mới chỉ tính về khoản vật chất, cho dù không hề nhỏ nhưng chưa chắc đã là lớn nhất. Tai họa của nạn biên chế tràn lan là nó khiến cho bộ máy hành chính công của chúng ta thuộc loại cồng kềnh, kém hiệu quả và lạc hậu vào loại nhất khu vực. Nhàn cư vi bất thiện. Vì không làm gì nên những ông, bà công chức thừa thãi trên trở thành những “con bệnh” của xã hội.

Ta hãy xem họ làm gì mỗi ngày để tiêu hết 8 giờ vàng ngọc?

Nếu là đàn ông thì phần lớn lướt web, chơi game oline, xem phim ***, buôn điện thoại... Thời gian còn lại ngồi nghĩ mưu kế tư lợi hoặc hại người khác. Còn với thành phần nữ giới thì mua sắm tối ngày, ăn uống, khoe của tối ngày, buôn dưa lê tối ngày... Nhiều người coi trụ sở cơ quan chẳng hơn gì cái bếp nhà mình, tranh thủ tận dụng điện nước miễn phí để nấu nướng. Số còn lại, nếu không làm những việc như trên, thì làm chim bói cá, cứ thấy ở đâu có mầu mỡ là đến. Cũng vì thừa dẫn đến lười, ích kỷ, đấu đá chèn ép nhau thay vì thực thi công vụ. Có rất nhiều người cả một đời công chức chỉ chuyên kiện cáo, lao vào đấu đá vì những lợi ích cá nhân. Nhưng lương của họ thì vẫn cứ đến hẹn lại lên. Chức của họ thì cứ thăng tiến theo tuổi tác. Kèm với lương với chức là đủ thứ tiêu chuẩn ưu đãi khác. Những công bộc này, về nguyên tắc là những người giúp việc cho “ông chủ” Nhân dân, nhưng trên thực tế cũng là những người quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, tham lam, làm khổ “ông chủ” vào loại nhất thế giới. Làm bất cứ việc gì thuộc phạm vi chức phận cũng đòi lót tay. Trong bất cứ nhiệm vụ nào cũng lồng lợi ích của mình vào. Từ lái xe, nhân viên đóng dấu, nhân viên gác cổng...đến những người có tí chức, tí quyền đều là những kẻ chỉ thạo ăn tiền, vòi vĩnh, hạch sách...biến cửa Công đường thành nơi nhếch nhác, bất tín, đáng sợ hơn cả hang hùm. Nền đạo đức xã hội xuống cấp, có phần đóng góp không nhỏ của những thành phần được gọi là công chức ấy.

Nhưng thiệt hại vẫn chưa dừng lại ở đó. Nạn chạy chức chạy quyền thì ai cũng biết. Nhưng nạn chạy chọt để được thành công chức Nhà nước còn khốc liệt hơn và cũng bi hài hơn rất nhiều. Vì số người tham gia luôn rất đông, diễn ra trên một diện rộng, với sự tham gia của mọi thành phần. Nó làm hư hỏng cả người có quyền nhận và người được nhận. Người có quyền nhận thì một khi đã lấy tiền, đã nhúng chàm, làm sao còn dám yêu cầu cấp dưới phải nêu cao đạo đức, kỷ cương, nhân cách-ngoại trừ đó là một truyện hài! Người được nhận vào làm công chức thì cậy tiền nên không cần học, không cần trau dồi chuyên môn, coi thường kỉ cương, phép tắc. Đó là chưa kể họ phải tìm cách ăn chặn, ăn bẩn, vơ vét bằng mọi cách để bù lại số vốn đã bỏ ra.

Nhưng những bệnh tật trên, dù rất trầm trọng, nếu quyết tâm ngăn ngừa, vẫn còn nhiều hy vọng chữa chạy, dù rất tốn kém. Song có một thứ bệnh do nạn chạy công chức gây ra rất khó chữa, thuộc loại nan y, là bệnh ỷ lại, lười biếng và mất khả năng tự trọng. Căn bệnh thuộc loại lây nhiễm này có thể huỷ hoại nhân cách cả một thế hệ, góp phần làm nghèo đất nước. Người ta cần một cái bằng đại học với bất cứ giá nào đôi khi không phải để sau đó làm việc, cống hiến, mà để có cơ hội gia nhập cái đội quân công chức vốn là thừa thãi kia. Với những người này, cái điều đáng lẽ thành nỗi xấu hổ khi chả làm gì ngoài việc “sáng vác ô đi, tối vác ô về”, thì lại là mục tiêu phấn đấu, là sự nghiệp của đời họ.

Liệu có khác gì một thứ quốc nạn?

By laota

Dạ bác. Cũng nên trả lại ngày bình yên cho mọi người. VNI mà rực cháy hoài là chứng sĩ lại tóp teo. Sợ nhất là các bác lại cãi nhau vào những lúc thế này bác ạ

Những lúc Vni tan nát như này thì chẳng ma nào cãi nhau đâu

Hoảng loạn chết cha chết mẹ, nằm bẹp như gián, láo nháo thì con nó lườm nguýt, vợ xách tai đuổi ra khỏi nhà, ở đó mà còn sức đi cãi nhau dạo Mưa ơi lướt thướt lắm

Theo e chờ đóng tuần sau mà dưới 1200 thì Vni đã phá cái cạnh dưới của biên tích luỹ 2024 cụ ạ.
phá thì mục tiêu 1080-1100. Cũng giống như nếu phá cạnh trên 1300 thì lên 1380-1420.
Mà thường lái Vịt nó dã man lắm cụ ạ.

Vâng anh, món cổ tức này thực sự hấp dẫn khi tính lãi kép.
Đặc biệt nó càng phù hợp với cách mua tích trữ trong dài hạn.
Em gà có khoảng 60% NAV dành cho hàng ăn cổ tức dài hạn.

Với F0 như em, trước đây nghĩ: ' Quái lạ, sao cp giảm lại vui được, lõm mà'
Nhưng sau khi lập bảng ech xeo ra thì, hóa ra CP giảm giá mà cổ tức ko đổi thì sẽ sớm đạt được tự do tài chính hơn, miễn là cp đó ko mất thanh khoản.
Hiện nay cũng có rất nhiều người truy lùng món cổ tức này, nên giá cứ giảm đến 1 mốc nào đó ( VD 10-12% cổ tức/ thị giá) thì nó lại bị kéo lên.
Nhu cầu thực nên khó giảm giá hơn mấy con cp ko cổ tức.
=> Ai sợ lỗ thì nên dành thời gian cho các cp loại này, VD như thủy điện, ngành luôn full nhu cầu .

40% em đi lướt để lấy lãi mua bọn 60% kia nên ko mong chúng tăng giá, nhưng đột ngột tăng nhanh quá thì cũng phải gả đi mua con khác mà tỷ lệ cổ tức cao.

Bác mô tả vui quá. Trong nhà Tản mạn thì chắc các bác cũng đã phần nào dự phóng trước tình huống rồi bác ơi. Lâu rồi không theo dõi cả nhà nên Mưa đoán vậy.

Ùi, vẫn phải niềm nở với đời chứ.
Có lúc ta bi quan khi bị đẩy sát vách, hay nghĩ tới những thứ tệ hợn như là... lăn xuống vách.
Nhưng thực ra, nhiều khi bật kèo lật thế cờ sát vách ấy luôn. Trải qua vài vố như vậy thì thấy cũng chả có gì đáng sợ/lo.
Khung tuần cũng đã tiến vào vùng quá bán nên nhiều khả năng sẽ có 1 cú hồi. trước mắt là hồi đã rồi tính tiếp.

Dự giời dự biển thì mất tiền vẫn là thứ cảm xúc không có lợi

Bác @Bonmua có nói giống 2014-2016 à ?
Thế cũng cùng quan điểm với BY khi từ cuối năm ngoái đã ra rả và xuyên suốt đến giờ là nói 2024 đang giống 2013 của chu kỳ 2013-2018 khi nhìn chart cũng như những tương đồng không ít về vĩ mô theo định tính sau khi tạo đáy suy thoái của ls cao , BĐS đóng băng , nợ xấu ... nhưng hệ thống tín dụng hiện nay mạnh hơn nhiều ; tỷ giá , lạm phát cũng ổn định hơn nên có thể phục hồi nhanh hơn chứ không cần đến 3 năm ( 2013-2015 ) trước khi tăng trưởng mạnh (2016-2018) . Vì thế , dự cũng sẽ có con sóng vượt K3 và có thể từ từ bò về đỉnh cũ K5 vào 2025 , sau đó chỉnh chọt nghỉ ngơi tí trước khi vào thời kỳ uptrend mượt sau đoạn sideway up của TT cũng như kinh tế sẽ tăng trưởng mạnh khi TG ngấm chính sách tiền tệ nới nỏng khi Fed hạ ls , cũng phù hợp với mục tiêu tăng trưởng GDP của QH là trung bình 7.5-8% giai đoạn 2026-2030

Còn 2019 mình có nói đến đâu . Hôm nay bác Già hỏi nên mới nói vụ chart tuần .

Nói chung , nhận định về chart như Zug là hợp lý khi nói 2019 đang lửng lơ con cá vàng vì như chart mình thì 2019 VNI vẫn đang mây trắng uptrend dài nhưng bên kia sườn dốc và dòng tiền cũng đang tiếp tục phân phối sau khi tạo đỉnh T4/2018 và chỉ chính thức rơi vào downtrend khi thủng Mainline tháng vào tháng 2/2020 từ 915 sập về 650 covid .
Còn 2024 là sau khi đã tạo đáy downtrend của 2022 , giờ đang sideway up và tích lũy như 2013-2015 và vẫn có những cây nến tháng gây cháy Tk MG cao nếu đu đỉnh và điều này đã được cảnh báo từ đầu năm .

Túm lại , sẽ không có sự giống nhau hoàn toàn nên xét vài nét chính về tính chất là vậy và cũng chưa có gì phải lo .
Nhưng cũng chưa thể ăn no ngủ kỹ vì hiện nay, tình hình TG cũng đang bất ổn về cả TC - KT lẫn địa chính trị khi DJ thì vẫn leo đỉnh với cp công nghệ phi mã , vàng tăng , Biticoin tăng bất chấp như chưa từng được tăng nên W.B cũng đã bán cp và giữ tỷ lệ tiền mặt cao cũng có lý của ổng.
Và cũng cần chú ý câu chuyện DJ cũng thường down mạnh sau khi Fed bắt đầu hạ LS từ đỉnh cao 5.x % khi nền kinh tế cần có thời gian thẩm thấu ... để sau đó lại là một chu kỳ uptrend dài ... như kiểu mô hình chữ J .
VNI rất tiếc đã không theo DJ khi vẫn lẹt đẹt ngay chân núi uptrend dài ,chính sách tiền tệ của VN thì ls cũng đã giảm mạnh trước Fed cả năm và CPI vẫn trong tầm kiểm soát tốt. Chỉ có vấn đề tỷ giá là BY thấy đáng ngại nhất khi DXY tăng và biết đâu với cơn điên của sóng Trump , nó cũng sẽ tăng mạnh thì sẽ ảnh hưởng đến FDI , FII ...
Cho nên , nếu DXY tiếp tục vượt đỉnh và VNI lỡ mà < 1183 thì chưa vội ham hố bắt đáy vì nó có thể không sập mạnh như covid hay downtrend 2022 nhưng về quanh 1100 thì cũng rất phũ khi MG call do tiền nội đang giữ hơn 70k tỷ cho ngoại trong năm nay , cũng như đang trong vàng và Biticoin và cả TP BĐS ...

Với cá nhân tôi bình chọn , thì :
Đây có thể không phải là comment hay nhất, hữu ích nhất đối với TOÀN ĐỊA HẠT TTCK .
Nhưng chắc chắn là comment hay nhất - hay nhất từ xa xưa đến giờ - xét ở hệ qui chiếu là : Dành cho Nđt nhỏ lẻ .