Tản mạn về CPI và TTCK (49)

Làm thế nào để toàn dân đọc sách?

Hiện năng lực đọc ngoài chuyên môn của người Việt chỉ dưới 1 đầu sách 1 năm. Nếu coi nghị quyết in thành quyển là sách, thì lãnh đạo nhà nước có năng lực đọc tốt nhất, bởi đọc quanh năm.

Nhưng hàm nghĩa sách mà mọi người dùng và ngầm ẩn cho nó, không có loại hình đó, mà phần đa chỉ để chỉ tri thức, văn hoá, văn minh, lịch sử, văn chương, triết học, hội hoạ hay các loại hình mang giá trị tinh thần ngoài phục vụ cho mục tiêu công việc được chuyển tải qua những tác phẩm trứ danh của nhân loại.

Một chị công nhân vệ sinh cuối giờ làm, trên xe buýt đọc Tiếng gai hót trong bụi mận chim, đó gọi là có đọc sách. Nhưng nếu chị đọc Qui trình dọn vệ sinh trong khu dân cư in thành quyển, thì đó đọc vì mục tiêu thành thạo công việc, không gọi là đọc sách.

Giáo viên đọc sách giáo khoa, giảng viên đọc giáo trình, bác sĩ đọc chỉ dẫn y tế hay thuốc, tư pháp đọc bút lục điều tra, báo chí đọc lá cải, thảy đều không tính.

Vậy, làm thế nào để trong 1 nhiệm kì, nâng bình quân đầu người lên 10 đầu sách/năm, tương đương Thái, Trung hay các quốc gia lân cận?

Tôi có anh bạn, là giáo sư đại học kiểu cũng dạng đầu ngành trong chuyên môn hẹp ấy, lại kiêm cả quản lý, năm gặp vài bận. Mỗi lần gặp, vẫn theo nếp xưa, cầm 1-2 cuốn sách làm quà. Có lần vợ ảnh bảo,

- Anh lại tặng sách đấy à! Sách thì dày và nặng, chồng em đi nhậu về, tắm rửa nằm lên giường ngay ngắn trang nghiêm lật sách ra, chăm chú nghiên túc lắm, mươi phút sau em bê nước lên cho, đã thấy ngáy rồi!

Ảnh than, ngày tôi làm trưởng khoa, trưa, tối, hay di chuyển công tác, còn tranh thủ được tháng 1-2 cuốn. Nhưng từ dạo lên cao hơn là chịu.

1. Là công việc quản lý chiếm hết thời gian, thượng vàng hạ cám. Xong mệt thì chỉ muốn thể thao thư giãn.

2. Là hay đi họp chỉ đạo. Mà chuyên môn đại học nó rộng. Mình trưởng thành từ 1 khoa, đến các khoa khác phát biểu chỉ đạo chuyên môn lại phải đọc, không đọc mà nói lung tung, anh em người ta khinh cho.

3. Là hướng dẫn NCS các cái nó nhiều, lên máy bay thay vì giở sách đọc cho mình, lại phải giở luận án ra đọc cho người.

4. Là nếu có thời gian, lại phải bố trí ngồi cùng anh em thân thiết, bạn bè, gia đình, đi lại thăm nom hiếu hỉ. Càng lên cao càng nhiều mời mọc. Mà cái lệ người Việt, không đi người ta nghĩ mình quan cách, coi thường, cửa trên, giàu đổi bạn, rất mệt.

Nhớ lại tháng ngày ảnh chỉ làm trưởng khoa đổ xuống mà thấy tiếc. Không những đọc sách tôi đưa, mà còn nhờ tôi tìm kiếm tài liệu quốc tế rồi tổng hợp thô để phục vụ mục đích tham khảo cho nghiên cứu, nhất là trong các lĩnh vực quản trị của các tập đoàn đa quốc gia hay các tổ chức quốc tế, bởi không có thời gian và không thạo bằng tôi.

Mỗi lần gặp tôi hay trêu, một giáo viên toán không thể giỏi lên hay đa kiến thức nhờ chấm bài học sinh hay đọc sách giáo khoa được, bởi đó là kiến thức anh ta có sẵn. Ông giờ chỉ đọc luận án của học trò, tức là đọc của những người phần đa kém mình, phần đa dưới ngưỡng, mà không có thời gian để đọc của những người hơn mình, khác biệt mình, hay cái mình chưa có, thì làm giàu hay nuôi dưỡng sự phong phú của tri thức, của tâm hồn bằng cách nào? Đến bận như ông Tô Lâm còn đi nghe hoà nhạc, ông 9 còn đi xem bóng đá, thì tất cả chỉ là nguỵ biện. Nói thế thôi, chứ tôi hiểu.

Cách đây 23 năm, tôi chứng kiến 2 nhân vật điển hình, giúp phân biệt được người đọc và không đọc. Đó là vụ trưởng vụ Kế hoạch đầu tư của bộ Dao và cục trưởng cục báo chí.

Ông vụ trưởng bộ Dao thời đó là người ham đọc sách. Tôi đọc Đàn hương hình, ổng cũng đọc Hình đàn hương. Tôi đọc Dư Hoa, Mạc Ngôn, Cao Hành Kiện, ổng cũng đọc thế, mà ổng bận bỏ bu, thời gian đâu bằng thằng bé hai mấy tuổi đầu vô lo vô nghĩ được. Một ngày ổng thấy tôi trong lúc ngồi chờ họp thì giở Khải hoàn môn của Erich Maria Remarque ra đọc, ổng bảo, thôi, giờ chuyển sang Nhật, Anh-Mỹ, Mỹ la tinh đi. Thế là tôi lại đi tìm sách thuộc thế giới đó.

Ông cục trưởng báo chí thì không. Một ngày ổng phải bê về cả trăm đầu báo, tạp chí. Riêng việc đọc lướt để kiểm duyệt xem “có sạn” không đã ốm rồi. Thi thoảng tôi thấy vài cuốn của tác giả Việt vô danh, đại loại bạn bè hoặc “cánh hẩu văn chương nội địa” biếu tặng. Đọc thế thì báo chí không xuống cấp mới lạ.

Cả 2 cụ đều Đông Âu học, lấy cô giáo dạy văn, sau cùng lên thứ trưởng. Nhưng nhân sinh quan khác biệt nhau.

Tôi không xem tivi, nhưng mạng kém sang, mỗi lần liếc mắt qua cái, y rằng thấy cái khó chịu.

Lần đó có anh thứ trưởng ngoại giao, mặt có nốt ruồi, nom hợm hĩnh, xôi thịt, chứ không nho nhã, bặt thiệp như thường thấy ở giới đó. Ảnh kể chuyện đọc sách với chị Tạ mười yến.

Tôi đọc nhiều lắm, đọc say mê. Chị mười yến mới hỏi ảnh là sách gì, ảnh bảo sắt đã tôi thành thép, bông hồng vàng của Pau tốp xờki, Không gia đình, Dumas cha và con, đại loại. Mình nghe lẩm bẩm bảo, thế thì cả nước đọc như anh, đó là di sản duy nhất của 30, 40 năm về trước, thằng *** nào chã đọc. Kiểu tôi khoe con tôi giỏi toán lắm. Giỏi như nào? Nó thuộc lòng bảng cửu chương!

Cách đây hơn 10 năm, tôi ngồi cùng anh bạn, vừa đi tu nghiệp cao cấp chính trị về, nắc nỏm bởi lời triết bông phèng nôm na mách qué của ông thầy cậu ấy:

- Chúng ta vẫn thường hay nói, người miền Nam phóng khoáng, nhưng ông có thể dùng nguyên lí triết học để biện giải cho nó không? Đó chính là tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội! Họ quờ tay là thấy cá, thiên nhiên quá ưu đãi, chẳng phải lo nghĩ gì, họ phóng khoáng là đúng thôi!

Cảm giác đó, đối với nhiều người là của hiếm khi nghe những kiến giải một vấn đề của triết học ngô nghê dạng trên, bởi nó chỉ xuất hiện ở tuổi 17, 18 của cách đây 20 năm, chứ không phải bây giờ. Nhưng. Nó lại khá phổ biến trong các cơ quan công quyền hiện nay.

Không phải họ dốt, vì họ có căn bản học vấn của hai mươi năm về trước ở trường đại học.

Không phải họ ngô nghê, vì nhiều thứ họ rất tinh thông.

Không phải vì hệ thống tuyên truyền làm họ mông muội, bởi ai có tiền cũng có quyền tự nạp kiến thức cho mình.

Mà chính họ tự huỷ hoại mình bởi thói quen sống.

Không cần phải vật lộn với cuộc sống thì họ cũng chẳng cần nạp gì thêm vào đầu cho mệt. Bởi họ chỉ cần đọc báo nhân dân, vào mạng xem gái và thủ dâm nghị quyết là đủ sống.

Sống kiểu đó lâu thành ra bản năng. Họ tự lấy áo mưu trùm bầu trời của họ lại. Lẹc xẹc rứa thôi mà khoẻ. Bởi còn quá nhiều thứ thiểu năng trong cuộc đời làm họ hạnh phúc. Nói như thầy cậu ấy, thì cậu ấy là một dạng của tồn tại quyết định ý thức.

Mình chẳng chê trách gì, chỉ có điều thật đáng tiếc cho cuộc sống này khi giao đất nước vào tay họ.

Bởi không biết sẽ dựa vào đâu để đương cơ lập đoạn, tỏ rõ mình có nhân quan viễn đại để được xưng tụng là anh minh cái thế, nếu vẫn để tình trạng đó xảy ra, tồn tại như một điều đương nhiên, và ngồi tụng ca lẫn nhau.

Chuyện xưa kể, Thái sử công, mượn lời Khương Tử Nha rằng. Nước có vương đạo, giúp dân giàu. Nước có bá đạo, kẻ sĩ giàu. Nước chỉ để tồn tại, sĩ đại phu giàu.

Nhẽ không cải cách, chúng ta chỉ tồn tại thôi sao, lấy gì mà đã bao giờ có được cơ đồ thế này chưa?

Nhưng cách mạng hay cải cách, mới chỉ là lớp váng bên ngoài, sơn màu lên gỗ. Chất liệu gỗ nằm ở Quan trí và Dân trí. Quan trí do hệ thống và Dân trí nhờ ở giáo dục.

Quan không đọc sách. Giáo viên không đọc sách. Vậy anh dựa vào đâu để anh kiến tạo, xây dựng nền tảng tri thức, hun đúc văn hoá, bồi dưỡng tài năng? Nghị quyết à? Không. Nó chỉ là ý tưởng, dạng concept, master plan, chất liệu xây dựng nên nó phải từ lòng tự trọng, tự cường và tri thức của mỗi một người dân, chứ không phải nhờ khẩu hiệu.

Không đọc thì tri thức đâu? Google hay Chat GPT?

Giờ chúng ta làm văn hoá, làm giáo dục, tổ chức ngày đọc ngày ăn ngày giỗ này nọ, nó không có thực chất, mà chỉ làm màu. Lễ nào cũng căng biểu ngữ, thả bong bóng. Cứ làm mấy cái bong bóng bảy màu xanh xanh đỏ đỏ như đức Phật không bằng, thả lên trời cái cái văn hoá giáo dục ngời ngời ngất ngưỡng!

Tào lao.

Thực ra với cách sáp nhập ào ạt như đang có, cấy thêm 1 vài yêu cầu nhỏ nhoi, chẳng có gì là khó cả.

1. Yêu cầu công chức ở lại, trong vòng 3 năm, ở mọi cấp từ huyện lên, đều phải thông thạo 1 ngoại ngữ.

2. Lên danh mục các tác phẩm nền tảng kinh điển của nhân loại, do nhà nước phê chuẩn. Yêu cầu công chức mỗi năm phải hoàn thành 10 cuốn, bằng cách tổ chức cuộc thi ở các cấp, sát hạch rõ ràng như …lái xe. Không đọc đủ, mỗi cuốn 1 năm lương. Dưới 50%, thải hồi.

4. Yêu cầu giáo viên như yêu cầu công chức. Giáo viên không đọc, bộ trưởng giáo dục không đọc, lấy cái vẹo gì ra mà xua học sinh đọc.

5. Luật giáo dục, luật công chức viên chức phải bố trí thời lượng đọc sách mỗi tháng có trả lương cho công chức, viên chức. Đồng thời bố trí thời lượng hàng tuần, mỗi tuần tối thiểu 3 tiết bắt buộc học sinh đọc sách. Danh mục sách từng cấp do bộ giáo dục lựa chọn và phê chuẩn.

6. Nguyên thủ quốc gia, bắt buộc phải làm gương.

Chỉ 5 năm, cả nước sẽ đọc sách.

By ledung

Đúng thật là có thời nghiến ngấu chữ!
Đến đi ẻ cầm vuông báo, giấy sách cũ có chữ cũng nghiến ngấu bằng hết như sợ dít nó ăn!
Đọc mà quên bố ẻ

Không đọc dã man như thế, thì có cái mứt ý mà ra cụ Khờ vừa giỏi giang, vửa tình, vửa hóm vãi chạn

Có tài đến mấy, gia phong gia tộc có oách đến mấy, mà không đọc nhiều, thì he he, à mà thôi....đọc lắm không bằng lắm Tiền, cụ Khờ nhể

--- Gộp bài viết, Dec 24, 2024, Bài cũ: Dec 24, 2024 ---

À

Ỉa xong rồi, đọc mấy lần rồi, vẫn tiếc, ngồi nán lại đọc thêm lần nữa, kiểu chào vĩnh biệt mẩu chữ

--- Gộp bài viết, Dec 24, 2024 ---

Đã thế, say sưa đọc không thấy mùi thối gì cả

Giờ mà bẩu nhân dân chui vào hố xí 2 ngăn đó, khéo họ ngất xỉu, vậy mà say sưa đọc

Vãi, vài thế hệ anh tài đông chữ, và không tiền

Không tiền, không phải vì không thèm tiền, không vì lười, mà vì đất nước nó thế, không thể có việc gì kiếm ra tiền, cả nước đói tang thương

Nghiến ngấu vì thời ấy chả có cái choá gì giải trí thì lại chả đọc sách báo.
Giờ Đôn Teen còn nghiến không? Hay buông sắt ra là vồ lấy điện thoại cờ bạc? Cờ bạc xong thì lên du túp tích tốc giải trí nhạc gen Z?

Cũng có thể
Mà cũng có thể ko phải.
Chỉ biết cái kiểu tìm cách làm phẳng góc sách cũ nát, sửa gáy, bìa sách...thì giờ nhớ lại nó lãng mạn 1 cách ...khổ hạnh.
Bây giờ có lúc hay đọc sách dạy kiếm tiền.
Ô hay, ngẫm ra giống sách dạy lừa đảo nhỉ?
Sách ptkt giống sách dạy chống bị lừa đảo! Thế ra mình lừa lại bọn lừa đảo ư?
Vì nói chung ttck mình thì phần cb vẫn chủ đạo hơn phần đt
Mà thôi nói dài thành dại lại còn líu cả lưỡi

Giờ thì thôi
Đọc giề nữa

Chết đến nơi roài, ăn nhậu chém gió cho tươi đời

Sang kiếp mới lại đọc để lấy chữ đi tán gái

Hehe
Chưa say say hay nói sai sai.
Đọc cái gì và lúc nào chả là giải trí.
Chỉ sợ ko có thời gian thôi, và tâm còn rối thì ko đọc được gì thật!

Chuẩn
Cứ cờ bạc thế này là chịu chết

Em còn tồn quá nhiều quyển mua hàng tháng

Không thể tập trung để đọc được do bị kẹp chứng nặng quá

--- Gộp bài viết, Dec 24, 2024, Bài cũ: Dec 24, 2024 ---

Thời gian thì quá nhiều

Nhưng, người cứ buốt lịm đi vì kẹp chứng, không đọc nổi, bao tiền mua sách chất đống, lỗ cả chứng, mất cả tiền mua sách

Lanh tanh bành cụ ạ
Rối mù tăng tít
Chán vãi cả ra

Anh! Sao mà trung niên rồi còn mộng mơ dzữ dzợ!?
"kiếp mới lại đọc để lấy chữ đi tán gái"? - Thế lọt vào kiếp nào ấy mà gái nó chả thiết tha gì chữ nghĩa thì lai than uổng phí kiếp nữa à?!
Đọc gì là vì bản thân mình đã, anh thích đọc nên anh đọc, đọc anh thấy bản thân anh đam mê thì anh đọc. Em nào xinh tươi nhìn chữ như nhìn bức vách, nghe thơ anh biên mà mặt thộn vô tri thì kệ em. Việc anh anh cứ làm, đam mê của anh anh cứ giữ. Đời anh đc làm những gì anh thích, em nào mê anh thì mê, đếch mê thì anh một mình cũng ko phải xoắn!

Thế chứ, tình êu chữ nghĩa sách vở nó phải thế chứ! Êu thôi, ko động cơ gì hết. Thế nó mới thơ mộng cả kiếp chứ lị

Công nhận thế hệ 7x bọn anh ông nào thích học là học đc. Rất có cái chất gọi là "đam mê".
Vì thế mà lắm ông chơi rông cả thời đi học mà tập trung học hành phát đỗ đại học nhẹ bẫng
Mà thi đại học ngày đó khó chứ có kiểu phổ cập đại học như bây giờ đâu.

Khồng, mấy ảnh nghe bô lê zô, mấy chị hiền hiền thảo mike e lệ ấy

Ngày xưa, ông cụ nhà em còn sống, có một giai đoạn, ông nghe con lên kế hoạch về nước là ông đòi từ mặt. Ông anh em gọi về là ông kêu bận, ko nghe máy