Tản mạn về CPI và TTCK (52)

Ở bên Đức, tàu cao tốc ICE chạy tầm 300km -330km /h cũng chạy cùng đường ray với tàu làng ( chạy tầm 95-110 km/h), và đều dừng lại đón khách ở các thành phố lớn ( như thời sinh viên em ở bang nordreinwesfalen, thì các thành phố lớn nó cách nhau quá gần (bonn, köln, düsseldorf, dortmund, essen....) thì tàu cao tốc của họ cũng dừng liên tục, chỉ đi quẵng dài khi đi sang thành phố lớn ở bang khác) san sát nhau để đón khách cụ à, họ cũng tối ưu và tận dụng hết mọi khả năng !

Tôi cũng có lần trải nghiệm tàu từ Frankfurt -Berlin, quá OK, phong cảnh rất đẹp.
HN- SG làm tuyến như vậy là đẹp

Vàng lên
Lãi gửi êm

--- Gộp bài viết, Dec 27, 2025, Bài cũ: Dec 27, 2025 ---

Media chém gió năm sau mà gdp tăng 2 con số thì tín dụng sẽ tăng 24%
Media chén nha
Như vậy lãi gửi sẽ tăng thêm

Người tiên phong của chủ nghĩa cộng sản

Mác không phải là một con người dễ chịu trong đời sống riêng tư. Ông bẳn gắt, nhiều khi cộc cằn, và thường xuyên sống trong cảnh túng thiếu. Vợ ông - Jenny - vốn xuất thân từ một gia đình quý tộc, chấp nhận cuộc đời phiêu bạt, cơ cực để đi theo chồng. Bà chịu đựng cái nghèo, bệnh tật, cái chết sớm của nhiều đứa con, và cả những cơn giận dữ của Mác. Gia cảnh họ ở Luân Đôn thật thê thảm: đồ đạc phải đem đi cầm, bữa ăn chẳng khi nào đủ đầy, con cái thì bệnh hoạn, nhiều khi chính Jenny cũng không có áo ấm để mặc.

Mác sống phần lớn thời gian trong Thư viện Anh quốc, ngồi giữa những chồng sách, ghi chép miệt mài. Ông bị bệnh gan, lại thêm bệnh ngoài da, nhưng bất chấp những cơn đau, vẫn lao vào đọc, nghiền ngẫm mọi tài liệu về kinh tế, triết học, lịch sử. Ông không phải nhà thực nghiệm, không lăn lộn thương trường như Smith hay Ricardo, cũng chẳng quản lý công xưởng như Owen. Nhưng ông có một ý chí sắt đá: muốn xây dựng một hệ thống lý luận toàn diện, giải thích sự vận động của xã hội, đồng thời chỉ ra con đường giải phóng giai cấp vô sản.

Cuộc sống thiếu thốn khiến Mác nhiều lần phải nương nhờ sự giúp đỡ của Ăng-ghen. Chính Ăng-ghen, nhờ có gia đình giàu có và việc làm trong hãng buôn của cha, đã chu cấp để Mác duy trì được đời sống tối thiểu và tiếp tục nghiên cứu. Nhiều bức thư của Mác gửi bạn, ta thấy nỗi khổ của một trí thức phải chạy ăn từng bữa, mà vẫn nung nấu trong đầu những ý tưởng lớn lao về cách mạng toàn cầu.

Tác phẩm vĩ đại của ông -"Tư bản luận” - được thai nghén trong bối cảnh như vậy. Mác muốn phơi bày “cơ chế vận hành bên trong” của chủ nghĩa tư bản: tại sao nó có thể tạo ra của cải khổng lồ, đồng thời lại đẻ ra khổ cực và bất bình đẳng cho số đông. Ông viết, viết rồi lại viết, sửa đi sửa lại, cho tới khi năm 1867, tập I của Das Kapital ra đời.

Cuốn sách ấy không phải dễ đọc. Văn phong dày đặc, triết lý nặng nề, ngập tràn dẫn chứng thống kê, bảng biểu. Nhưng nó làm chấn động trí thức châu Âu: đây không chỉ là một bản phân tích kinh tế, mà là một bản cáo trạng chống lại cả một hệ thống xã hội. Mác cho rằng trong lòng chủ nghĩa tư bản có một mâu thuẫn căn bản: giai cấp tư sản, để kiếm lời, phải vắt kiệt sức lao động của công nhân; mà chính sự vắt kiệt ấy lại làm bùng lên những cơn bão đấu tranh, tất yếu đưa đến sự sụp đổ của tư bản và sự ra đời của chủ nghĩa cộng sản.

Ông tin tưởng lịch sử có một quy luật khách quan: từ xã hội phong kiến sang tư bản, từ tư bản sang xã hội cộng sản – loài người sẽ tiến tới một chế độ không còn giai cấp, không còn bóc lột. Đó là chặng đường tất yếu, không thể đảo ngược.

Song, đời Mác vẫn là một chuỗi bi kịch. Trong khi giảng giải về sự vận động của kinh tế toàn cầu, ông thường chẳng có nổi vài đồng xu để mua thuốc cho con. Jenny nhiều lần khóc cạn nước mắt khi phải đem kỷ vật gia đình đi bán. Nhưng cả hai vợ chồng đều tin, những hy sinh đó không vô ích: họ đang góp phần cho một tương lai công bằng hơn.

Đến cuối đời, Mác chỉ kịp xuất bản tập I Tư bản luận. Các tập sau, ông để lại bản thảo dang dở, chính Ăng-ghen đã thu xếp, biên tập rồi cho in. Dù vậy, chỉ riêng tập I cũng đủ để khẳng định tên tuổi Mác. Nó trở thành cuốn sách gối đầu giường của nhiều thế hệ cách mạng, gieo ảnh hưởng sâu xa khắp thế giới, từ phong trào công nhân Âu châu cho tới tận châu Á, châu Phi.

Với Mác, học thuyết ấy không phải sản phẩm trí tuệ suông, mà là một thứ vũ khí. Ông từng viết: “Các triết gia xưa nay chỉ giải thích thế giới theo nhiều cách khác nhau; song vấn đề là phải cải tạo thế giới.”

Từ một căn phòng tồi tàn ở Luân Đôn, với đôi bàn tay luôn run run vì bệnh tật và túng thiếu, Mác đã để lại cho nhân loại một hệ thống tư tưởng mà ảnh hưởng của nó vượt xa thời đại ông. Dù người ta còn tranh cãi, phê phán hay bênh vực, không ai có thể phủ nhận: Mác đã thay đổi tận gốc cách chúng ta nhìn nhận xã hội và lịch sử.

Tư bản luận - Das Kapital

Mác vụng về đến ngây ngô trong chuyện tiền nong. Nếu tính cả sự giúp đỡ của gia đình vợ, sự trợ cấp thường xuyên của Ăng-ghen, cộng thêm tiền nhuận bút từ những bài viết cho tờ New York Daily Tribune, thì số tiền ấy, với một gia đình trung lưu bình thường, hoàn toàn đủ sống. Ngay trong những năm khốn khó nhất, thu nhập nhà Mác cũng gấp ba lần một công nhân phổ thông. Một thi sĩ Đức lưu vong, bạn ông, mỉa mai rằng với số tiền ấy ông ta vẫn mua được “bít-tết lưu vong” mỗi ngày. Nhưng Mác thì không: ông chẳng biết thu xếp, chẳng lo dành dụm, phần lớn tiền lại đem đổ vào những tờ báo cách mạng.

Giữa những tháng ngày túng thiếu, Mác vẫn giam mình trong Thư viện Anh quốc. Suốt năm 1850-1851, thời gian ông ngồi đó còn nhiều hơn ở nhà. Ông đọc gần như hết tất cả những gì có thể tìm được về kinh tế học, trích chép hàng ngàn trang, từ khoảng tám mươi tác giả. Ăng-ghen nhiều lần thúc giục ông kết thúc bản thảo, nhưng Mác cứ nhẩn nha theo nhịp riêng. Tìm một nhà xuất bản chịu in Tư bản luận cũng gian nan không kém. Ăng-ghen phải khuyên: “Lần này, anh cũng nên tính chuyện làm ăn cho gọn.”

Mãi tới năm 1867, sau bao lần ngã bệnh và hồi phục, Mác mới cho ra đời tập I Das Kapital. Ba tập sau, ông để lại bản thảo, và phải nhờ Ăng-ghen biên soạn, in ấn sau khi ông qua đời.

Das Kapital - thiên khảo cứu đồ sộ ấy - dài tới 2.500 trang, dẫn dụng hơn 1.500 tác phẩm. Người ta nói đùa: muốn mô tả nó, chỉ cần mở cuốn từ điển đồng nghĩa của Roget, chọn đại một tính từ, đọc lên 1 là cũng có thể áp vào. Có đoạn văn thật sự như văn chương. Có chương súc tích, sáng rõ, lập luận chặt chẽ như lưới thép. Nhưng cuốn sách ấy không phải viết cho đại chúng: nó như một cỗ máy khổng lồ, gầm gừ, nặng nề, nhưng nội lực thì không ai phủ nhận.

Mác tin, trong lòng chủ nghĩa tư bản có mầm mống tự hủy: sự bóc lột tất yếu sẽ dẫn đến khủng hoảng, khủng hoảng nối tiếp nhau, cho đến ngày hệ thống ấy sụp đổ. Khi ấy, giai cấp vô sản sẽ vùng lên, lật nhào chế độ tư sản, dựng nên một xã hội mới, công bằng, không giai cấp. (Kiểu muốn giá đất ở xứ này hạ thì chỉ có cách làm cách mạng hoặc Cam hoặc Trung hoặc ai đến gây chiến vậy).

Tư tưởng đó về sau trở thành ngọn đuốc cho nhiều phong trào cách mạng. Dù người đời khen chê khác nhau, không thể phủ nhận: với Tư bản luận và Tuyên ngôn Cộng sản, Mác đã dựng lên một khung lý luận làm thay đổi lịch sử hiện đại.

Jenny - người bạn đời đã đi cùng ông qua mọi khổ ải - qua đời trước ông hai năm. Khi Mác trút hơi thở cuối cùng (1883), bạn bè chỉ còn vài người dự tang lễ ở nghĩa trang Highgate. Ngày nay, di sản của ông ám ảnh từng lớp sinh viên với các môn Triết học Mác-Lê; Kinh tế - Chính trị học.


By đặng văn thuận

Sau những lần tăng tốc liên tiếp, ngành đường sắt Trung Quốc dần nhận ra rằng chỉ dựa vào cải tiến trong nước thì khó có thể đi nhanh hơn nữa.

Khoảng cách về kỹ thuật giữa Trung Quốc và các nước phát triển vẫn còn rõ rệt. Muốn rút ngắn khoảng cách ấy thì không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ mà phải học hỏi một cách có hệ thống.

Trong bối cảnh đó, chủ trương tiếp thu kỹ thuật tiên tiến từ nước ngoài được đặt ra.

Đây không phải là sự phủ nhận năng lực của mình mà là một lựa chọn thực tế.

Người đi sau nếu muốn vượt lên thì trước hết phải biết học cách đi của người đi trước.

Vấn đề không nằm ở chỗ học hay không học mà nằm ở chỗ học như thế nào.

Việc hợp tác với các tập đoàn đường sắt lớn trên thế giới vì vậy được triển khai.

Công nghệ, tiêu chuẩn, quy trình quản lý lần lượt được giới thiệu vào Trung Quốc.

Nhưng học hỏi không đồng nghĩa với sao chép nguyên xi.

Trong quá trình tiếp nhận, ngành đường sắt phải đối diện với câu hỏi then chốt: làm sao biến kỹ thuật của người khác thành năng lực của chính mình.

Câu trả lời không đến ngay. Ban đầu có sự lúng túng. Có chỗ áp dụng không phù hợp với điều kiện trong nước. Có chỗ phải điều chỉnh nhiều lần mới vận hành ổn định.

Nhưng chính trong quá trình thử nghiệm và sửa sai ấy, đội ngũ kỹ thuật trong nước dần trưởng thành. Họ không chỉ biết vận hành mà còn bắt đầu hiểu sâu cấu trúc và nguyên lý của công nghệ.

Cùng với kỹ thuật, tư duy quản lý cũng thay đổi.

Những khái niệm như an toàn tuyệt đối, đúng giờ nghiêm ngặt, trách nhiệm rõ ràng dần trở thành tiêu chuẩn chung.

Đường sắt không còn chỉ là một ngành hành chính khép kín mà bắt đầu vận hành theo logic của một hệ thống dịch vụ lớn, nơi mỗi sai sót nhỏ đều có thể gây hậu quả dây chuyền.

Khi nền tảng ấy được hình thành, việc vượt qua trở thành mục tiêu tất yếu.

Học hỏi chỉ là giai đoạn đầu. Mục đích cuối cùng vẫn là làm chủ và tiến lên.

Ngành đường sắt Trung Quốc bắt đầu bước vào giai đoạn tự cải tiến. Những thiết kế nội địa xuất hiện ngày một nhiều. Các thông số kỹ thuật dần được điều chỉnh theo nhu cầu thực tế của mạng lưới rộng lớn trong nước.

Quá trình ấy diễn ra âm thầm nhưng bền bỉ. Không có sự phô trương. Không có những tuyên bố lớn. Chỉ có sự tích lũy từng chút một.

Đến khi nhìn lại, người ta mới nhận ra rằng năng lực nội sinh của ngành đường sắt đã thay đổi căn bản.

By đặng văn thuận

Đến ngày 22/12 tín dụng tăng 17,65%

--- Gộp bài viết, Dec 27, 2025 ---

Bà con chen nhau ở tiệm vàng
Trung quốc và các ngân hàng trung ương mua nhiều vàng

Tôi nhầm 1 số 0. Dự án metro Cần Giờ có mưc tổng đầu tư sơ bộ là 102.430 tỉ đồng

"Metro Bến Thành - Cần Giờ có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 102.430 tỉ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 12.784 tỉ đồng do ngân sách nhà nước bố trí."

https://laodong.vn/xa-hoi/tphcm-chap-thuan-nha-dau-tu-du-an-metro-ben-thanh-can-gio-1622027.ldo

Các thông tin chính về dự án:

- Chiều dài tuyến: ~54 km
- Tốc độ thiết kế: 350km/h
- Tổng vốn đầu tư: 102.430 tỉ đồng (~ 4 tỷ USD)
- Chủ đầu tư: Công ty CP Đầu tư & Phát triển Đường sắt cao tốc Vinspeed
- Thời gian di chuyển toàn tuyến: ~20 phút
- Khởi công: ngày 19/12/2025
- Dự kiến vận hành: 2028
- Thời gian vận hành: 70 năm
- Kế hoạch dự án: 2 giai đoạn với 6 ga
+ Giai đoạn 1: xây dựng hai ga chính Bến Thành và Cần Giờ;
+ Giai đoạn 2: bốn ga còn lại gồm Tân Thuận, Tân Mỹ, Nhà Bè và Bình Khánh.

Dự án sẽ nối trực tiếp từ chợ Bến Thành đến khu đô thị lấn biển Cần Giờ (Vin Cần giờ)

Để dễ hình dung về dự án, ta có thể hình dung qua vài con số:

- Tổng mức đầu tư toàn xã hội năm 2025 của TPHCM (cũ): ~620 ngàn tỷ, Metro Cần Giờ ~102 ngàn tỷ
- Dân số: TPHCM (cũ) ~9 triệu dân có đăng ký, ~14 triệu dân thực tế, Cần Giờ ~75 ngàn dân
- Mật độ dân số: TPHCM (cũ) ~2.000 người/km²; Cần Giờ 170–200 người/km²

https://tuoitre.vn/nam-2025-tp-hcm-...-tang-truong-hai-con-so-20250205183653213.htm
https://danso.info/dan-so-tp-hcm-moi/
https://vieclam24h.vn/nghe-nghiep/tram-sac-ky-nang/huyen-can-gio

Nhận xét:

Metro là 1 phương thức giao thông công cộng phổ biến trong đô thị, để tận dụng tối đa lợi ích cần phục vụ được số lượng nhiều nhất cư dân đô thị.

Metro Bến Thành - Suối Tiên: công suất thiết kế 750.000 lượt/ngày, tổng vốn đầu tư 17 ngàn tỷ, cuối cùng 43 ngàn tỷ
Metro Cần Giờ: dự kiến 30.000 lượt/ ngày, tổng vốn 102 ngàn tỷ.

Trong mọi thiết kế của metro trong thành phố khoảng cách giữa các ga nội đô chỉ trong khoảng 1-1.5km/ga, ngoại ô thì từ 1.5-2.5km/ga.



Càng ga càng xa nhau sẽ làm giảm đi tác dụng của metro đô thị, dễ hình dung với 2 ga Bến thành và Khu lấn biển Cần Giờ thì phục vụ chính chỉ cho cư dân tại xung quanh ga, còn đại đa số dân vùng khác sẽ phải đi ngược đến ga để di chuyển

Tốc độ metro trong đô thị cũng là 1 vấn đề cần quan tâm vì sẽ càng nhanh thì càng tốn kém và lãng phí năng lực vận hành


Kết luận:

Các DA về giao thông công cộng chi phí thường lớn so với các dự án khác nên cần tính toán kỹ lưỡng về các yếu tố sau để tránh lãng phí không cần thiết:
- Tổng vốn đầu tư
- Số lượng dân được phục vụ
- Ảnh hương môi trường
- Thời gian thi công và chất lượng công trình
- Công suất thiết kế và khả năng phát triển
- Chi phí vận hành, bảo dưỡng và thời gian sử dụng thiết kế

Thông qua DA metro Cần Giờ, chúng ta đâu đó có thể hình dung sự ủng hộ của các cấp lãnh đạo cho cư dân khu lấn biển Cần Giờ, thường được gọi là Vinhomes Green Paradise Cần Giờ


Note:

Cần Giờ là khu dự trữ sinh quyển, bảo tồn rừng ngập mặn và là cửa thoát nước của toàn bộ kênh rạch, sông của TPHCM. Mọi việc xây dựng làm giảm khả năng thoát nước của Cần Giờ có thể gây ra ngập cho nội đô TPHCM

Dự án CT Bến Lức - Long Thành trước do ODA Nhật đã bị ngừng khi có đề nghị nối xuống Cần Giờ hiện nay đã được VN tự thực hiện tiếp.

Khi hoàn tất người dân từ khu đô thị Vinhomes Green City có thể kết nối trực tiếp với Vinhomes Green Paradise Cần Giờ

Thông tin thêm về Vinspeed: công ty con của Vingroup mới thành lập 6/5/2025, vừa tăng vốn lên 45.000 tỷ từ việc góp cổ phiếu và vừa xin rút khỏi DA DSCT Bắc Nam

Đợt này vàng TG tăng mạnh, nhưng vàng trong nước không tăng mấy, vì sợ bà con ào ạt bán chốt lời cụ Thật hả????

Chuẩn cụ Âu, làm riêng cho Cần giờ, thế nên ông Vin tự thu xếp vốn, tự làm

--- Gộp bài viết, Dec 27, 2025, Bài cũ: Dec 27, 2025 ---

Nhà nước chi trả 13 000 tỷ đồng đền bù GPMB(việc này đúng rồi, bàn giao mặt bằng sạch trả cho chủ đầu tư)

Phải thấy cách bán vàng và cách đưa ra giá